පක්ෂ මාරුවට වැටබැඳීම: දේශපාලන සංස්කෘතියේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක්ද? නැතහොත් අනාගත සැකසාංකාවක පෙරනිමිත්තක්ද?

කැබිනට් ප්‍රකාශක, අමාත්‍ය වෛද්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස විසින් අද කැබිනට් තීරණ දැනුම් දීමේ මාධ්‍ය හමුවේදී  සිදුකළ ප්‍රකාශය 

ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන ක්ෂේත්‍රය තුළ දැඩි කතාබහක් නිර්මාණය කිරීමට සමත් වී තිබේ. විපක්ෂයේ කිසිවෙකුත් ආණ්ඩුවට එකතු කර නොගන්නා බවත්, ජනවරමට එරෙහිව පක්ෂ මාරු කරන මන්ත්‍රීවරුන්ගේ ධුර අහෝසි කරන පනත් කෙටුම්පතක් කඩිනමින් පාර්ලිමේන්තුවට ගෙන එන බවත් ඔහු එහිදී අවධාරණය කළේය.

මෙම තීරණය ලාංකේය දේශපාලනයේ දශක ගණනාවක් පුරා මුල් බැසගත් ව්‍යාධියකට ලබාදෙන ප්‍රබල ප්‍රතිකාරයක් ලෙස මෙන්ම, වත්මන් ආණ්ඩුවේ දේශපාලන උපායමාර්ගයක් ලෙසද විශ්ලේෂණය කළ හැකිය.

ලාංකේය දේශපාලනයේ 'පිල් මාරු කිරීමේ' අඳුරු සංස්කෘතිය

ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන ඉතිහාසය දෙස හැරී බැලීමේදී, පක්ෂ මාරු කිරීම හෙවත් ජන ව්‍යවහාරයේ එන පරිදි "ගෙම්බන් පැනීමේ සංස්කෘතිය" තරම් ජනවරම අවභාවිතා කළ තවත් ක්‍රියාවලියක් නොමැති තරම්ය.

ජනවරමට පිටුපෑම:

ඡන්දදායකයා යම් අපේක්ෂකයෙකුට ඡන්දය ලබා දෙන්නේ ඔහුගේ හෝ ඇයගේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශය සහ නියෝජනය කරන පක්ෂය මත පදනම්වය. එහෙත් පාර්ලිමේන්තුවට ගිය පසු විවිධ වරප්‍රසාද, අමාත්‍ය ධුර හෝ මූල්‍යමය වාසි තකා ප්‍රතිවිරුද්ධ කඳවුරට එක්වීම තුළින් ඡන්දදායකයාගේ අපේක්ෂාව සම්පූර්ණයෙන්ම උල්ලංඝනය වේ.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය විකෘති කිරීම:

අතීතයේදී බොහෝ ආණ්ඩු තුනෙන් දෙකේ (2/3) බහුතර බලය නිර්මාණය කර ගත්තේ විපක්ෂයේ මන්ත්‍රීවරුන් බිලී බා ගැනීමෙනි. මේ හරහා ප්‍රබල විපක්ෂයක් පාර්ලිමේන්තුව තුළ ක්‍රියාත්මක වීම අඩාල වූ අතර, ආණ්ඩු කෘත්‍රිමව බලවත් විය.

දේශපාලන අස්ථාවරත්වය:

පක්ෂ මාරුවීම් හේතුවෙන් ආණ්ඩු පෙරළීම්, අයවැය පරාජය කිරීම් සහ දේශපාලන අර්බුද (උදාහරණයක් ලෙස 2018 දින 52 දේශපාලන අර්බුදය) නිර්මාණය විය.

මෙවැනි පසුබිමක, පක්ෂ මාරු කරන මන්ත්‍රීවරුන්ගේ ධුර අහෝසි කරන නීතියක් ගෙන ඒම මෙරට දේශපාලන සදාචාරය ස්ථාපිත කිරීමේ දැවැන්ත ඉදිරි පියවරකි.

වත්මන් ආණ්ඩුවට අනාගතය පිළිබඳ සැක සාංකා තිබේද?

මෙම පනත ගෙන ඒම හුදු දේශපාලන පවිත්‍රකරණයක් පමණක්ද, නැතහොත් වත්මන් ආණ්ඩුවට අනාගතයේ මුහුණ දීමට සිදුවිය හැකි අර්බුද පිළිබඳ යම් පෙර සූදානමක් හෝ සැකයක් පවතීද යන්න විචාරාත්මකව බැලිය යුතුය.

1. නවක මන්ත්‍රීවරුන් ආරක්ෂා කර ගැනීමේ අරමුණ: වත්මන් ආණ්ඩුව නියෝජනය කරන බහුතරයක් මන්ත්‍රීවරුන් පාර්ලිමේන්තුවට නවකයන් වන අතර, ඔවුන් සාමාන්‍ය සමාජ පන්ති නියෝජනය කරන පුද්ගලයන්ය. අනාගතයේදී ආණ්ඩුව යම් ආර්ථික හෝ දේශපාලනික අභියෝගයකට මුහුණ දෙන අවස්ථාවක, ප්‍රතිවිරුද්ධ කඳවුරුවල සිටින මූල්‍යමය වශයෙන් බලවත් දේශපාලනඥයන් විසින් මෙම නවක මන්ත්‍රීවරුන්ව මුදලට හෝ වරප්‍රසාදවලට බිලී බා ගැනීමේ අවදානමක් මතු විය හැකිය. මෙම පනත හරහා ආණ්ඩුව තම අභ්‍යන්තර කඳවුරේ ආරක්ෂාව කල්තියාම තහවුරු කර ගනී.

2. අවස්ථාවාදීන්ට දොර වැසීම: බොහෝ විට මැතිවරණ ජයග්‍රහණයකින් පසු පරාජිත කඳවුරේ සිටින දේශපාලනඥයන් වරප්‍රසාද අපේක්ෂාවෙන් ආණ්ඩුවට එක්වීමට උත්සාහ කරයි. "පද්ධතිමය වෙනසක්" (System Change) අපේක්ෂාවෙන් බලයට පත් වූ වත්මන් ආණ්ඩුවට, පරණ දේශපාලනඥයන් තම කඳවුරට එක්කර ගැනීමෙන් ජනතා අප්‍රසාදයට ලක්වීමට සිදුවනු ඇත. මෙම නීතිය හරහා එවැනි අවස්ථාවාදීන්ට ආණ්ඩුවට රිංගා ගැනීමට ඇති නීත්‍යානුකූල ඉඩකඩ අහුරා දමයි.

3. පක්ෂයේ විනය සහ මතවාදී ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීම: දැවැන්ත බහුතරයක් සහිත ආණ්ඩුවක් තුළ අභ්‍යන්තර මතගැටුම් ඇතිවීම සාමාන්‍ය තත්ත්වයකි. අනාගතයේදී යම් ප්‍රතිපත්තිමය තීරණයකදී පක්ෂය තුළින්ම කැරැල්ලක් ඇති වුවහොත්, මන්ත්‍රීවරුන්ට ස්වාධීන වීමට හෝ විපක්ෂයට එක්වීමට නොහැකි වන පරිදි මෙම නීතිය මගින් යකඩ වැටක් බඳිනු ලබයි. එය ආණ්ඩුවේ පැවැත්මට විශාල ශක්තියකි.

කැබිනට් ප්‍රකාශකවරයා සඳහන් කරන පරිදි විපක්ෂයේ කිසිවෙකුත් ආණ්ඩුවට නොගැනීමේ සහ පක්ෂ මාරුව තහනම් කිරීමේ තීරණය, මූලික වශයෙන් ශ්‍රී ලාංකේය ඡන්දදායකයාගේ අයිතිවාසිකම් සුරකින සහ දේශපාලන සදාචාරය වර්ධනය කරන ඉතා ප්‍රගතිශීලී පියවරකි.

අනෙක් අතට, එය ආණ්ඩුවේ පැවැත්ම උදෙසා ගනු ලබන ආරක්ෂිත පියවරක් (Defensive Strategy) ලෙසද ක්‍රියා කරයි. තමන්ට ලැබී ඇති අතිවිශාල ජනවරම අනාගත දේශපාලන කුමන්ත්‍රණ, මූල්‍යමය බලපෑම් සහ අභ්‍යන්තර භේද හරහා ඛාදනය වීමට ඇති ඉඩකඩ මෙම පනත හරහා මුළුමනින්ම අවහිර කරනු ඇත. හේතුව කුමක් වුවත්, මෙම පනත නීතියක් බවට පත්වීම ලාංකේය දේශපාලන ඉතිහාසයේ යහපත් හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් වනු නොඅනුමානය.