ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ සහ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම යාමේ වයස දීර්ඝ කිරීමට රජය
කිසිදු සූදානමක් නොමැති බව අධිකරණ සහ ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්ය හර්ෂණ නානායක්කාර අවධාරණය කර තිබේ. 'ද සන්ඩේ මෝනිං' පුවත්පත වාර්තා කරන පරිදි, නීති ක්ෂේත්රය තුළ දැඩි කතාබහකට ලක්වූ මෙම ආන්දෝලනාත්මක යෝජනාව අමාත්යවරයා විසින් මුළුමනින්ම ප්රතික්ෂේප කර ඇත.
ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය (BASL) ඇතුළු පාර්ශ්ව කිහිපයක් විසින් මතු කරන ලද දැඩි කනස්සල්ල මධ්යයේ, අදාළ යෝජනාව පිළිබඳව 'ද මෝනිං' පුවත්පත කළ විමසීමකට පිළිතුරු දෙමින් අධිකරණ අමාත්යවරයා මෙසේ ප්රකාශ කර තිබුණි.
"එවැනි කිසිදු කාරණයක් පිළිබඳව මා දැනුවත් නැහැ. එමෙන්ම මේ අවස්ථාවේ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස දීර්ඝ කිරීම සම්බන්ධයෙන් කිසිදු සක්රීය යෝජනාවක් හෝ සාකච්ඡාවක් සිදුවෙමින් පවතින බව මා විශ්වාස කරන්නේ නැහැ."
(“I have no knowledge of any such matter, and I do not believe there is any active proposal or discussion taking place regarding an extension of the retirement age of judges at this time”)
නඩු තදබදය, විනිසුරුවන් බඳවා ගැනීම සහ ඩිජිටල්කරණය
පාර්ලිමේන්තු ක්රියාදාමයන්හිදී ඉදිරිපත් වූ සංඛ්යාලේඛනවලට අනුව මේ වන විට අධිකරණ පද්ධතිය තුළ ගොඩගැසී ඇති නඩු ප්රමාණය ලක්ෂ 11කට අධිකය (1,131,818). මෙම නඩු ප්රමාදයට ප්රධානතම හේතුවක් ලෙස විනිසුරුවරුන්ගේ හිඟය හඳුනාගෙන ඇත. විශ්රාම වයස දීර්ඝ කිරීමේ සංවාදය කරළියට පැමිණියේද මෙම පසුබිම තුළය.
කෙසේ වෙතත්, මේ සම්බන්ධයෙන් රජයේ ස්ථාවරය පැහැදිලි කරමින් අධිකරණ අමාත්යවරයා පුවත්පතට වැඩිදුරටත් මෙසේ අදහස් දක්වා තිබුණි.
"දැනට තවත් විනිසුරුවරුන් බඳවා ගනිමින් සිටිනවා. අපගේ වත්මන් මූල්ය තත්ත්වය සහ බඳවා ගැනීමේ ක්රියාවලියටම ගතවන කාලය සලකා බැලීමේදී, ගෝලීය වශයෙන් පිළිගත් විනිසුරු සහ ජනගහන අනුපාතයට ළඟාවීම අපහසුයි. කෙසේ වෙතත්, පද්ධතිය වඩාත් වේගවත් හා කාර්යක්ෂම කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති නව ඩිජිටල්කරණ වැඩසටහන ක්රියාත්මක කිරීමත් සමඟ මෙම අනුපාතයන් වෙනස් විය හැකියි. අධිකරණ සේවා කොමිෂන් සභාව (JSC) මෙතෙක් මේ සම්බන්ධයෙන් අවසන් එකඟතාවයකට පැමිණ නැතත්, බඳවා ගැනීම් අඛණ්ඩව සිදුවෙනවා. නමුත් එහි නිශ්චිත ඉහළ සහ පහළ සීමාවන් තවමත් තීරණය කර නැහැ."
(“More judges are currently being recruited... However, these ratios could change with the implementation of the new digitisation programme...")
නීතිඥ සංගම්වල විරෝධය
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 107 සහ 108 ව්යවස්ථාවන්ට අනුව, අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරයෙකුගේ විශ්රාම වයස අවුරුදු 63ක් වන අතර ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරයෙකුගේ විශ්රාම වයස අවුරුදු 65කි. කොළඹ මහාධිකරණ නීතිඥ සංගමය ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක වෙත ලිපියක් යවමින් පෙන්වා දී තිබුණේ, ව්යවස්ථානුකූලව නියම කර ඇති මෙම සීමාවන් වෙනස් කිරීම තුළින් නවක සහ දක්ෂ විනිසුරුවරුන්ට ඉහළට යාමට ඇති අවස්ථා අහිමි වී සමස්ත අධිකරණ නිලධාරීන්ගේ චිත්ත ධෛර්යය බිඳ වැටෙන බවයි. එමෙන්ම එය විධායකය විසින් අධිකරණයට සිදුකරන බලපෑමක් ලෙස මහජනතාවට පෙනී යා හැකි බවටද ඔවුහු අනතුරු ඇඟවූහ.
එසේනම් මීළඟ අගවිනිසුරු කවුද?
අධිකරණ අමාත්යවරයාගේ ඉහත ප්රකාශයන් සමඟ විශ්රාම වයස දිගු කිරීමේ කතාබහ නිමාවකට පත්වන අතර, මීළඟට නීති ක්ෂේත්රයේ ප්රධානතම මාතෘකාව බවට පත්වන්නේ "ශ්රී ලංකාවේ මීළඟ අගවිනිසුරුවරයා කවුරුන් වේවිද?" යන්නයි. විශ්රාම වයස දිගු නොකිරීමේ තීරණය රජය විසින් තහවුරු කිරීමත් සමඟ, වත්මන් අගවිනිසුරුවරයාගේ විශ්රාම යාමෙන් පසු පුරප්පාඩු වන ධුරය සඳහා ජ්යෙෂ්ඨත්වය මත පදනම්ව පත්කිරීම් සිදු කිරීමේ ව්යවස්ථාපිත සම්ප්රදාය සුරක්ෂිත වී තිබේ.
ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ වත්මන් සංයුතිය සහ සම්ප්රදායික ජ්යෙෂ්ඨත්ව ලැයිස්තුව විශ්ලේෂණය කිරීමේදී, අගවිනිසුරු ධුරය සඳහා මීළඟට සුදුසුකම් ලබන ප්රමුඛතම විනිසුරුවරිය වන්නේ විනිසුරු මුර්දු ප්රනාන්දු යි. ඇය මේ වන විට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ සිටින ජ්යෙෂ්ඨතම විනිසුරුවරියක් වන අතර, මීට පෙර අවස්ථා ගණනාවකදීම වැඩබලන අගවිනිසුරු ලෙස කටයුතු කරමින් අත්දැකීම් බහුල නීති විශාරදයෙකු ලෙස කීර්තියක් දිනා ඇත.
ඇයට පසු ජ්යෙෂ්ඨත්වයෙන් ඉදිරියෙන් සිටින විනිසුරුවරුන් අතර විනිසුරු එස්. තුරෙයිරාජා සහ විනිසුරු ඒ.එච්.එම්.ඩී. නවාස් ප්රමුඛ වේ.
නීතිඥ සංගම් විශ්රාම වයස වැඩිකිරීමට දැඩිව විරුද්ධ වීමට ප්රධානතම හේතුවක් වූයේද මෙම ස්වභාවික උසස්වීමේ ක්රියාවලිය අවහිර වීමයි. "සුළු පිරිසකගේ ධුර කාලය අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීම වෙනුවෙන් විශිෂ්ටයින් බොහෝ දෙනෙකුගේ වෘත්තීය අභිවෘද්ධිය බිලිදීමට ඉඩ දිය නොහැකි" බවට නීතිඥ සංගමය සඳහන් කළේ මෙම පසුබිම මතය. විශ්රාම වයස අවුරුදු 65 න් එහාට දිගු කළේ නම්, මීළඟට අගවිනිසුරු පුටුවට සුදුසුකම් ලබා සිටින ජ්යෙෂ්ඨයින්ට එම අවස්ථාව ඔවුන්ගේ විශ්රාම යාම නිසාම ස්වභාවිකවම අහිමි වී යාමට ඉඩ තිබුණි.
එබැවින් වත්මන් රජයේ මෙම ප්රතිපත්තිය හරහා ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ ජ්යෙෂ්ඨත්ව සම්ප්රදාය රැකගැනීමට මෙන්ම නීතියේ ආධිපත්යය කෙරෙහි පවතින මහජන විශ්වාසය තවදුරටත් තහවුරු කිරීමටද මඟ පෑදෙනු ඇත.
