ශ්රී ලංකාවේ විදුලි සංදේශ ක්ෂේත්රයේ යටිතල පහසුකම් භාරකරු මෙන්ම ජාතික සන්නිවේදන ප්රවේශයේ ප්රමුඛයා
වන ශ්රී ලංකා ටෙලිකොම් පීඑල්සී (SLT-Mobitel) සමාගමේ 29 වැනි වාර්ෂික මහා සභා රැස්වීම (AGM) ආසන්න වෙමින් පවතී. කෙසේ වෙතත්, අද වන විට සමස්ත ව්යාපාරික ප්රජාවගේම අවධානය යොමුව ඇත්තේ එහි මූල්ය ප්රගතියට වඩා, ආයතනය වෙළාගෙන ඇති බරපතල ආයතනික පාලන අර්බුදය වෙතය. මෙම අර්බුදයේ හරය පවතින්නේ තාක්ෂණික ලෝකය වේගයෙන් ඉදිරියට යන මොහොතක, මෙරට ප්රමුඛතම සන්නිවේදන දැවැන්තයා "තරුණ සෙන්ස්" (Youthful Sense) හෝ නව්යකරණයේ දැක්මක් නොමැති, වයස්ගත පාලන ව්යුහයක් තුළ සිරවී එකම තැන පල්වීමේ ඛේදවාචකය තුළය.
"මහළු මඩම" විවේචනය සහ තරඟකාරීත්වය අහිමි වීම
කොටස් හිමියන් සහ සේවක පාර්ශවයන් විසින් වත්මන් ටෙලිකොම් අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය "මහළු මඩමක්" ලෙස ප්රසිද්ධියේ හඳුන්වන්නේ හුදෙක් දේශපාලන කුඩුකේඩුකමකට නොවේ. වත්මන් සභාපති ආචාර්ය මොතිලාල් ද සිල්වා (උපත 1956), සමාගමේ දෙවැනි විශාලතම කොටස් හිමියා වන GTH සමාගම නියෝජනය කරන චෙන් චී බෙන් සහ මෑතකදී පත් වූ නිහාල් ෆොන්සේකා යන තිදෙනාම වයස අවුරුදු 70 සීමාව ඉක්මවා හෝ ඊට ආසන්නව සිටින පාලකයෝ වෙති.
කෘතිම බුද්ධිය (AI), 5G තාක්ෂණය සහ ඩිජිටල් ආර්ථික පරිවර්තනයන් මත සමස්ත විදුලි සංදේශ ක්ෂේත්රයේම පැවැත්ම තීරණය වන යුගයක, මෙවැනි වයස්ගත මණ්ඩලයකින් නූතන වෙළෙඳපොළ තරඟකාරීත්වයට මුහුණ දිය හැකි තීරණ අපේක්ෂා කළ නොහැක. ඩයලොග් (Dialog Axiata) වැනි පෞද්ගලික අංශයේ තරඟකරුවන් තරුණ, ගතික සහ තාක්ෂණික ඥානයෙන් සන්නද්ධ නායකත්වයන් හරහා නවෝත්පාදන වෙළෙඳපොළ ආක්රමණය කරද්දී, ශ්රී ලංකා ටෙලිකොම් ආයතනය ගතානුගතික, මන්දගාමී තීරණකරණය හේතුවෙන් දැඩි පසුබෑමකට ලක්ව ඇත. නව සොයා ගැනීම් හෝ නිර්මාණශීලී උපායමාර්ග ක්රියාත්මක නොවීම නිසා ජාතික සම්පතක් බඳු ටෙලිකොම් සමාගම වර්තමානයට නොගැලපෙන, අතීතකාමී ආයතනයක් බවට පත්වීමේ අවදානමක් මතු වී තිබේ.
සමාගම් පනතේ "සිදුරු" (Loopholes) සහ නෛතික රැකවරණය
මෙම වයස්ගත අධ්යක්ෂවරුන්ට දිගින් දිගටම ධුරවල රැඳී සිටීමට මඟ පාදා දී ඇත්තේ ලංකාවේ පවතින නීතිමය රාමුවේ ඇති සිදුරු සහ ලිහිල්භාවයන්ය. 2007 අංක 07 දරන සමාගම් පනතේ 210 වගන්තියට අනුව පොදු සමාගමක අධ්යක්ෂවරයෙකු වයස අවුරුදු 70 සම්පූර්ණ වූ විට ධුරයෙන් විශ්රාම ගත යුතුය. නමුත්, එහිම ඇති 211 වගන්තිය මගින් එම නීතිය මුළුමනින්ම නිශේධනය කිරීමට අවස්ථාව සලසා දී ඇත. එනම්, වාර්ෂික මහා සභා රැස්වීමේදී විශේෂ සාමාන්ය යෝජනාවක් (Ordinary Resolution) සම්මත කර ගැනීම හරහා වයස 70 ඉක්මවූ අධ්යක්ෂවරුන් නැවත පත් කිරීමට පරිපාලනයට හැකියාව ලැබෙයි.
මීට අමතරව, 2025 අංක 12 දරන නව සමාගම් (සංශෝධන) පනත මගින් මෙම පත්වීම්වල වලංගු කාලය "ඊළඟ වාර්ෂික මහා සභා රැස්වීම" දක්වා දීර්ඝ කරමින් ඔවුන්ට තවදුරටත් පරිපාලනමය පහසුව සලසා දී ඇත. මෙම නෛතික සිදුරු උපයෝගී කර ගනිමින්, කොටස් හිමියන්ගේ බහුතර ඡන්ද බලය (විශේෂයෙන් රජයේ කොටස් නියෝජනය) භාවිත කරමින් වයස්ගත පාලකයින් දිගින් දිගටම ආයතනය තුළ රඳවා තබා ගැනීමට වත්මන් පාලනාධිකාරිය කටයුතු කරමින් සිටී.
පාරදෘශ්යභාවය අහිමි කළ අතථ්ය (Virtual) මහා සභා රැස්වීම
මෙම සාම්ප්රදායික පාලන ව්යුහය ආරක්ෂා කර ගැනීමේ තවත් එක් උත්සාහයක් ලෙස, මෙවර වාර්ෂික මහා සභා රැස්වීම කොළඹ රමාඩා හෝටලයේදී භෞතිකව පැවැත්වීමට තිබූ එකඟතාවන් කඩ කරමින්, අන්තර්ජාලය ඔස්සේ (Online/Virtual) පැවැත්වීමට අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය තීරණය කර ඇත. මෙය සුළු කොටස් හිමියන්ගේ දැඩි විරෝධයට ලක්ව ඇත්තේ, අධ්යක්ෂ මණ්ඩලයේ වයස්ගතභාවය, මූල්ය කළමනාකරණ දුර්වලතා සහ ඉදිරි උපායමාර්ග පිළිබඳව සෘජුව ප්රශ්න කිරීමට කොටස් හිමියන්ට ඇති ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතිය වත්මන් පාලනය විසින් හිතාමතාම මඟහැරීමට ගත් උත්සාහයක් ලෙසය.
අභ්යන්තර නායකත්ව ගැටුම සහ පල්වීම
ටෙලිකොම් ආයතනය මුහුණ දී ඇති තවත් ඛේදවාචකයක් වන්නේ, වත්මන් සභාපතිවරයා ඉවත් කර ඒ වෙනුවට පත් කිරීමට යෝජනා වී ඇති නායකත්වයද දැඩි දූෂණ හා මූල්ය අක්රමිකතා චෝදනාවලින් බර වූවක් වීමයි. වත්මන් සභාපති ආචාර්ය මොතිලාල් ද සිල්වා සේවක මර්දනය, අධිකරණ වාරණ සහ ප්රසම්පාදන විනිවිදභාවය පිළිබඳ චෝදනාවලට ලක්ව සිටින අතර, ඔහු වෙනුවට දේශපාලන මෙහෙයුමකින් සභාපති ධුරයට ගෙන ඒමට තැත් කරන චන්ද්රසිරි කළුපහන මහතාට එරෙහිව රුපියල් මිලියන ගණනක වංචනික බිල්පත් ප්රතිපූරණය, අනුමැතියකින් තොර විදේශ සංචාර සහ ප්රාදේශීය සංවර්ධන බැංකුවේ (RDB) සේවය කළ සමයේ සිදු කළ බව කියන මිලියන 615 ක මූල්ය අක්රමිකතා පිළිබඳ විගණකාධිපති චෝදනා එල්ල වී ඇත.
කොටස් හිමියන්ට සහ සේවකයින්ට අද වන විට තෝරා ගැනීමට සිදුව ඇත්තේ සේවක මර්දනය සහ තාක්ෂණික පසුබෑම උරුම කළ වත්මන් පාලකයා සහ මූල්ය විනයක් නොමැති බවට චෝදනා ලත් පුද්ගලයෙකු අතරිනි. මෙය සමාගම තවදුරටත් අගාධයට ඇද දමන උභතෝකෝටිකයකි.
ශ්රී ලංකා ටෙලිකොම් පීඑල්සී සමාගම 2025 වසරේ මූල්යමය වශයෙන් යම් ස්ථාවරත්වයක් පෙන්වීමට උත්සාහ කළද, ආයතනික පාලනයේ පවතින මෙම "මහළු" සහ දූෂිත ව්යුහය හේතුවෙන් එහි ඉදිරි ගමන මුළුමනින්ම අඩාල වී ඇත. නීතියේ සිදුරුවලින් රිංගා යන වයස්ගත පාලකයින් වෙනුවට, ඩිජිටල් යුගයට සහ ගෝලීය තරඟකාරීත්වයට මුහුණ දිය හැකි, නව්යකරණය හඳුනන "තරුණ දැනුම" අධ්යක්ෂ මණ්ඩලයට සහ ඉහළ කළමනාකාරීත්වයට එන්නත් නොකරන තාක්, ශ්රී ලංකා ටෙලිකොම් ආයතනයට පෞද්ගලික අංශයේ තරඟකරුවන් අභිබවා යා නොහැකි වනු ඇත. අවශ්යව ඇත්තේ දේශපාලන හිතවත්කම් මත සිදුවන පුනරුද පත්වීම් නොව, තරුණ දැනුමට මුල් තැන දෙන ව්යුහාත්මක වෙනසකි.
