පසුගිය ජනාධිපතිවරණයේදී සහ මහා මැතිවරණයේදී ලාංකීය දේශපාලන කරළිය තුළ වඩාත්ම
කතාබහට ලක්වූ "ගැහැනු අපි එක මිටට" වැනි ව්යාපාර හරහා දහස් ගණනින් කාන්තාවන් වීදි බැස්සේත්, දේශපාලන වේදිකා හැඩ කළේත් හුදු ආණ්ඩු පෙරළියක් වෙනුවෙන් පමණක් නොවේ; පිරිමින්ගේ ඒකාධිකාරියක්ව පැවති කුණු වූ දේශපාලන සංස්කෘතිය වෙනස් කරනු ඇතැයි යන ගැඹුරු අපේක්ෂාවක් සහිතවය. එහෙත්, අද වන විට පෙනෙන්නට තිබෙන්නේ කුමක්ද?
ප්රවීණ දේශපාලන විශ්ලේෂක අශෝක අබේගුණවර්ධන සමඟ "රටක් හෙටක්" නාලිකාවේදී 'ගැහැනු අපි එක මිටට' ව්යාපාරයේ ඉදිරිපෙළ ක්රියාකාරිනීයක්ව සිටි ශ්යාමා බස්නායක කළ සාකච්ඡාව, මෙම ඛේදවාචකය පිළිබඳව අතිශය තියුණු ස්වයං විවේචනයක් සමාජය හමුවේ තබයි. එහෙත් මෙම අර්බුදය තේරුම් ගැනීමට නම්, හුදු දේශපාලන විවේචනයෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙම ගැටලුවේ ගැඹුරු ව්යුහාත්මක පදනම විච්ඡේදනය කළ යුතුව ඇත.
පිරිමි ආකෘතියකින් සැකසුණු "සංකේත ලෝකය" (The Symbolic Order)
බොහෝ දෙනෙකු සිතන්නේ පාර්ලිමේන්තුව තුළ කාන්තා නියෝජනය (Numbers) වැඩි වීම හෝ අග්රාමාත්ය ධූරයට කාන්තාවක් පත්වීම හරහා කාන්තා විමුක්තිය උදා වී ඇති බවයි. එහෙත් එය හුදෙක් දෘෂ්ටිවාදී මුලාවකි. ශ්යාමා බස්නායක ද මතු කරන පරිදි සංඛ්යාව වැඩි වූ පමණින් කාන්තාවට අවශ්ය සැබෑ දේශපාලන බලය හිමි නොවේ. මෙහිදී අප තේරුම් ගත යුතු ගැඹුරුම සත්යය නම්, අප ජීවත් වන "සංකේත ලෝකය" (Symbolic Order) - එනම් නීතිය, භාෂාව සහ සමස්ත දේශපාලන-සමාජ ව්යුහයම - නෛසර්ගිකවම ගොඩනැගී ඇත්තේ පීතෘමූලික හෙවත් "පිරිමි ආකෘතියකට" (Phallocentric paradigm) බවයි.
දේශපාලනය නැමැති ක්රීඩාවේ නීති රීති, ව්යවහාරයන් සහ හැසිරීම් රටාවන් සියල්ල නිර්මාණය කර ඇත්තේ පිරිමි ආත්මීයත්වය විසිනි. එබැවින් කාන්තාවක් දේශපාලනයට ප්රවිෂ්ට වන විට ඇය ඇතුළු වන්නේ ඇයගේම නිදහස් අවකාශයකට නොව, කල්තියා සකසන ලද 'පිරිමි ක්රීඩාපිටියකටය'. එහිදී ජයග්රහණය කිරීමට නම් කාන්තාවකට සිදුවන්නේ සිය ආත්මීයත්වය යටපත් කරගෙන, පිරිමියෙකු සේ රළු වීමට, ආක්රමණශීලී වීමට හෝ පවතින කර්කශ සංස්කෘතියට අනුගත වීමටයි (Adaptation). පරණ දේශපාලන ස්වාමිවරුන් වෙනුවට අලුත් දේශපාලන ව්යාපාර බලයට පැමිණියද, අවසානයේ කාන්තාවට සිදුව ඇත්තේ නව දෘෂ්ටිවාදයක් සහ නව ස්වාමියෙකු යටතේ යළිත් වරක් යටහත් පහත් භූමිකාවක් රඟ දැක්වීමට පමණි.
'කාන්තාව ද' 'ස්ත්රිය ද' : නාමකරණයේ ෆැන්ටසිය සහ ශ්යාමාලාගේ සීමාව
මෙම සාකච්ඡාවේදී ශ්යාමා බස්නායක මතු කරන එක් කාරණයක් විවේචනාත්මකව කියවිය යුතුය. එනම්, 'කාන්තාව' යන වචනයේ ඇති ප්රදර්ශනාත්මක සහ සෝබන අර්ථය ප්රතික්ෂේප කරමින්, මහ පොළොවේ යථාර්ථය නියෝජනය කිරීම සඳහා 'ස්ත්රිය' හෝ 'ගැහැනිය' යන වචනය භාවිත කිරීමට ඔවුන් ගත් උත්සාහය සහ පසුව පක්ෂ ව්යුහය තුළ එය පරාජය වීමයි.
මෙම ගැඹුරු කියවීමට අනුව, ශ්යාමාලා මුහුණ දුන් මෙම ඛේදවාචකය හුදෙක් වචන ප්රශ්නයක් නොවේ. පද්ධතිය වෙනස් කිරීම පසෙක තබා, ඔවුන් 'සංකේතකය' (Signifier) වෙනස් කිරීමේ මතුපිට අරගලයක සිරවී ඇති බව මින් පෙනේ. 'කාන්තාව' යන්න 'ස්ත්රිය' ලෙස වෙනස් කළ පමණින් මෙම පිරිමි ආකෘතියේ සංකේත ලෝකය වෙනස් වන්නේ නැත. එය හරියටම පවතින පීඩාකාරී ව්යුහය එලෙසම තබාගෙන, ඊට අලවන ලේබලය පමණක් වෙනස් කිරීමෙන් විමුක්තිය උදාවෙතැයි සිතන දෘෂ්ටිවාදී මායාවකි (Fantasy). සමස්ත පක්ෂ යාන්ත්රණයම ඇයව හුදෙක් ආණ්ඩු පෙරළන 'ඡන්ද යන්ත්රයක්' බවට ඌනනය කර ඇති මොහොතක, මෙවැනි වාග්විද්යාත්මක අරගල හරහා පද්ධතියේ ගැඹුරු කුහකත්වය වසා දැමීමට ධනවාදී සහ පීතෘමූලික ව්යුහයට පහසුවෙන්ම හැකියාව ලැබේ.
ද්විත්ව පීඩනය සහ ගෙදර ආර්ථිකයේ බර
සාකච්ඡාවේදී මතුවන තවත් වැදගත් සමාජ විද්යාත්මක මානයක් වන්නේ කාන්තාව මුහුණ දෙන ද්විත්ව පීඩනයයි (Double Burden). අද වන විට රටේ ඕනෑම ආර්ථික කම්පනයක (Economic Shock) බර අවශෝෂණය කරගන්නේ ගෙදර කුස්සියේ ඉන්නා කාන්තාවයි. ඇය ආදායම් ඉපයීම සඳහා මහ මඟට බැසිය යුතු අතරම, දරුවන් බලාගැනීම, උයන පිහන එක ඇතුළු සාම්ප්රදායික පවුලේ රැකවරණ ශ්රමයද (Care work) තනිවම දැරිය යුතුය.
මෙම ගෙදර දොරේ නොගෙවන ශ්රමය (Unpaid labor) පද්ධතිය විසින් ගසා කන තාක් කල්, දේශපාලන තීරණ ගැනීමේ මධ්යස්ථාන වෙත කාන්තාවන් ඔසවා තැබීම පිළිබඳ කතාන්දරය හුදු ප්රෝඩාවකි. ශ්යාමා යෝජනා කරන පරිදි, පීතෘත්ව නිවාඩු (Paternity leave) සහ ළමා සුරැකුම් මධ්යස්ථාන වැනි පහසුකම් හරහා රජය මෙම බර සැහැල්ලු නොකරන්නේ නම්, මේ කර්කශ දේශපාලන ක්රීඩාව තුළ හැප්පෙමින් ඉහළට ඒමට කාලයක් හෝ මානසික නිදහසක් බහුතරයක් කාන්තාවන්ට ඉතිරි වන්නේ නැත.
දෘෂ්ටිවාදයෙන් පිටත සිටීමේ මුලාව බිඳ දැමීම
ශ්යාමා බස්නායකගේ මෙම පාපොච්චාරණය ලාංකීය සමාජයට ලබාදෙන පණිවිඩය ඉතා පැහැදිලිය. වර්තමාන කැබිනට් මණ්ඩලයේ කාන්තා නියෝජනය පිළිබඳ ගැටලුවෙන් ද පෙනී යන්නේ, කිසිදු දේශපාලන පක්ෂයකට මෙම පිරිමි සංකේත ආකෘතිය බිඳ දැමීමේ වුවමනාවක් නොමැති බවයි.
"ගැහැනු අපි එක මිටට" වැනි ව්යාපාර ජාතික තලයේ ඇති කළ කම්පනය සුළුපටු නැත. එහෙත් සැබෑ විකල්පය යනු පිරිමින් විසින් නිර්මාණය කර ඇති කුණු වූ දේශපාලන සංස්කෘතියට හෝ ඔවුන්ගේ භාෂා කතිකාවට කාන්තාවන් අනුගත වීම (Adaptation) නොවේ. "පිරිසිදු විකල්පයක් ඇතැයි" සිතා ඒ පසුපස යාම යනුම පැරණි ස්වාමියා වෙනුවට නව ස්වාමියෙකු පත් කරගැනීමක් පමණි. සැබෑ වෙනසක් ඇරඹිය හැක්කේ, දැනට පවතින මෙම පිරිමි ආකෘතියේ දේශපාලන ව්යුහය (Systemic Structure) මුලිනුපුටා දමන විප්ලවීය කියවීමක් මගින් පමණි. එතෙක්, ලංකාවේ කාන්තා දේශපාලනය යනු තවත් එක් ඛේදනීය දෘෂ්ටිවාදී සිහිනයක් (Fantasy) පමණක්ම වනු ඇත.
#සටහන - නිරෝමි සුබ්රමනියම්
ප්රවීණ දේශපාලන විශ්ලේෂක අශෝක අබේගුණවර්ධන සහ සමාජ ක්රියාකාරිනී සහ 'ගැහැනු අපි එක මිටට' ව්යාපාරයේ ඉදිරිපෙළ ක්රියාකාරිනියක ව සිටි ශ්යාමා බස්නායක ගේ රටට හෙටක් නාලිකාවේ සාකච්ඡාව පහත දැක්වේ.
අශෝක අබේගුණවර්ධන:
ශ්යාමා, මාලිමා රජය (ජාතික ජන බලවේගය) බලයට පත්වීම සඳහා තිබුණු දැවැන්ත ප්රචාරක ව්යාපාරය ඇතුළේ තීරණාත්මක සහ සුවිශේෂී වැඩ කොටසක් කරපු ව්යාපාරයක් තමයි 'ගැහැනු අපි එක මිටට' කියන වේදිකාව. ලංකාවේ දේශපාලන ඉතිහාසයේ කවදාවත් නැති විදිහට සාමාන්ය කාන්තාවන් දහස් ගණනින් උද්යෝගයෙන් මේ වේදිකාව වටා රොද බැඳුණා. අවසානයේ ලැබුණු ඡන්ද ප්රතිඵලයටත් ඒක ලොකු බලපෑමක් කළා. දැන් කාලෙකට පස්සේ රටේ අග්රාමාත්යවරිය (ආචාර්ය හරිනී අමරසූරිය) වෙන්නෙත් කාන්තාවක්. හැබැයි අද පිටතින් බලන කෙනෙකුට හිතෙන්නේ, ඒ ආපු පැවැන්ත ගැම්ම, ඒ කාන්තා බලවේගය දැන් දියවෙලා ගිහින් වගේ කියලා. ඇත්තටම මොකක්ද මේ 'ගැහැනු අපි එක මිටට' ව්යාපාරයේ ඇතුළේ කතාව? අද ඒ බලාපොරොත්තු වෙච්ච දිශාවට රට යන්න පටන් අරන්ද?
ශ්යාමා බස්නායක:
ආයුබෝවන් අශෝක. මම මුලින්ම කියන්න ඕනේ මම NPP (ජාතික ජන බලවේගය) එකේ කාන්තා ව්යාපාරය, ඒ කියන්නේ 'ප්රගතිශීලී ස්ත්රී එකමුතුව' එක්ක මුල ඉඳලම වැඩ කරපු කෙනෙක්. අපි බලයට එන්න ආසන්න කාල වකවානුවේදී අපිට විශේෂ අවශ්යතාවක් මතු වුණා මේ කාන්තා ඡන්ද පදනම දිනාගැනීම සඳහා පුළුල් වැඩපිළිවෙලක් කරන්න. අන්න ඒ උපායමාර්ගික මැදිහත් වීම ඇතුළේ තමයි 'ගැහැනු අපි එක මිටට' කියන වේදිකාව නිර්මාණය වෙන්නේ.
නමුත් අපේ සැබෑ අරමුණ වුණේ හුදෙක් ඡන්ද ටිකක් එකතු කරගන්න එක විතරක් නෙවෙයි; ඊට වඩා එහා ගිය ගැඹුරු දේශපාලන සහ ස්ත්රීවාදී අරමුණක් අපිට තිබුණා. කාන්තාව කියන්නේ නිකම්ම ඡන්දෙදි පෝස්ටර් අලවන, රැස්වීම්වලට සෙනඟ පුරවන පිරිසක් නෙවෙයි, රටේ දේශපාලන සහ ආර්ථික දිශානතිය තීරණය කරන තීරණාත්මක සාධකයක් විය යුතුයි කියන සිහිනය අපිට තිබුණා. හැබැයි අද ආණ්ඩුව බලය අරන් වැඩ කරගෙන යද්දී, අපිට තේරෙනවා අපි පරිකල්පනය කරපු, අපි හීන දැකපු තැන නෙවෙයි අද තියෙන්නේ කියලා.
අශෝක අබේගුණවර්ධන:
දැන් පළාත් පාලන හෝ පාර්ලිමේන්තු මට්ටමින් කාන්තා මන්ත්රීවරියන්ගේ නියෝජනය (Numbers) කලින්ට වඩා වැඩි වෙලා තියෙනවා නේද? ඒ හරහා ඔය කියන මැදිහත් වීම වෙන්නේ නැද්ද?
ශ්යාමා බස්නායක:
අන්න ඒක තමයි අශෝක අපි ඉගෙනගත්ත ලොකුම උගත් පාඩම. ප්රමාණය හෝ සංඛ්යාලේඛන (Numbers) වැඩි කරගත්තු පළියටම කාන්තාවට අවශ්ය සැබෑ දේශපාලන මැදිහත් වීම සිද්ධ වෙන්නේ නැහැ. මන්ත්රීවරියන් ප්රතිශතයකින් වැඩි වුණා කියන එක විතරක් මදි. මොකද, මේ සියලුම කාන්තාවන් ක්රියාත්මක වෙන්න වෙලා තියෙන්නේ අතිශය දැඩි, ධූරාවලිකගත පුරුෂාධිපත්යමය ව්යුහයක් (Highly Hierarchical Patriarchal Structure) ඇතුළේ. ඒ පුරුෂ කේන්ද්රීය දේශපාලන රාමුව ඇතුළේ කාන්තාවන්ට පනින්න බැරි සීමාවන් පනවා තිබෙනවා. ඒ නිසා තමයි සංඛ්යාව වැඩි වුණත් තීරණ ගැනීමේ මධ්යස්ථාන ඇතුළේ කාන්තාවට තවමත් සැබෑ බලයක් ලැබිලා නැත්තේ.
අශෝක අබේගුණවර්ධන:
ඔබ කියනවා දේශපාලන ධූරාවලිය ඇතුළේ කාන්තාවට ඉඩක් නැහැ කියලා. හැබැයි අපි අනිත් පැත්ත බැලුවොත්, අද ලංකාවේ රාජ්ය සේවයේ ඉහළම තනතුරුවල (පරිපාලන සේවය, අධ්යාපන ක්ෂේත්රය, ගුරු/විදුහල්පති සේවය) බහුතරයක් ඉන්නේ කාන්තාවෝ. ඒ අය ඒ ධූරාවලියන් ඇතුළේ සාර්ථකව වැඩ කරගෙන යනවා නම්, ඇයි මේ දේශපාලන කරලියේ විතරක් කාන්තාවට ඉස්සරහට එන්න බැරි?
ශ්යාමා බස්නායක:
දේශපාලන බලය කියන එක රාජ්ය සේවයට වඩා ගොඩක් වෙනස්, සංවේදී වගේම අමාරු එකක්. රාජ්ය සේවයේ යම් නීති පද්ධතියක්, විභාග ක්රමයක් තියෙනවා; එතැනදී කාන්තාවකට තමන්ගේ දක්ෂතාවයෙන් ඉහළට යන්න තියෙන බාධාවන් අඩුයි. හැබැයි දේශපාලන ව්යුහය කියන්නේ අවසාන විග්රහයේදී "බලය" (Power) සහ "ආධිපත්යය" උදෙසා කෙරෙන සටනක්.
ඊටත් වඩා ලංකාවේ දේශපාලනය ඇතුළේ තියෙන්නේ බොහොම කැත, කර්කශ සංස්කෘතියක්. වැදගත්, විනයක් සහ සදාචාරයක් තියෙන කාන්තාවකට තමන්ගේ ආත්මගරුත්වය පාවා දෙන්නේ නැතුව ඔය කියන දේශපාලන සංස්කෘතිය ඇතුළේ මතු වෙන්න දරන්න වෙන පීඩනය අතිමහත්. සමහර කාන්තාවන් ඒ කැත සංස්කෘතියටම අනුගත වෙලා (Adapt වෙලා) ඉස්සරහට එනවා වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි අපිට ඕන වුණේ කාන්තාවන් ඒ කුණු වූ සංස්කෘතියට අනුගත වෙන එක නෙවෙයි, ඒ සංස්කෘතියම වෙනස් කරන්නයි.
අශෝක අබේගුණවර්ධන:
එතකොට මේ දේශපාලන සංස්කෘතිය වෙනස් කරන්න නම් මහ පොළොවේ කාන්තාවන්ට රජය හෝ පක්ෂය විසින් කුමන ආකාරයේ වැඩපිළිවෙලක්ද සකස් කරලා දෙන්න ඕනේ?
ශ්යාමා බස්නායක:
අනිවාර්යයෙන්ම රජයේ පැහැදිලි සැලැස්මක් සහ වැඩපිළිවෙලක් අවශ්යයි. මැතිවරණ කාලෙට දෙන ප්රචාරක පොරොන්දු (Campaign Promises) විලාසිතාවකට කරලා අතහැරලා දාන්න බැහැ. කාන්තාවන්ට දේශපාලනික, ආර්ථික සහ සංස්කෘතික වශයෙන් සමාන අවස්ථා තහවුරු කරන 'ස්ත්රීවාදී මැදිහත් වීමක්' (Feminist Intervention) රාජ්ය ප්රතිපත්තියක් ලෙස ක්රියාත්මක විය යුතුමයි.
අශෝක අබේගුණවර්ධන:
ඔබ ඔය 'ස්ත්රීවාදය' (Feminism) කියන වචනය පාවිච්චි කරපු නිසා මම අහන්නම්, සාමාන්ය සමාජයේ මතයක් තියෙනවා මේ ස්ත්රීවාදී ව්යාපාර කියන්නේ පුරුෂ විරෝධී හෝ බටහිර රැල්ලක් කියලා. අනික ඔබලා 'කාන්තාව' කියන වචනය වෙනුවට 'ස්ත්රිය' හෝ 'ගැහැනිය' කියන වචන තෝරාගන්නේ ඇයි?
ශ්යාමා බස්නායක:
පළමුවෙන්ම, ස්ත්රීවාදය කියන්නේ පුරුෂ විරෝධී එකක් නෙවෙයි. අපි විවේචනය කරන්නේ පිරිමියාව නෙවෙයි, මේ පවතින පුරුෂාධිපත්යමය 'පද්ධතිය' (System) සහ ව්යුහයයි. බටහිර ටෙක්ස්ට් බුක් (Textbooks) අපේ රටට කෙළින්ම ඇප්ලයි කරන්න බැහැ. අපේ සංස්කෘතියට ගැලපෙන විදිහටයි අපි මේක කරන්න ඕනේ.
දෙවැනි කාරණය, අපි මුලින් 'ප්රගතිශීලී ස්ත්රී එකමුතුව' ඇතුළේ වැඩ කරද්දී 'කාන්තාව' කියන වචනය ප්රතික්ෂේප කළා. මොකද 'කාන්තාව' කියන වචනයත් එක්ක සමාජයේ බැඳිලා තියෙන්නේ නිකන් සෝබන, ලස්සන, ප්රදර්ශනාත්මක හෝ පසුගාමී අදහසක්. හැබෑ ගැහැනු ඉන්නේ මහ පොළොවේ දුක් විඳිමින්, වතුකරයේ, ඇඟලුම් ක්ෂේත්රයේ, මැදපෙරදිග වැඩ කරමින්. ඒ නිසා අපි 'ගැහැනිය' හෝ 'ස්ත්රිය' කියන වචනවලට බර තැබුවා. හැබැයි පක්ෂය ඇතුළේ තිබ්බ මත ගැටුමෙන් අපේ ඒ කතිකාව පරාජය වෙලා, අවසානයේ නැවතත් 'කාන්තාව' කියන සාම්ප්රදායික වචනයටම එන්න සිද්ධ වුණා.
අශෝක අබේගුණවර්ධන:
අපි මහ පොළොවේ ජීවත් වෙන ගැහැනුන්ගේ ප්රශ්න දිහා බැලුවොත්, අද ලංකාවේ කාන්තාවන් හරි හරියට ගෙදර ආර්ථිකය උපයන්න දායක වෙනවා. හැබැයි ඒ එක්කම පරණ සම්ප්රදායික බර, ඒ කියන්නේ උයන පිහන, දරුවෝ බලන (Care work) ඔක්කොම බරත් ඒ විදිහටම දරන්න වෙලා තියෙනවා. මේ ද්විත්ව පීඩනය (Double Burden) නිසාද කාන්තාවට දේශපාලනයට එන්න බැරි?
ශ්යාමා බස්නායක:
හරියටම හරි අශෝක. රටේ ඇතිවෙන ඕනෑම ආර්ථික කම්පනයක (Economic Shock) අවසාන බර සහ පීඩනය අවශෝෂණය කරගන්නේ ගෙදර ඉන්න අම්මා හෝ ගැහැනියයි. ලොකු ලොකු ආර්ථික න්යායන් කුස්සියට අදාළ නැහැ; කොහොමහරි වේල් තුන ගැටගහගන්න එකේ සම්පූර්ණ වගකීම වැටෙන්නේ ඇය පිටටයි.
මීට අමතරව ක්ෂුද්ර මූල්ය ණය (Microfinance loans) උගුල්, දරුවන්ගේ අධ්යාපනය සහ සෞඛ්යය පිළිබඳ ගැටලු කාන්තාව වට කරලා තියෙනවා. මේවායින් නිදහස් වෙන්න නම්, මේ 'රැකවරණ ශ්රමය' (Care work) පවුල ඇතුළේ ස්වාමිපුරුෂයා සහ බිරිඳ අතර සමව බෙදී යා යුතුයි. අලුත් පරම්පරාවේ තාත්තලා යම් ප්රමාණයකට ගෙදර වැඩවලට දායක වෙනවා. රජය විසින් පීතෘත්ව නිවාඩු (Paternity leave) ලබාදීම, ළමා සුරැකුම් මධ්යස්ථාන (Daycare centers) පහසු මිලට සැකසීම වැනි පැකේජ් එකක් (Package) හරහා කාන්තාවගේ මේ ගෙදර දොරේ බර සැහැල්ලු කළ යුතුයි.
අශෝක අබේගුණවර්ධන:
අවසාන වශයෙන් ශ්යාමා, 'ගැහැනු අපි එක මිටට' ව්යාපාරය හරහා කාන්තාවන් විශාල ප්රමාණයක් සජීවීකරණය (Mobilize) වුණා. හැබැයි වත්මන් ආණ්ඩුවේ කැබිනට් මණ්ඩලය (Cabinet) දෙස බැලුවොත්, එහි ප්රමාණවත් කාන්තා නියෝජනයක් පේන්න නැහැ. ඊළඟ අනාගත පියවරක් විදිහට මේ ආකෘතිය වෙනස් කරන්නේ කොහොමද?
ශ්යාමා බස්නායක:
ඒක තමයි මම කියන්නේ, කාන්තාවන්ව හුදෙක් ඡන්ද ලබාගැනීමේ මෙවලමක් (Tools) ලෙස පාවිච්චි කරන දේශපාලනයෙන් එහාට ගිහින්, ඔවුන්ව සැබෑ දේශපාලන සාධකයක් ලෙස පක්ෂ සහ ආණ්ඩු විසින් බාරගත යුතුයි. මාලිමා රජය බලයට ගේන්න ගැහැනුන් ලොකු කඩඉමක් පසු කළා. හැබැයි බලය ගත්තාට පස්සේ ඒ ආපු ගැම්ම ඉදිරියට ගෙන යෑමේ ලොකු බිඳවැටීමක් (Lapse එකක්) සිද්ධ වෙලා තියෙනවා.
අනාගතයේදී බලය ගන්න බලාපොරොත්තු වන ඕනෑම බලවේගයකට මම යෝජනා කරන්නේ, ජරාජීරණ වූ දේශපාලන සංස්කෘතිය වෙනස් කරලා කාන්තාවන්ට සුදුසු අවකාශයක් නිර්මාණය කරන්න. වත්මන් මැතිවරණ ක්රමයේ තියෙන මනාප පොරය, කාය බලය, සල්ලි බලය සහ හොරකම ඉස්මතු වන රාමුව වෙනස් කරලා, කුසලතාවයට (Merit) තැන දෙන ක්රමයක් හැදුවොත් විතරයි මේ රටේ දක්ෂ කාන්තාවන් තීරණ ගන්නා මට්ටමට ඉහළට එන්නේ.
අශෝක අබේගුණවර්ධන:
ඉතාමත් වැදගත් සහ තියුණු විග්රහයක්. ලංකාවේ දේශපාලන සංස්කෘතිය වෙනස් කිරීම සහ කාන්තාවන්ගේ සැබෑ භූමිකාව පිළිබඳව අපිට ඉදිරියටත් දීර්ඝව සංවාද කළ යුතුයි. අද දින අපගේ සාකච්ඡාවට සම්බන්ධ වූ 'ගැහැනු අපි එක මිටට' ව්යාපාරයේ ඉදිරිපෙළ ක්රියාකාරිනී ශ්යාමා බස්නායක මහත්මියට ස්තූතිවන්ත වෙමින් 'රටක්' නාලිකාවෙන් සමුගන්නවා. ආයුබෝවන්.
