ආචාර්ය බී. ආර්. අම්බෙඩ්කාර්තුමාගේ අභිමානවත් චරිතාපදානයෙන් තරුණ පරපුරට ලැබෙන මඟපෙන්වීම
සැබෑ නායකත්වය යනු පහසුවෙන් සහ වරප්‍රසාද හමුවේ උපදින්නක් නොවේ.
යුග පුනරුදයක් ඇති කරන විප්ලවීය නායකත්වය බිහිවන්නේ, තමන් නිහඬව විඳදරාගත් සමාජීය පීඩනයන් හා අසාධාරණයන් තම පරම්පරාවෙන් අවසන් විය යුතු යැයි යමෙකු තදින් අදිටන් කරගන්නා මොහොතේදී ය.
වත්මන් ඉන්දියාවේ ව්‍යවස්ථාපිත සහ සමාජීය පදනම සකස් කිරීමට පෙර, භීම්රාඕ රාම්ජී අම්බෙඩ්කාර් යනු පාසල් පන්ති කාමරයේ දූවිලි තැවරුණු ගෝණි රෙදි කැබැල්ලක් මත වාඩි වීමට සිදු වූ, අනෙක් දරුවන්ට හිමි පානීය ජල භාජනය පවා ඇල්ලීම තහනම් වූ අතීතයකට උරුමකම් කීවෙකි. ඒ, මනුෂ්‍යත්වයේ ගුණධර්ම, කුල මානයේ අඥාන හස්තයෙන් පීඩිත වූ සමාජ සන්දර්භයකි. මනුෂ්‍යයාගේ ආත්ම අභිමානය සහ ආත්ම ගෞරවය විනාශ කිරීමට තනන ලද එම පද්ධතිය හමුවේ මිනිසාගේ මානවීය නිදහස ඝාතනය වී තිබිණි. එහෙත්, පීඩිත සමාජ විෂමතාවන් ශෝධනය කිරීමේ පරමාර්ථය පෙරටු කරගත් අම්බෙඩ්කාර්තුමා, තමන් ලැබූ සෑම අපහාසයක්ම දැඩි විනයගරුක බුද්ධිමය ශක්තියක් බවට පරිවර්තනය කරගනිමින්, තමන්ව පීඩනයට පත් කළ සමාජ බාධක බිඳ දැමීමට කටයුතු කළේ ය.
ස්වයං පෝෂණය සහ ස්වාධීනත්වය උදෙසා අධ්‍යාපනය බලගතු ආයුධයක් කරගැනීම
තමන් මුහුණ දෙන අභියෝගාත්මක යථාර්ථය වෙනස් කළ හැක්කේ අනුකම්පාවෙන් නොව, දැනුම පූර්ණ ලෙස අත්පත් කරගැනීමෙන් පමණක් බව අම්බෙඩ්කාර්තුමා කුඩා කල සිටම වටහා ගත්තේ ය. එතුමාගේ අධ්‍යාපනික ගමන විසිවන සියවසේ අතිවිශිෂ්ටතම අධ්‍යාපනික සාක්ෂාත්කරණයට සජීවමාන සාක්ෂියකි. එතුමාගේ සහජ බුද්ධිය හඳුනාගත් පරාර්ථකාමී මඟපෙන්වන්නන්ගේ අනුග්‍රහයෙන් වැඩිදුර අධ්‍යාපනය සඳහා විදේශගත වූ අම්බෙඩ්කාර්තුමා, ඇමරිකාවේ නිව්යෝර්ක් හි කොලොම්බියා විශ්වවිද්‍යාලයෙන් සහ ලන්ඩන් ආර්ථික විද්‍යා පීඨයෙන් ආචාර්ය උපාධි රැසක් හිමිකර ගත් අතර, ලන්ඩන්හි ග්‍රේස් ඉන් ආයතනයෙන් නීතිඥ උපාධිය ද ලබා ගත්තේ ය.
තම මව්බිම තුළ මූලික මානව අයිතිවාසිකම් පවා අහිමි කර තිබූ යුගයක, එතුමා සතු වූ ප්‍රඥාවන්ත ජීවන දර්ශනය හා විෂය ඥානය කෙරෙහි සමස්ත ජාත්‍යන්තර විද්වත් ප්‍රජාවගේම අවධානය යොමු විය. කෙසේ වෙතත්, අම්බෙඩ්කාර්තුමා අධ්‍යාපනය යනු හුදෙක් පෞද්ගලික අභිමානය ප්‍රදර්ශනය කිරීම සඳහා භාවිත කරන සහතික පත්‍රයක් ලෙස නොසැලකීය. එතුමා අධ්‍යාපනය දුටුවේ සමාජීය හා විප්ලවීය පුනරුදයක් උදෙසා භාවිත කළ හැකි තියුණු, ප්‍රායෝගික මෙවලමක් ලෙස ය.
නිදහස් අධ්‍යාපනය තුළින් ලබාදෙන මෙම පරිවර්තනීය බලය අදටත් දකුණු ආසියාව පුරා ජීවමාන යථාර්ථයකි. ශ්‍රී ලංකාවේ වත්මන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ඊට කදිම නිදසුනකි. ප්‍රභූ සම්භවයක් හෝ දේශපාලනික බලයක් මුල්බැසගත් පවුල් පසුබිමක් නොමැතිව, සාමාන්‍ය පවුලකින් පැමිණි එතුමා, නිදහස් අධ්‍යාපනයේ මහඟු ශක්තිය, දැඩි කැපවීම, අත්නොහරින උත්සාහය සහ ධෛර්යය තුළින් රටේ රාජ්‍ය නායකත්වයට පත්වීමට සමත් විය.
අම්බෙඩ්කාර්තුමාගේ සුප්‍රකට "අධ්‍යාපනය ලබන්න, සංවිධානය වන්න, අරගල කරන්න" යන පාඨය හුදු ප්‍රචණ්ඩ විරෝධතාවකට කළ ඇරයුමක් නොවේ. එය මමත්වයේ රැහැන් බිඳ ලා, යහපත් ස්වයං ජීවන දර්ශනයක් සංවර්ධනය කරගැනීම උදෙසා වූ පරිණත මාර්ග සිතියමකි.
අම්බෙඩ්කාර්තුමා විශ්වාස කළේ නොදියුණු මනසක් පහසුවෙන් මෙහෙයවිය හැකි වුවද, තර්කානුකූල චින්තනයෙන් සහ ධාර්මික දැක්මෙන් පෝෂණය වූ මනසකට පද්ධතිමය වශයෙන් මුල්බැසගත් අසාධාරණයන්ට එරෙහිව නොසැලී සිටිය හැකි බවයි.
මානව ගෞරවය සුරක්ෂිත කරලීම උදෙසා නීතිමය සහ ව්‍යවස්ථාපිත පදනමක් සැකසීම
1947 දී බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත පාලනය අවසන් වීමත් සමඟම, විසිරුණු, බහුජාතික ඉන්දීය සමාජය එක්සේසත් කිරීමේ මහා වගකීම ඉන්දියාව හමුවේ පැන නැගුණි. ඉන්දීය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයේ සභාපතිවරයා මෙන්ම රටේ පළමු නීති අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් වූ අම්බෙඩ්කාර්තුමා, රාජ්‍යයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම නීතිමය පදනම සකස් කිරීමේ කාර්යභාරයට ප්‍රමුඛස්ථානය දුන්නේ ය.
එතුමා එය හුදු පාලන රීති සමුදායකට පමණක් සීමා නොකළේ ය. ඒ වෙනුවට, නිදහස, සමානාත්මතාව සහ සහෝදරත්වය යන උතුම් අගයන් මත පදනම් වූ ජීවමාන ව්‍යවස්ථාවක් නිර්මාණය කළේ ය. එම අගයන් බටහිර දේශපාලන චින්තනයෙන් ලබාගත් ඒවා නොව, පෙරදිග බෞද්ධ සංස්කෘතියෙන් සහ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දර්ශනයෙන් උකහා ගත් යථාර්ථයක් බව එතුමා නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කළේය.
සමාජීය සහ ආර්ථික සමානතාව නොමැති තැන දේශපාලන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හිස් සංකල්පයක් පමණක් වන බව එතුමා පැහැදිලිව හඳුනාගෙන සිටියේය. මූලික අයිතිවාසිකම් තහවුරු කරමින්, කුල භේදය නීතියෙන් තහනම් කරමින්, කාන්තාවන්ට සහ සුළුතර කොටස්වලට නීතිමය ආරක්ෂාව සලසමින් එතුමා විසින් ශක්තිමත් කළේ කුලවත්භාවයට වඩා මානුෂීය අගය ඉහළින් ඔසවා තබන ව්‍යවස්ථාපිත සංස්කෘතියකි. තම පුරවැසියන්ගෙන් කොටසක් දෙවන පන්තියේ පිරිසක් ලෙස සලකන තාක් කිසිදු රටකට සැබෑ නිදහසක් හිමිකර ගත නොහැකි බව, අම්බෙඩ්කාර්තුමාගේ සමාජීය හා දේශපාලනික විප්ලවය තුළින් ලොවටම අගනා ආදර්ශයක් සපයමින් තහවුරු කළේය.
බුද්ධ ධර්මය නැවත ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීම
අම්බෙඩ්කාර්තුමාට අනුව, නීතිමය ප්‍රතිසංස්කරණ සහ දේශපාලන අයිතීන් සහතික කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වුව ද, ආධ්‍යාත්මික පදනමකින් තොරව ඒවා පරිපූර්ණ වන්නේ නැත. සැබෑ නිදහස සඳහා මනුෂ්‍ය ආත්මයට අර්ථයක් ලබා දෙන අභ්‍යන්තර පරිවර්තනයක් අවශ්‍ය බව එතුමා තර්ක කළේ ය.
ආචාර්ය ජී. පී. මලලසේකර මහතාගේ සංවිධායකත්වයෙන් 1950 මැයි මාසයේදී පැවැති ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනයේ සමාරම්භක මහා සභාවට සහභාගී වීම සඳහා අම්බෙඩ්කාර්තුමා ලංකාවට පැමිණීම, එතුමා ශ්‍රී ලංකාව සමඟ පැවැත්වූ ගැඹුරු සබඳතාව තවදුරටත් මැනවින් තහවුරු කරයි. ඉන්දියාවේ නීති අමාත්‍යවරයා ලෙස සේවය කරන අතරතුර සිදුකළ මෙම සංචාරයේදී, දිවයින පුරා ගමන් කරමින් බෞද්ධ සම්ප්‍රදායන්, මහා සංඝරත්නයේ වතගොත සහ සජීවී බෞද්ධ සංස්කෘතික උරුමය සෘජුවම අධ්‍යයනය කිරීමට එතුමාට හැකියාව ලැබිණි. ඉන්දියාව තුළ බුද්ධ ධර්මය නැවත ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීමේ එතුමාගේ දැක්ම කෙරෙහි මෙම අත්දැකීම සෘජුවම බලපෑ අතර, එහි උච්චතම අවස්ථාව ලෙස වසර හයකට පසු 1956 දී නාග්පූර් හිදී සිදු වූ ඓතිහාසික මහා ධර්ම දීක්ෂාව හඳුන්වා දිය හැකිය.
ලොව ප්‍රධාන ආගම් පිළිබඳව වසර ගණනාවක් තිස්සේ කළ ගැඹුරු සංසන්දනාත්මක අධ්‍යයනයකින් පසුව, අම්බෙඩ්කාර්තුමා තර්කානුකූල චින්තනය, මානව සමානතාව සහ කරුණාව පැහැදිලිවම දුටුවේ තිලෝගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී සද්ධර්මය තුළිනි. 1956 ඔක්තෝබර් 14 වන දින, නාග්පූර් හි දීක්ෂාභූමි හිදී, ලක්ෂ පහකට අධික තම අනුගාමිකයන් පිරිසක් සමඟින් අම්බෙඩ්කාර්තුමා ප්‍රසිද්ධියේ බුද්ධ ධර්මය වැළඳ ගත්තේ ය.
මෙය හුදෙක් ආගමික නාමයක් වෙනස් කරගැනීමක් නොව, මහා සමාජීය-ආධ්‍යාත්මික පුනරුදයකි. බුද්ධ ධර්මය එය උපන් භූමිය තුළ නැවත ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කරමින්, සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ පැවැති මතවාදී අන්ධකාරය සහ කුල පීඩනය අතුගා දැමීමට අම්බෙඩ්කාර්තුමා ක්‍රියා කළේය. එතුමා බුදුදහම හඳුන්වා දුන්නේ ලෝකයෙන් පලායන අතිශය අතීන්ද්‍රිය ධර්මතාවයක් ලෙස නොව, නූතන මානව සබඳතා සහ සමාජ සාධාරණත්වය ගොඩනැගීමට හැකි ප්‍රායෝගික, විද්‍යාත්මක සහ එදිනෙදා ජීවිතයට බද්ධ වූ දර්ශනයක් ලෙසිනි. එමඟින් ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු බෞද්ධ ලෝකය අතර පැවැති ශිෂ්ටාචාරමය සබඳතාව නැවත අලුත් කිරීමට ද එතුමා සමත් විය.
ශ්‍රේෂ්ඨ පුනරුදයේ පෙරගමන්කරුවෝ: අනගාරික ධර්මපාලතුමා සහ ආචාර්ය අම්බෙඩ්කාර්තුමා
ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර පවතින ඓතිහාසික සබඳතාවයේ ප්‍රබලතම සංකේතයක් වන්නේ අනගාරික ධර්මපාලතුමන්ගේ සහ ආචාර්ය බී. ආර්. අම්බෙඩ්කාර්තුමන්ගේ පොදු දැක්මයි. වෙනස් වටපිටාවන් සහ කාලවකවානුවන්හි ක්‍රියාත්මක වුව ද, මෙම ශ්‍රේෂ්ඨ නායකයින් දෙපළම එකම අරමුණක් වෙනුවෙන් කැප වූහ: එනම්, බුද්ධ ධර්මයේ සදාතනික මූලධර්ම භාවිත කරමින් තම ජනතාව අවදි කිරීම සහ සවිබලගැන්වීමයි.
අනගාරික ධර්මපාලතුමන් යටත්විජිත සමයේ ඉන්දියාවේ පූජනීය බෞද්ධ ස්ථාන නැවත ලබාගැනීමටත්, ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාව නැවත ගොඩනැගීම උදෙසාත් කැපවිය. දශක කිහිපයකට පසුව, ආචාර්ය අම්බෙඩ්කාර්තුමා ඉන්දියාව තුළ සමාජ සාධාරණත්වය සහ මානව නිදහස වෙනුවෙන් බුද්ධ ධර්මය ප්‍රබල ශක්තියක් කරගනිමින් එම මෙහෙවර ඉදිරියට ගෙන ගියේ ය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාව හුදෙක් පුස්කොළ පොත්වලට සීමා නොවී, නූතන මානව ගැටලුවලට විසඳුම් සපයන ජීවමාන මඟපෙන්වීමක් විය යුතු බව මෙම නායකයින් දෙපළම එකහෙළා විශ්වාස කළහ.
බියගම පිහිටුවන මෛත්‍රී සේතු ව්‍යාපෘතිය යටතේ, අඩි 15 ක් උසැති මෙම ශ්‍රේෂ්ඨ නායකයින් දෙපළගේ පිළිරූ පසෙකින් පිහිටුවමින් අප ගෞරව කරන්නේ එම හවුල් උරුමයටයි. මෙම ස්මාරකය හුදෙක් ලෝහයෙන් හෝ ගලෙන් කළ නිරූපණයක් පමණක් නොව, එකම පුරාණ ප්‍රඥාව භාවිත කරමින් නූතන මානුෂීය අර්බුදයන්ට විසඳුම් සෙවූ අසමසම ඓතිහාසික ව්‍යාපාර දෙකක සංකේතාත්මක එකතුවකි.
අම්බෙඩ්කාර් උරුමයෙන් වත්මන් තරුණ පරපුරට ලැබෙන පණිවිඩය
ශ්‍රී ලංකාව වර්තමානයේ මුහුණ දෙන සමාජීය සහ ආර්ථික අභියෝග හමුවේ, අම්බෙඩ්කාර්තුමාගේ චරිතාපදානය නැගී එන තරුණ පරපුරට නිවැරදි, ස්ථාවර මඟපෙන්වීමක් සපයයි. ප්‍රගතිය යනු යහපත් කාලයක් එනතුරු බලා සිටීම හෝ දේශපාලන සටන්පාඨ මත යැපීම නොව, විනයගරුක ස්වයං අධ්‍යයනය, ධාර්මික ධෛර්යය සහ සත්‍යය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමයි.
වත්මන් තරුණ පරපුරට මෙයින් අදහස් වන්නේ, සංකීර්ණ ගැටලු වටහා ගැනීමට ගැඹුරු අධ්‍යාපනයක් ලැබීම, ව්‍යවස්ථාපිත අගයන් සහ මානව ගෞරවය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම සහ බුද්ධිමය වර්ධනයට සමගාමීව පෞද්ගලික චරිත විශුද්ධිය ගොඩනඟා ගැනීමයි. තමන් ලබන දැනුම සහ කුසලතාවන් අන් අයගේ ජීවිත නඟා සිටුවීම උදෙසා යොදවන විට සැබෑ ආත්ම තෘප්තියක් හිමි වේ. දැනුම, අඛණ්ඩ උත්සාහය සහ සන්සුන් නායකත්වය තුළින් එක් පුද්ගලයෙකුට රටක අනාගතය පවා වෙනස් කළ හැකි බව ආචාර්ය බී. ආර්. අම්බෙඩ්කාර්තුමා තම ජීවිතයෙන්ම සනාථ කර පෙන්වීය.
අනගාරික ධර්මපාලතුමන් සමඟින් එතුමන්ගේ මතකය අප සමරන මෙම මොහොතේ, තරුණ පරපුරට එතුමා ලබාදෙන පණිවිඩය අතිශය කාලෝචිතය: එනම්, “නිරන්තරයෙන් දැනුමෙන් මනස තියුණු කරගන්න, ධාර්මික ප්‍රතිපත්ති මත නොසැලී සිටින්න, එසේම ඔබ ලබන දැනුම වඩාත් සාධාරණ ලෝකයක් ගොඩනැගීම සඳහා භාවිත කරන්න” යන්නයි.
සම්මානිත මහාචාර්ය අතිපූජ්‍ය
කන්දෙගොඩ විමලධම්ම අනුනායක හිමි විසිනි.
