කොළඹ කොටුවේ අහසට එසවුණු 'ක්රිෂ් ස්කුවෙයාර්' ගොඩනැගිල්ලේ දිරාපත්වන
කොන්ක්රීට් සැකිල්ල දෙස බලන්න. යටත්විජිත යුගයට අයත් ඓතිහාසික 'ට්රාන්ස්වර්ක්ස් ගොඩනැගිල්ල' සුඛෝපභෝගී හෝටලයක් කරන බව පවසමින් 2012 දී ඇරඹි මෙම ව්යාපෘතිය අද වනවිට ඈවරකරුවෙකුගේ (Liquidator) පාලනයට නතු වූ අතහැර දැමූ භූමියකි. එය හුදෙක් අතරමග නැවතුණු ඉදිකිරීමක් පමණක් නොවේ. එය දශකයකට වැඩි කාලයක් පුරා මෙරට දේශපාලන ප්රභූන්, ජාත්යන්තර මූල්ය වංචාකරුවන් සහ අක්වෙරළ සමාගම් එක්ව කළ මහා ජාත්යන්තර කොල්ලයක ජීවමාන ස්මාරකයයි.
බැලූ බැල්මට එකිනෙකට සම්බන්ධයක් නැතැයි සිතෙන කොළඹ දේපළ ව්යාපෘතියක කඩාවැටීම සහ ජාතික ගුවන් සේවයේ එයාර්බස් මහා වංචාව යනු, සැබැවින්ම එකම දූෂිත ජාලයක අන්තර් සම්බන්ධිත මෙහෙයුම් දෙකක් බව දැන් විමර්ශන හරහා තහවුරු වී හමාරය.
ඉන්දියාවෙන් සොරකම් කළ මුදල් සහ 'රග්බි' අල්ලස
ක්රිෂ් ව්යාපෘතිය අපට විකුණනු ලැබුවේ ඩොලර් මිලියන 650ක් ගෙන එන දැවැන්ත විදේශ ආයෝජනයක් (FDI) ලෙසිනි. නමුත් සිදුවූයේ කුමක්ද? මේ දැවැන්ත ආයෝජනය යැයි කීවේ ඉන්දියාවේ කවදාවත් ඉදි නොවුණු නිවාස ව්යාපෘතියක් වෙනුවෙන් අහිංසක ඉන්දීය ගැනුම්කරුවන් 400 දෙනෙකුගෙන් වංචා කළ මුදල්ය. ඉන්දියානු බලාත්මක කිරීමේ අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය (ED) සොයාගත්තේ එම කෝටි 500ක වංචාවෙන් කෝටි 205ක් ශ්රී ලංකාවට ගෙනවිත් ඇති බවයි. නීතියෙන් බේරීමට ක්රිෂ් අධ්යක්ෂවරුන් 'ශාන්ත කිට්ස් සහ නේවිස්' වැනි අක්වෙරළ දූපත්වල ද්විත්ව පුරවැසිභාවය පවා ලබාගෙන තිබුණි.
මේ අඳුරු සල්ලි ලංකාවට ගෙනැවිත්, අනුමැතීන් කඩිනම් කරගැනීමට රුපියල් මිලියන 70ක අල්ලසක් නාමල් රාජපක්ෂ වෙත ලබා දුන් බවට අල්ලස් කොමිසම (CIABOC) චෝදනා කරයි. 2012 ඔක්තෝබර් සිට දෙසැම්බර් දක්වා වාරික 3කින් (මිලියන 40, 10 සහ 20 ලෙස) මෙම මුදල් හුවමාරු වී ඇත. මීට පෙර FCID ය මගින් මෙය "රග්බි ක්රීඩා අනුග්රාහකත්වයක්" යැයි පවසමින් සාපරාධී විශ්වාසය කඩ කිරීමක් ලෙස නඩු පවරා තිබුණි. එය ද්විත්ව නඩු පැවරීමක් යැයි සැකකරුවන් තර්ක කළත්, "ක්රීඩා මුදල් අවභාවිත කිරීම" සහ "බලපෑම් කර අල්ලස් ගැනීම" යනු වෙනස් වැරදි දෙකක් බව අධිකරණය තහවුරු කළේය.
මීට අමතරව, හිටපු SEC සභාපති නාලක ගොඩහේවා ද පුත්තලමේ ව්යාජ ඉඩම් ඔප්පුවක් පෙන්වා ක්රිෂ් ආයතනයෙන් රුපියල් මිලියන 40ක් ලබාගෙන ඇති බවට ද චෝදනා එල්ල වී තිබේ.
එකම බැංකු ගිණුමකින් යා වන එයාර්බස් වංචාව
කතාව වඩාත් ත්රාසජනක වන්නේ එතැනිනි. ක්රිෂ් ව්යාපෘතියේ දේශීය අල්ලස් ජාලය සහ ලෝක ගුවන් සේවා ඉතිහාසයේ දැවැන්තම වංචාවක් වන එයාර්බස් අල්ලස් ජාලය යා වන්නේ එකම අතරමැදියෙකු හරහාය. ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවයට ගුවන් යානා 14ක් ගෙන ඒමේ ගනුදෙනුව පිටුපස යුරෝ මිලියන 16.8ක අල්ලස් පොරොන්දුවක් තිබුණි. එයාර්බස් සමාගම එම අල්ලසේ පළමු වාරිකය (යුරෝ මිලියන 1.4ක්) යැව්වේ බෲනායි හි ලියාපදිංචි "Biz Solutions" නම් සමාගමකටයි. එහි අයිතිකාරිය වූයේ ශ්රී ලංකන් හිටපු ප්රධාන විධායක කපිල චන්ද්රසේනගේ බිරිඳයි.
එම මුදලින් ඩොලර් 800,000ක් සිංගප්පූරුවේ 'Sabre Vision Holdings' නම් ගිණුමට මාරු විය. ක්රිෂ් ව්යාපෘතියේ රුපියල් මිලියන 70 අල්ලස හුවමාරු කළ ප්රකට කොටස් වෙළෙඳපොළ ආයෝජක නිමල් පෙරේරාගේ ගිණුම ද මෙයම විය! මහ බැංකුවේ මූල්ය බුද්ධි ඒකකයට හසු නොවීම සඳහා, ඔහු සිය ප්රධාන ව්යාපාරික හවුල්කරු වූ ධම්මික පෙරේරාගේ (Vallibel One) නීත්යානුකූල ජාලයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම බැහැරව, සිංගප්පූරුව සහ බෲනායි හරහා මේ අඳුරු මෙහෙයුම වෙනමම දියත් කර තිබුණි.
මරණ, ඩිජිටල් සාක්ෂි සහ ආන්දෝලනාත්මක හෙළිදරව්
මෙම විමර්ශන වලට අදාළ සාක්ෂි සලිත කරවන සුළුය. එයාර්බස් ගනුදෙනුවට අදාළව ඩොලර් 800,000ක මුදල භෞතික මුදල් (Cash) ලෙසින්ම රුපියල් මිලියන 100කට ආසන්න වටිනාකමකින් නාමල් රාජපක්ෂ වෙත ලබා දුන් බව නිමල් පෙරේරා දිවුරුම් ප්රකාශයක් මගින් හෙළි කර ඇත. එපමණක් නොව චමල් රාජපක්ෂගේ පුත් ශමින්ද්ර රාජපක්ෂට අයත් ආයතනයකට ද රුපියල් මිලියන 8ක් ගොස් තිබුණි.
2026 මැයි මාසයේදී කපිල චන්ද්රසේන අතිශය සැකකටයුතු ලෙස මිය ගියේය. නමුත් මිය යාමට පෙර ඔහු අල්ලස් කොමිසමට ලබා දුන් කටඋත්තරයෙන්, කාල්ටන් සහ බෙලිඅත්ත නිවාස වලදී හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂට රුපියල් මිලියන 60ක් ලබා දුන් බව හෙළි කර තිබුණි. සැකකරුවන්ගේ බොරු හෙළිදරව් කරමින්, ජාත්යන්තර සයිබර් විමර්ශකයින් සහ ප්රංශයේ එයාර්බස් නිලධාරීන් විසින්ම දේශපාලනඥයින් සමඟ හුවමාරු කරගත් ඊමේල් සාක්ෂි අධිකරණයට ඉදිරිපත් කර ඇත.
යකඩ නීතිය සහ බන්ධනාගාර අර්බුදය
දශකයකට ආසන්න කාලයක් මේ දූෂිත ජාලය මෙරට නීතියට ඉහළින් වැජඹුණි. එහෙත් 2023 අංක 9 දරන නව දූෂණ විරෝධී පනත බලාත්මක වීමත් සමඟ ඔවුන්ගේ සුරක්ෂිත දේශපාලන බලකොටු බිඳ වැටුණි. පනතේ 149 වැනි වගන්තිය මගින්, රුපියල් ලක්ෂ 5කට වඩා රජයට පාඩු කළ අයට ඇප ලබා දීම දැඩි ලෙස සීමා කර ඇත. රකිත රාජපක්ෂ වැනි නීතිඥයින් (පාතාල නායක හරක් කටාගෙන් ලක්ෂ 1200ක අල්ලස් ඉල්ලීම) පවා අද ඇප නොමැතිව රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරයේ පසුවන්නේ මේ නීතිය නිසාය.
නමුත් මෙහි අඳුරු පැතිකඩක් ද ඇත. දැනටමත් ධාරිතාව මෙන් තුන් හතර ගුණයක් (වැලිකඩ 839 වෙනුවට 3400ක්) පිරී ඇති, 2026 ජූලි මීගමුව කැරැල්ල වැනි ඛේදවාචකයන්ට මුහුණ දෙන අපේ බන්ධනාගාර පද්ධතිය තුළ, දිගුකාලීන රැඳවුම් මගින් බරපතළ මානව හිමිකම් අර්බුදයක් නිර්මාණය වෙමින් පවතී.
මේ දැවැන්ත අක්රමිකතා නිසාම ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විසින් 2000 සිට 2025 දක්වා ගුවන් සේවයේ සිදුවූ වංචා සෙවීමට විශේෂ ජනාධිපති විමර්ශන කමිටුවක් පත් කර ඇත.
අවසානයේදී අප තේරුම් ගත යුතු කටුක සත්යය මෙයයි. යෝධ සංවර්ධන ව්යාපෘති සහ ජාතික ආයතන වල මහා පරිමාණ මිලදී ගැනීම් සැලසුම් කර ඇත්තේ රටේ යහපතට වඩා, දේශපාලනඥයින්ගේ අක්වෙරළ ගිණුම් පුරවා ගැනීමටය. නමුත් බ්රිතාන්යයේ SFO සහ ඉන්දියාවේ ED වැනි ජාත්යන්තර ආයතන මැදිහත් වූ විට දේශීය දේශපාලන මුක්තිය ඔවුන්ට අහිමි විය.
කොළඹ කොටුවේ දිරාපත්වන ක්රිෂ් සැකිල්ලත්, බිලියන ගණනින් ණය වී කඩාවැටුණු ජාතික ගුවන් සේවයත් අද අපට කියන එකම කතාවක් ඇත. ඒ, මේ දේශසීමා ඉක්මවා ගිය මහා දූෂණයේ සැබෑ මිල ගෙවන්නේ අක්වෙරළ ගිණුම් පිරවූ අතරමැදියන් නොව, සමස්ත රටේම අනාගතය බවයි.
