සුරේෂ් සලේගේ රිට් පෙත්සමට ජනාධිපති නීතිඥ සංජීවගෙන් ප්රබල නෛතික විග්රහයක්
පාස්කු ඉරුදින ත්රස්ත ප්රහාරය සම්බන්ධයෙන් සිදු කෙරෙන විමර්ශනවලට අදාළව, ත්රස්තවාදය
වැළැක්වීමේ පනත (PTA) යටතේ තමන්ව අත්අඩංගුවට ගෙන රඳවා ගැනීම නීතිවිරෝධී යැයි ප්රකාශ කරන මෙන් ඉල්ලා රාජ්ය බුද්ධි සේවයේ හිටපු ප්රධානී සුරේෂ් සලේ විසින් ගොනු කරන ලද රිට් පෙත්සම (Writ Petition) මේ දිනවල අභියාචනාධිකරණය හමුවේ විභාග වෙමින් පවතී.
දින හතක් පුරා පෙත්සම්කාර පාර්ශවය වෙනුවෙන් ජනාධිපති නීතිඥ සංජීව ජයවර්ධන විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද කරුණු, ශ්රී ලංකාවේ අපරාධ විමර්ශන ක්රියාවලිය, සාක්ෂි ආඥාපනත සහ අපරාධ නීතියේ මූලධර්ම පිළිබඳ ගැඹුරු නෛතික සංවාදයක් මතු කර තිබේ.
සාක්ෂිකරුවන්ගේ නෛතික යෝග්යතාව සහ විමර්ශන පටිපාටියේ දෝෂ
මෙම නඩුවේදී පෙත්සම්කරුට එරෙහිව නැගෙන ප්රධාන චෝදනාව පදනම් වී ඇත්තේ අසාද් මවුලානා නමැත්තාගේ ප්රකාශයක් මතය. එහෙත්, ජනාධිපති නීතිඥවරයා විසින් අසාද් මවුලානාගේ සාක්ෂියේ විශ්වසනීයත්වය මෙන්ම අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) අනුගමනය කළ ක්රියාපටිපාටිය දැඩි නෛතික පරීක්ෂාවකට ලක් කර ඇත.
"අසාද් මවුලානා යනු දේශපාලන සරණාගතභාවය අපේක්ෂාවෙන් සිටින පුද්ගලයෙක්. ඔහු ශ්රී ලංකාවේ අධිකරණය දැඩි අපහාසයට ලක් කර තිබෙනවා... මෙවැනි පුද්ගලයෙකු ගෙන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධාරීන් ප්රකාශයක් සටහන් කර ගත්තේ කෙසේ ද?"
නීතියේදී සාක්ෂිකරුවෙකුගේ අරමුණු සාක්ෂියේ නෛතික බර තීරණය කිරීමට සෘජුවම බලපායි. ශ්රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතියම දූෂිත යැයි පවසමින් එයට අපහාස කළ, දේශපාලන රැකවරණ පතන මෙන්ම නීතියෙන් පලාගිය 'වරෙන්තුකරුවෙකු' වෙනුවෙන්, CID නිලධාරීන් ප්රංශයේ ශ්රී ලංකා තානාපති කාර්යාල භූමියට ගොස් ප්රකාශ සටහන් කරගැනීම සාමාන්ය නීතිමය පටිපාටියෙන් බැහැර වූවකි. 'පිරිසිදු දෑතින් අධිකරණයට පැමිණිය යුතුය' යන මූලධර්මය යටතේ, මෙවැනි පසුබිමක් ඇති සාක්ෂිකරුවෙකුගේ ප්රකාශයක් මත පමණක් පදනම්ව බුද්ධි ප්රධානියෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීමට යාම නෛතිකව කොතරම් දුරට සාධාරණීකරණය කළ හැකිද යන්න පෙත්සම්කාර පාර්ශවයේ ප්රබල තර්කයකි.
ලේඛනගත සාක්ෂි අබියස වාචික ප්රකාශ බිඳවැටීම
අසාද් මවුලානාගේ ප්රකාශයේ අඩංගු මූලික කරුණක් වන "2018 පෙබරවාරි මස වනාතවිල්ලුවේදී සලේ සහ සහරාන් අතර හමුවක් සිදුවීම" යන කාරණය, ඝන සාක්ෂි මත පදනම්ව ජනාධිපති නීතිඥවරයා මුළුමනින්ම ප්රතික්ෂේප කරයි.
"ඒ අවස්ථාවේදී සුරේෂ් සලේ ශ්රී ලංකාවේ සිටියේ නැහැ. ඔහුගේ විදේශ ගමන් බලපත්රය පරීක්ෂා කළා ම ඒ බව පැහැදිලිව පෙනී යන කරුණක්."
අපරාධ නීතියේදී 'අලිබි' (Alibi - අපරාධය සිදුවූ අවස්ථාවේ වෙනත් ස්ථානයක සිටීම) යනු චෝදනාවකින් නිදොස් වීම සඳහා ඉදිරිපත් කළ හැකි අතිශය ප්රබල ආරක්ෂාවකි. සාක්ෂි ආඥාපනතට අනුව, වාචික සාක්ෂියකට වඩා ලේඛනගත සාක්ෂියකට නෛතික ප්රමුඛතාවය හිමිවේ. රාජ්ය ලේඛනයක් වන විදේශ ගමන් බලපත්රය හරහා එම දිනවල සුරේෂ් සලේ දිවයිනේ නොසිටි බව සනාථ වන්නේ නම්, මවුලානාගේ මුළු ප්රකාශයම නෛතිකව ශුන්ය තත්ත්වයට පත්වේ. මෙය පෙත්සම්කරු අත්අඩංගුවට ගැනීම වැළැක්වීමේ රිට් ආඥාවකට අවශ්ය මූලික නෛතික පදනම ශක්තිමත් කරයි.
වරණීය විමර්ශනය සහ අද්වේශය
සුරේෂ් සලේ පාස්කු ප්රහාරය සැලසුම් කළ බවට චෝදනා නැගෙද්දී, ඔහු 2016 වසරේ පටන් ISIS මතවාදය ගැන ආරක්ෂක මණ්ඩලය දැනුවත් කළ බවත්, එම අනතුරු ඇඟවීම් ඉහළ නිලධාරීන් විසින් නොසලකා හැර ඔහුව දේශපාලන පළිගැනීමක් මත මැලේසියාවට මාරු කර යැවූ බවත් ජනක් ද සිල්වා කොමිසමේ සාක්ෂි සහිතව නීතිඥවරයා පෙන්වා දෙයි.
"රාජ්ය බුද්ධි සේවයේ හිටපු අධ්යක්ෂ නිලන්ත ජයවර්ධන... දිවුරුම් ප්රකාශයේ සඳහන් කර තිබෙනවා ප්රහාරය පිළිබඳව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව භාර එවකට ජ්යෙෂ්ඨ නියෝජ්ය පොලිස්පති රවී සෙනෙවිරත්න වෙත වට්ස්ඇප් පණිවිඩයක් යවා තිබූ බව... සහරාන් හෂීම් ඇතුළු අනුගාමිකයින්ගේ අන්තවාදී ක්රියාකාරකම් පිළිබඳව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව දැනුවත්ව සිටි බවට. එසේ නම් ඔහු පාස්කු ප්රහාරය වැළැක්වීමට කිසිදු පියවරක් නොගත්තේ ඇයි?"
මෙය අපරාධ නීතියේ දැක්වෙන 'ඔප්පු කළ යුතු යුතුකම පැහැර හැරීම' පිළිබඳ පැහැදිලි තර්කයකි. 2016 දී අන්තවාදය මැඩලීමට 'සංකල්ප පත්රිකාවක්' සහ 'කාර්ය සාධක බලකායක්' යෝජනා කළ සලේ ව චූදිතයෙකු බවට පත් කරද්දී, ප්රහාරයට පෙර දින පූර්ව අනතුරු ඇඟවීම් ලැබී තිබියදීත් ක්රියාමාර්ග නොගත් එවකට CID ප්රධානීන් පිළිබඳව නීතිය නිහඬ වීම මෙහිදී ප්රශ්න කෙරේ. නීතිය සැමට සමානව ක්රියාත්මක නොවීම සහ විමර්ශනවල පවතින වරණීය ස්වභාවය, මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීමේ උත්සාහය පිටුපස 'අද්වේශයක්' හෙවත් 'බලවත් දුෂ්චේතනාවක්' පවතින බවට තර්ක කිරීමට පෙත්සම්කරුට ප්රබල අවකාශයක් සලසා දී ඇත.
අපරාධමය චේතනාව (Mens Rea) සහ චරිත සාක්ෂි (Character Evidence)
නෛතික මූලධර්මවලට අමතරව, පෙත්සම්කරුගේ සමාජ සහ පෞද්ගලික පසුබිම යොදාගනිමින් තාර්කික විත්තියක් ද නීතිඥවරයා ගොඩනගා තිබේ.
"පෙත්සම්කාර සුරේෂ් සලේගේ මව කිතුණු භක්තික කාන්තාවක්. ඇය නුගේගොඩ කිතුණු දේවස්ථානට ගොස් තිබුණා. මෙම පෙත්සම්කරු සෑම අඟහරුවාදා දිනක ම සිය මව සමග ශාන්ත අන්තෝනි මුනිදුන්ගේ දේවස්ථානයට යන කෙනෙක්. මෙවැනි පුද්ගලයෙකු කිතුණු දේවස්ථානවලට පහර දීමට සැලසුම් කරයි ද?"
ඕනෑම අපරාධයක් ඔප්පු කිරීම සඳහා අපරාධ ක්රියාව මෙන්ම අපරාධ චේතනාව ද අනිවාර්යයෙන්ම ඔප්පු කළ යුතුය. තමන් නිතර වන්දනාමාන කරන, තම මව ගැවසෙන දේවස්ථාන මෙන්ම තම පවුලේ සාමාජිකයින් (යුධ හමුදාවේ සිටින තිදෙනා) අවදානමට ලක් කරමින් මෙවැනි ත්රස්ත ප්රහාරයක් දියත් කිරීමට පෙත්සම්කරුට ඇති 'හේතුව' හෝ 'චේතනාව' (Motive) කුමක්ද යන්න මෙහිදී තාර්කිකව ප්රශ්න කෙරේ. මෙය සෘජු ද්රව්යාත්මක සාක්ෂියක් නොවූවත්, චෝදනාවේ පවතින 'සම්භාවිතාවය' බරපතල ලෙස ප්රශ්න කිරීම සඳහා අපරාධ නඩුකරයකදී භාවිතා වන ප්රබල චරිත සාක්ෂියකි.
ජාතික ආරක්ෂාව සහ මහජන ප්රතිපත්තිය
මෙම නඩුව හුදෙක් එක් පුද්ගලයෙකුට සීමා වූවක් නොවන බවත්, එහි ප්රතිඵලය සමස්ත රාජ්ය ආරක්ෂාවටම බලපාන බවත් පෙත්සම්කාර පාර්ශවය අවධාරණය කරයි. ඉස්ලාමීය අන්තවාදයට එරෙහිව කටයුතු කළ බුද්ධි නිලධාරීන් රිමාන්ඩ් භාරයට පත් කිරීම හරහා රට තුළ ත්රස්තවාදයට යළි හිස එසවීමට වක්රව රුකුලක් ලැබෙන බව අධිකරණයට පෙන්වා දී ඇත.
ඉහත කරුණු අනුව පෙනී යන්නේ, පෙත්සම්කාර සුරේෂ් සලේ වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් වී ඇති තර්ක හුදෙක් චිත්තවේගීය ආයාචනාවන් නොව, මූලික අයිතිවාසිකම්, සාක්ෂි නීතිය සහ අපරාධ විද්යාත්මක මූලධර්ම මත තදින් පිහිටා ගොඩනැගූ තාර්කික නෛතික විරෝධතාවන් බවයි. විමර්ශන පටිපාටියේ පක්ෂග්රාහී බව, සාක්ෂිවල පරස්පරතා සහ මූලික චේතනාවක් ඔප්පු කිරීමට අපොහොසත් වීම යන කරුණු මත මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීමේ උත්සාහය දෝෂ සහගත බව පෙත්සම්කරුවන්ගේ ස්ථාවරය වී තිබේ.
දින හතක් පුරා විභාග වූ පෙත්සම්කාර පාර්ශවයේ දේශන මේ වන විට අවසන් වී ඇති අතර, නීතිපතිවරයා නියෝජනය කරන නියෝජ්ය සොලිසිටර් ජනරාල් සුහර්ෂි හේරත් විසින් ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිත මූලික විරෝධතා (Preliminary Objections) සහ ඊට අධිකරණය ලබාදෙන තීන්දුව මත, පාස්කු ප්රහාර විමර්ශනවල මෙන්ම ශ්රී ලංකාවේ බුද්ධි අංශ ක්රියාකාරීත්වයේ ද මීළඟ තීරණාත්මක දිශානතිය නෛතිකව තීන්දු වනු ඇත.
