විමර්ශනාත්මක ලිපියකි.
ශ්රී ලංකාවේ මෑතකාලීන ආන්දෝලනාත්මකම මූල්ය වංචාවක් ලෙස සැලකෙන 'ශ්රී ලංකන් - එයාර් බස්' ගනුදෙනුවේ
ප්රධාන සැකකරුවෙකු වූ, ශ්රී ලංකන් ගුවන් සමාගමේ හිටපු ප්රධාන විධායක නිලධාරී (CEO) කපිල චන්ද්රසේන ගේ හදිසි මරණය මේ වනවිට රට තුළ දැඩි කම්පනයක් මෙන්ම නෛතික හා දේශපාලනික සංවාදයක් නිර්මාණය කර තිබේ. කොල්ලුපිටිය ප්රදේශයේ සුපිරි නිවසකදී ගෙල වැලලාගත් අයුරින් ඔහු මියගොස් සිටියදී සොයා ගැනීම, හුදු සියදිවි නසාගැනීමක් ද නැතහොත් ප්රබල බලපෑම් ජාලයක අඳුරු ප්රතිඵලයක් ද යන්න නීතිය හමුවේ ඇති බරපතළම ගැටලුවයි.
මෙම ලිපිය හරහා අප උත්සාහ කරන්නේ ඔහුගේ මරණය දක්වා දිවෙන අවසන් පැය කිහිපයේ සිදුවීම් දාමය, අධිකරණ ක්රියාදාමය සහ ඊට බලපෑ ආන්දෝලනාත්මක සාධක නෛතික කෝණයකින් විශ්ලේෂණය කිරීමටයි.
අපරාධ ස්ථානය සහ විමර්ශන වාර්තා (The Scene and Police B-Report)
මැයි 08 වන දින උදෑසන කපිල චන්ද්රසේන ගේ මළ සිරුර සොයා ගැනෙන්නේ ඔහුගේ මස්සිනා වන, හිටපු ප්රවීන ක්රිකට් ක්රීඩක අරවින්ද ද සිල්වා ට අයත් කොළඹ 03, කොල්ලුපිටිය පේද්රිස් පාරේ අංක 37 දරන නිවසේදීය.
කොල්ලුපිටිය පොලීසිය විසින් කොටුව මහේස්ත්රාත් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ 'බී' වාර්තාවට අනුව මරණය සිදුවූ ආකාරය සැකකටයුතු ස්වභාවයක් ගනී. නිවසේ දෙවැනි මහලේ කාමරයක් තුළ ඇති නාන කාමරයට ඇතුළු වන දොරෙහි පටියක් සිරකර ඇති අතර, මරණකරු දොර අසල ඇති පුටුවක් මත හිස තබාගෙන බිම හිඳගෙන සිටින ඉරියව්වකින් (Sitting Position) නිරීක්ෂණය වී ඇත. ඔහුගේ ගෙලෙහි කැඩී වෙන්වූ පටියක් තිබී ඇති අතර, එය දොරෙහි සිරකර තිබූ පටියේම කොටසක් බව විමර්ශකයන්ගේ මූලික නිරීක්ෂණයයි.
නෛතික කරුණ (Legal Point):
> හුදෙකලා ස්ථානයක, අසාමාන්ය ඉරියව්වකින් (බිම හිඳගෙන) ගෙල සිරවීමකින් සිදුවන මෙවැනි මරණ අපරාධ විද්යාවේදී (Criminology) සෘජුවම සියදිවි නසාගැනීමක් ලෙස නිගමනය කළ නොහැක. ඒ සඳහා අපරාධ ස්ථාන පරීක්ෂණාගාර (SOCO) නිලධාරීන්, ඇඟිලි සටහන් විශේෂඥයින් සහ අධිකරණ වෛද්ය නිලධාරී (JMO) වාර්තා මෙන්ම මහේස්ත්රාත් මරණ පරීක්ෂණයක් (Magisterial Inquest) අනිවාර්ය වේ. කොටුව මහේස්ත්රාත්වරයා අපරාධ ස්ථානයට ගොස් පරීක්ෂණ සිදුකළේ මෙම නෛතික අවශ්යතාවය සම්පූර්ණ කිරීම උදෙසාය.
ඇප අවලංගු වීමේ අර්බුදය: මරණයට පෙර දින නාටකය
මෙම ඛේදවාචකයට සෘජු ආසන්නතම හේතුව ලෙස පෙනී යන්නේ මැයි 07 වැනිදා කොළඹ මහේස්ත්රාත් අධිකරණයේදී සිදුවූ නෛතික පෙරළියයි.
ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 2 ක අල්ලසක් ලබාගැනීමේ චෝදනාව මත රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර සිටි චන්ද්රසේන මහතා මැයි 05 වන දින කොළඹ මහේස්ත්රාත් අධිකරණය විසින් ඇප මත මුදා හැරියේය. ඒ රුපියල් ලක්ෂ 100 බැගින් වූ ශරීර ඇප දෙකක් මතය.
නමුත් අල්ලස් කොමිසම විසින් මැයි 07 වන දින මෝසමක් මාර්ගයෙන් අධිකරණයට භයානක කරුණක් අනාවරණය කළේය. එනම්, අදාළ රුපියල් ලක්ෂ 100 ක ඇපය තැබීම සඳහා කපිල චන්ද්රසේන ගේ පාර්ශ්වය විසින් අලුත්කඩේ ප්රදේශයේ පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකුට රුපියල් 15,000 බැගින් ලබා දී ව්යාජ ඇපකරුවන් ලෙස අධිකරණයට ඉදිරිපත් කර ඇති බවයි. අදාළ ව්යාජ ඇපකරුවන් දෙදෙනා කෙසෙල්වත්ත පොලීසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර තිබුණි.
නෛතික කරුණ (Legal Point):
> 1997 අංක 30 දරණ ඇප පනතේ 5 වගන්තිය (Bail Act No 30 of 1997) සහ දූෂණ විරෝධී පනත යටතේ අධිකරණයට සාවද්ය තොරතුරු ලබා දීම සහ ව්යාජ ඇපකරුවන් ඉදිරිපත් කිරීම බරපතළ ලෙස අධිකරණයේ විශ්වාසය කඩ කිරීමකි (Breach of Trust & Contempt). මේ හේතුවෙන් ප්රධාන මහේස්ත්රාත්වරයා වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි ඔහුගේ ඇප අවලංගු කර, ඔහු අත්අඩංගුවට ගෙන නඩුව අවසන් වන තෙක් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කරන ලෙස නියෝග කළේය. මෙය කපිල චන්ද්රසේන මහතාට දැඩි මානසික කම්පනයක් ගෙන දුන් සාධකයක් විය හැක.
ආන්දෝලනාත්මක දිවුරුම් ප්රකාශය: ඝාතනයක්ද? බලහත්කාරී සියදිවි නසාගැනීමක්ද?
කපිල චන්ද්රසේනගේ මරණය හුදු ඇප අවලංගු වීමේ මානසික පීඩනයකට එහා ගිය එකක් බවට සැක මතු කරන්නේ ඔහු විසින් මෑතකදී ලබා දුන් බව කියන අතිශය ආන්දෝලනාත්මක දිවුරුම් ප්රකාශයකි (Affidavit). ඉන් ඔහු චෝදනා කර තිබුණේ අල්ලස් කොමිසමේ නිලධාරියෙකු වන රංග දිසානායක නැමැත්තෙකු තමාට දේශපාලනඥයින් පාවා දෙන ලෙස තර්ජනය කළ බවයි.
එම දිවුරුම් ප්රකාශයේ උපුටා ගැනීමක් පහත පරිදි වේ:
"මා ප්රකාශ කර සිටින්නේ ඉන් අනතුරුව එකී රංග දිසානායක මහතා තර්ජනාත්මක ස්වරයෙන් මා අමතා, 'මේ ඔයාගේ අන්තිම චාන්ස් එක, මීට සති දෙක තුනකට කලින් මේ වගේම කෙනෙක් ආවා... ඒ කෙහෙලියගේ නඩුවේ කෙනෙක්. මිනිහට මම චාන්ස් දෙකක් දුන්නා, ගත්තේ නෑ, මිනිහට ඉන්ඩයිට්මන්ට් දෙන දවසට කලින් මිනිහා එල්ලිලා මැරුණා... තමුන්ගේ එකේ ඉන්න අය මම දන්නවා, ඇයි තේරුණේ නැද්ද, මහින්දයි, නාමලුයි ගැන කියනවා... මේ චාන්ස් එක ගන්නවා, නැත්නම් ඉතින් තමුන්ටත් අර මිනිහා කරගත්ත දේ, බෙල්ලේ වැල දා ගන්න තැනට මම වැඩ කරනවා' යනුවෙන් තර්ජනය කර ඔහු කාමරයෙන් පිටව ගිය බවයි."
මෙම ප්රකාශය අතිශය බරපතළය. විමර්ශන නිලධාරියෙකු විසින් "බෙල්ලේ වැල දාගන්නා තැනට වැඩ කරනවා" යැයි කළ බව කියන තර්ජනය සහ අවසානයේදී කපිල චන්ද්රසේන මහතා ගෙල වැලලාගෙන මියගොස් සිටීම අතර ඇත්තේ අහඹු සිදුවීමකට වඩා වැඩි යමකි. මෙය බලහත්කාරයෙන් කටඋත්තර ලබාගැනීමේ ත්රාස්යජනක මෙහෙයුමක්ද යන්න සමාජය තුළ ප්රබල ප්රශ්නාර්ථයක් මතු කර ඇත.
අධිකරණයට භාර වීමේ සූදානම සහ මරණය අතර පරතරය
මෙම සිද්ධියේ ඇති තවත් නෛතික විරුද්ධාභාසයක් (Paradox) වන්නේ කපිල චන්ද්රසේන මහතාගේ නීතිඥයින්ගේ ක්රියාකලාපයයි. අත්අඩංගුවට ගැනීමේ නියෝගය නිකුත් වීමෙන් පසු මැයි 08 වන දින උදෑසන, නීතිඥවරයෙකු මෝසමක් (Motion) මාර්ගයෙන් ඔහුව අධිකරණයට භාර කිරීමට (Surrender) සූදානම්ව සිට ඇත.
නීතිඥවරයා මාධ්ය වෙත දැක්වූ අදහස්:
"අපි අද මෝෂන් එකක් දාන්න හිටියා එයාව සරෙන්ඩර් කරන්න. ඒ මෝෂන් එක දාලා එයා උසාවියට එන්න හිටියේ. ඒ ඉන්න අතරෙයි ඕක දැන ගත්තේ... එයාව උසාවියට සරෙන්ඩර් කරන්න හිටියේ කියලා අපි දන්නවා."
ඔහු නීතිමය ක්රියාදාමයට මුහුණ දීමට සූදානම්ව සිටියේ නම්, හදිසියේම සියදිවි නසා ගැනීමට පෙළඹුණේ ඇයි? මෙය විමර්ශකයින් විසින් විසඳිය යුතු ප්රධාන ගැටලුවකි.
නිගමනය
කපිල චන්ද්රසේන මහතාගේ මරණය යනු හුදෙක් එක් පුද්ගලයෙකුගේ ඛේදවාචකයක් පමණක් නොවේ. එය ඩොලර් මිලියන ගණනක අන්තර්ජාතික මූල්ය වංචාවක් පිළිබඳ පරීක්ෂණ අඩපණ කරන, නීතිය ක්රියාත්මක කරන ආයතනවල විනිවිදභාවය ප්රශ්න කරන සහ දේශපාලන බලපෑම් පිළිබඳ බරපතළ සැක සංකා මතු කරන සිදුවීමකි.
අධිකරණ වෛද්ය පරීක්ෂණයේ (Post Mortem) අවසන් වාර්තාව සහ පොලිස් විමර්ශන හරහා මෙය සියදිවි නසාගැනීමක්ද, ඝාතනයක්ද, නැතහොත් මානසිකව වධ දී සියදිවි නසාගැනීමට සැලැස්වීමක් (Abetment to Suicide) ද යන්න නිශ්චිතවම තහවුරු කර ගත යුතුව ඇත. ඒ දක්වා කපිල චන්ද්රසේනගේ මරණය මෙරට අධිකරණ හා අපරාධ ඉතිහාසයේ තවත් එක් අඳුරු අභිරහසක් වනු නොඅනුමානය.
# සමාරා පරණවිතාන

