ආණ්ඩුව විසින් ගෙන ඒමට යෝජිත, විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම වයස දීර්ඝ කිරීමේ ව්යවස්ථා සංශෝධනය
(22 වන ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනය) මේ වන විට දැඩි දේශපාලනික සහ නෛතික අර්බුදයක් නිර්මාණය කර තිබේ. "මෙම සංශෝධනය ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට පටහැනි නම්, එය ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ අභියෝගයට ලක් කරන ලෙසට" ආණ්ඩුව සහ ආණ්ඩු හිතවාදීන් එල්ල කළ අභියෝගය භාරගනිමින්, ඊට එරෙහිව අධිකරණය ඉදිරියට යන බව ‘දිනන දකුණ’ සංවිධානයේ නීතිඥ ශිරාල් ලක්තිලක සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ ප්රකාශ කර ඇත.
මෙම ප්රකාශය එළියට එන්නේ, නීතියේ සීමාවන් ප්රශ්න කරමින් 'ස්පාටකස් සාමූහිකය' (Spartacus Collective) විසින් 22 වන සංශෝධනය සම්බන්ධයෙන් රචිත ලිපි පෙළකට ප්රතිචාර දක්වමිනි.
ව්යවස්ථාව අභියෝගයට ලක් කිරීම සහ 121 වන වගන්තියේ බලය
විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම වයස වැඩි කිරීම අධිකරණ ස්වාධීනත්වයට පටහැනි බව දේශපාලනිකව ප්රකාශ කිරීම එක් පියවරකි. එය ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට පටහැනි බව නීතිමය වශයෙන් කියා සිටීම ඊට වඩා ප්රබල තවත් පියවරකි. ව්යවස්ථාවට පටහැනි පනතක් නම්, එය අභියෝගයට ලක් නොකරන්නේ ඇයිද යන පැනයට පිළිතුර ඇත්තේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 121 වන වගන්තිය (Article 121) තුළය.
ශ්රී ලංකාවේ නීතියට අනුව, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනයක් හෝ පනතක් නෛතිකව අභියෝගයට ලක් කළ හැක්කේ එය පාර්ලිමේන්තුවේ සම්මත වීමට පෙර පමණි. 121 වගන්තියට අනුව, පනත් කෙටුම්පතක් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසු දින 14ක් ඇතුළත එය ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ අභියෝගයට ලක් කිරීමට පුරවැසියන්ට අවස්ථාව හිමිවේ. එහිදී අදාළ පනත සම්මත වීමට සාමාන්ය බහුතරයක් ද, තුනෙන් දෙකක (2/3) විශේෂ බහුතරයක් ද, නැතහොත් ජනමත විචාරණයක් ද අවශ්ය වන්නේ දැයි තීන්දු කිරීමේ බලය ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය සතුවේ.
එහෙත්, පනතක් පාර්ලිමේන්තුවේ සම්මත වී කථානායකවරයා අත්සන් තැබූ පසු එය වලංගු නොවන බව ප්රකාශ කිරීමට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය ඇතුළු කිසිදු අධිකරණයකට බලයක් නැත. එබැවින් මෙම නෛතික මැදිහත්වීම සිදු කළ යුත්තේ පනත පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළ වහාමය.
විශ්රාම වයස දීර්ඝ කිරීම: "ව්යවස්ථාපිත අල්ලසක් ද?"
නීතියෙන්, නීති විද්යාවෙන් සහ දේශපාලන විද්යාවෙන් පෙන්වා දෙන ප්රධානතම ගැටලුව වන්නේ, විශ්රාම වයස දිගු කිරීම හරහා අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය අකර්මණ්ය වීමයි.
විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස දීර්ඝ කිරීම හෝ සේවා දිගු ලබා දීම විධායකයේ තනි කැමැත්ත හෝ දේශපාලන සංශෝධනයක් මත සිදුවන විට, තනතුරේ අඛණ්ඩව රැඳී සිටීම සඳහා ආණ්ඩු පක්ෂය සමග සම්මුති ඇති කර ගැනීමට විනිසුරුවරුන්ට පෙළඹවීමක් ඇති වේ යන්න මෙම සංශෝධනයට එරෙහි වන සියලු දෙනාගේම පොදු ස්ථාවරයයි. මෙය විධායකය මත අධිකරණය යැපීමකි.
තමන්ට හිතවත් තීන්දු ලබා දෙන පසුබිමක "විශ්රාම වයස දීර්ඝ කිරීම" වැනි වරප්රසාද ලබා දීම හරහා අධිකරණයේ ස්වාධීන විනිශ්චය බලය වක්රව යටපත් වන බව දේශපාලන විද්යාත්මක තර්කයයි. එය එක්තරා ආකාරයක 'ව්යවස්ථාපිත අල්ලසක්' (Statutory Bribe) ලෙස ක්රියා කරයි.
ආණ්ඩුව යම් නිශ්චිත විනිසුරුවරයෙකු (උදාහරණයක් ලෙස සූරසේන විනිසුරුවරයා) තබා ගැනීමට උත්සාහ දරනුයේ ආණ්ඩුවට පක්ෂපාතී තීන්දු ලබා ගැනීමේ අපේක්ෂාවෙන් නම්, ඉන් අනතුරුව පත්වෙන විනිසුරුවරයා ආණ්ඩුවට විරුද්ධ තීරණ ලබා දෙන තත්ත්වයක් නිර්මාණය වුවහොත්, ඉන් පැහැදිලිවම සලකුණු වන්නේ නීතිය නමැති සංස්ථාපිතයේ ඇති ආයතනික සීමාව සහ දුර්වලතාවයයි. යම් විනිසුරුවරයෙකු විශ්රාම වයස දිගු කර ගැනීමේ අරමුණින් අල්ලස් මානසිකත්වයකින් ක්රියා කරමින් ආණ්ඩුවට පක්ෂපාතීව තීන්දු ලබා දේ නම්, නීතියේ අපක්ෂපාතී සීමාව එතැනින්ම අවසන් වේ.
ශිරාල් ලක්තිලකගේ ස්ථාවරය
ඉහත තත්ත්වය පැහැදිලි කරමින් ස්පාටකස් සාමූහිකය තැබූ සටහනට ප්රතිචාර දක්වමින් ශිරාල් ලක්තිලක සිය සමාජ මාධ්ය ගිණුමේ මෙසේ සටහන් කර තිබිණි.
"නීතියට අනුව කිව්වා, නීති විද්යාවට අනුව කිව්වා, දේශපාලන විද්යාව අනුව කිව්වා, ඒත් තවම විශ්රාම වයස වැඩිවීමයි අධිකරනයේ ස්වාධීනත්වය නැතිවිමයි අතර තිබෙන සම්බන්දය තේරෙන්නෙ නැතිලු. අන්ධ භක්තිය?"
ව්යවස්ථාවේ අනුලංඝනීය වගන්තිවලට එල්ල වන බලපෑම සම්බන්ධයෙන් ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැහැදිලි කරයි.
"121 වගන්තිය හා 133(3) වගන්තිය අතර සම්බන්ධයත්, ඉන් පසු 83 වගන්තියේ ඇති අනුලංඝනීය වගන්ති වලට 133(3) බලපෑම ගැනත් තේරෙන්නෙ නැති නිසයි ඔහොම කියන්නෙ. 18 දීත් 20 දීත් වුනු දේ මෙවරත් සිදු වේවි. කොහොම වුනත් මම අධිකරනය ඉදිරියට යනවා. 22 පිටුපස තිබෙන දේශපාලනය ගැන තේරුම් ගන්න මගේ අළුත්ම FB සටහන කියවන්න."
ඒ අනුව, ඉදිරි දින කිහිපය තුළ 22 වන සංශෝධනය පාදක කරගනිමින් ශ්රී ලංකාවේ ඉහළම අධිකරණය හමුවේ තීරණාත්මක නෛතික සටනක් නිර්මාණය වනු ඇති බව පැහැදිලිය.
මූලාශ්ර සබැඳි (ස්පාටකස් සාමූහිකයේ මුල් ලිපි):
