ශ්රී ලංකාවේ බියර් නිෂ්පාදනය සඳහා ප්රධාන අමුද්රව්ය ලෙස සහල් සහ සීනි භාවිත කිරීමට
අනුමැතිය දීම වළක්වන ලෙස ඉල්ලා ගොනු කර ඇති රිට් පෙත්සම, හුදෙක් නෛතික අර්බුදයක් පමණක් නොව රටේ කෘෂිකාර්මික ප්රතිපත්තිය, නූතන තාක්ෂණය සහ සියවසක් පැරණි නීති පද්ධතිය අතර පවතින ගැඹුරු ගැටුමක් විවර කර තිබේ.
ඊයේ දින අභියාචනාධිකරණ විනිසුරු ආර්. ගුරුසිංහ සහ ඒ. ප්රේමශංකර් හමුවේ මෙම පෙත්සම කැඳවූ අවස්ථාවේදී, වගඋත්තරකාර මත්පැන් නිෂ්පාදන සමාගම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජනාධිපති නීතිඥවරුන් වන කේ. කනග්-ඊශ්වරන්, සුමති ධර්මවර්ධන සහ අලි සබ්රි කළ ඉල්ලීමක් සලකා බැලූ විනිසුරු මඬුල්ල, විරෝධතා ගොනු කිරීම සඳහා නඩුව 2026 ඔක්තෝබර් 02 වන දිනට කල් තබන ලදී.
බලපත්රලාභී මත්පැන් අලෙවිකරුවන්ගේ සංගමයක නිලධාරීන් විසින් සුරාබදු කොමසාරිස් ජනරාල්වරයා, ප්රමිතීන් ආයතනය, නීතිපති, පොලිස්පති සහ ප්රමුඛ මත්පැන් සමාගම් වගඋත්තරකරුවන් කරමින් මෙම පෙත්සම ගොනු කර ඇත.
ඔවුන්ගේ මූලික නීතිමය තර්කය ගොඩනැගී ඇත්තේ 1913 අංක 8 දරන සුරාබදු ආඥාපනතේ 2 වන වගන්තිය මත පදනම්වය. එම වගන්තියට අනුව "බියර්" යනු බාර්ලි මෝල්ට් යොදාගෙන පමණක් පැසවිය යුතු මධ්යසාරීය පානයක් ලෙස අර්ථ දක්වා ඇති බැවින්, ඒ සඳහා සහල් හෝ සීනි ප්රධාන අමුද්රව්ය ලෙස භාවිත කිරීම නීතියට මුළුමනින්ම පටහැනි බව පෙත්සම්කරුවෝ දැඩිව අවධාරණය කරති.
මෙම අර්බුදය වඩාත් සංකීර්ණ වී ඇත්තේ ආඥාපනතේ නීතිය සහ ශ්රී ලංකා ප්රමිතීන් ආයතනයේ රෙගුලාසි අතර පවතින සෘජු පරස්පරතාව නිසාවෙනි.
ශ්රී ලංකා ප්රමිතීන් ආයතනයේ SLS 234 ප්රමිතියේ 5:1 වගන්තිය මගින් බියර් සෑදීමේදී මෝල්ට්වලට අමතරව සහල් සහ කැරමල් කළ සීනි වැනි වෙනත් කාබෝහයිඩ්රේට් සංයෝග එකතු කිරීමට ඉඩ සලසා දී තිබේ. එහෙත් 12/2013/Legal අංකිත ලිපිය මගින් රජයේ විශ්ලේෂක දෙපාර්තමේන්තුව සුරාබදු කොමසාරිස්වරයාට ලිඛිතව දැනුම් දී ඇත්තේ මෝල්ට් හැර අන් යමක් භාවිත කිරීම නීති විරෝධී බවයි.
මේ සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකා මත්පැන් බලපත්රලාභීන්ගේ සංගමයේ සභාපති අජිත් උඩුගම පෙන්වා දෙන්නේ කර්මාන්තය සඳහා සහල් භාවිත කරන්නේ නම් සුරාබදු පනත සංශෝධනය කර ඊට ගැලපෙන වෙනම බදු ව්යුහයක් හඳුන්වා දිය යුතු බවයි.
පෙත්සම්කරුවන් මතු කරන තවත් ප්රබල සමාජ-ආර්ථික තර්කයක් වන්නේ, මහජන බදු මුදලින් දැවැන්ත සහනාධාර ලබාදෙමින් රට සහලින් ස්වයංපෝෂිත කිරීමට දරන උත්සාහය මැද එම සහල් වාණිජ බියර් නිෂ්පාදනයට යොදාගැනීම ජාතික ආහාර සුරක්ෂිතතාවට තර්ජනයක් බවයි.
එහෙත් ඊට ප්රතිචාර දක්වන කර්මාන්තකරුවන් සංඛ්යා ලේඛන සහිතව පෙන්වා දෙන්නේ වාර්ෂික මෙට්රික් ටොන් මිලියන 2.4 ක් වන සමස්ත සහල් පරිභෝජනයෙන් බියර් සඳහා වැය වන්නේ සියයට හයකටත් අඩු ප්රමාණයක් බවයි. තවද ඒ සඳහා පාරිභෝගිකයින් ආහාරයට ගන්නා කීරි සම්බා වැනි ඉහළ මිලැති සහල් වෙනුවට සාමාන්ය නාඩු සහ කැඩුණු සහල් යොදාගන්නා බැවින්, ගොවියාගේ අතිරික්ත සහල් තොග සඳහා එයින් ස්ථාවර වෙළඳපලක් නිර්මාණය වී ඇති බව ඔවුහු තර්ක කරති.
බියර් නිෂ්පාදනය සඳහා සහල් එකතු කිරීමේ විද්යාත්මක පදනම මොරටුව විශ්වවිද්යාලයේ රාසායනික හා ක්රියාවලි ඉංජිනේරු දෙපාර්තමේන්තුව සිදුකළ පර්යේෂණ හරහා ද මනාව තහවුරු වී තිබේ. මුළුමනින්ම විදේශ විනිමය වැය කරමින් ආනයනය කළ යුතු බාර්ලි මෝල්ට්වල අඩංගු සියයට 58 ක පිෂ්ඨයට වඩා, සියයට 70 ක ඉහළ පිෂ්ඨයක් අඩංගු දේශීය සහල් මේ සඳහා වඩාත් වාසිදායක වේ. බාහිරින් එන්සයිම එකතු කිරීමකින් තොරව වුවද සෙල්සියස් අංශක 62 ක උෂ්ණත්වයේදී සියයට 30.75 ක් දක්වා සහල් අතිරේක ධාන්යයක් ලෙස මෝල්ට් සමග මිශ්ර කර මෑෂිං ක්රියාවලියට ලක් කිරීමෙන් උපරිම සීනි අස්වැන්නක් ලබාගත හැකි බව එහිදී තහවුරු වී ඇත. මෙමගින් බියර්වල ඇති කැළඹිලි ස්වභාවය අවම වී පැහැදිලි බව වර්ධනය වන අතර, මිලිලීටර් 500 බියර් කෑන් එකක නිෂ්පාදන පිරිවැය රුපියල් 80 කටත් වඩා අඩුවන බව සඳහන් වේ. රුපියල් 100 ක පිරිවැයකට නිපදවන බෝතලයක් පාරිභෝගිකයා අතට පත්වීමේදී රුපියල් 300 ත් 400 ත් අතර මිලකට අලෙවි වන්නේ රජය පනවා ඇති අධික සුරාබදු හා අනෙකුත් බදු නිසාවෙනි.
මේ අතර දේශීය සැර මත්පැන් සහ බියර් නිෂ්පාදකයින් අතර පවතින වෙළඳපල තරඟකාරිත්වයට අමතරව, 2026 ජූලි 24 දින සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුව නිකුත් කළ අංක 991 දරන නිවේදනය ද කර්මාන්තයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කර ඇත. එමගින් අනුමත මධ්යසාර හානිය සියයට 1.5 සිට 0.1 දක්වා දැඩි ලෙස සීමා කිරීම හේතුවෙන්, වාර්ෂිකව රුපියල් බිලියන 23 කට අධික බදු ගෙවන මත්පැන් සමාගම් සහ නියාමන ආයතන අතර නීතිමය මතභේද තවත් තීව්ර වී තිබේ.
සියවසකට පෙර සැකසූ නීති අකුරටම ක්රියාත්මක කිරීමට යාමෙන් නවීන තාක්ෂණය භාවිත කරන කර්මාන්තකරුවන් නීතිමය අවදානමකට ලක්ව ඇති බව මෙම රිට් පෙත්සම මගින් මනාව පැහැදිලි වේ.
මෙම අර්බුදයට ඇති ප්රායෝගිකම විසඳුම වන්නේ සුරාබදු ආඥාපනතේ 2 වන වගන්තියේ ඇති බියර් පිළිබඳ අර්ථකථනය නූතන ප්රමිතීන්ට අනුකූලව පාර්ලිමේන්තුව හරහා සංශෝධනය කිරීම හෝ වෙනත් ධාන්ය වර්ග මත පදනම් වූ නිෂ්පාදන සඳහා වෙනමම බදු වර්ගීකරණයක් හඳුන්වා දීමයි.
ඒ ඔස්සේ ප්රමිතීන් ආයතනය සහ සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුව අතර ඒකාබද්ධ නියාමන පද්ධතියක් ගොඩනැගීමෙන් ද, සහනාධාර සහල් භාවිතය නීතිමය අධීක්ෂණයකට ලක් කිරීමෙන් ද රාජ්ය බදු ආදායමත් කෘෂිකාර්මික සුරක්ෂිතතාවයත් එකවර ආරක්ෂා කරගත හැක. 2026 ඔක්තෝබර් 02 දින අධිකරණය හමුවේ ඉදිරිපත් වීමට නියමිත විරෝධතා හරහා මෙම සංකීර්ණ ජාතික ගැටලුවට නිශ්චිත නෛතික දිශානතියක් ලැබෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
# නිරොමි
