විශේෂ වාර්තාකරුවෙකු විසිනි
ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ දෙවන ජ්යෙෂ්ඨතම නිලධාරියා වන, කාර්ය මණ්ඩල ප්රධානී සහ නියෝජ්ය මහලේකම්
ජී. කේ. ඒ. චමින්ද කුමාර කුලරත්න ඉලක්ක කර ගනිමින් වර්තමානයේ ක්රියාත්මක වන "මූලික පරීක්ෂණය" ව්යවස්ථාපිත නීතිය සහ ස්ථාපිත පරිපාලන රීතීන් බරපතල ලෙස උල්ලංඝනය කිරීමක් බවට කරුණු අනාවරණය වී ඇත.
මෙම ක්රියාවලිය හුදු පරිපාලනමය පියවරක් නොව, ද්වේශ සහගත චේතනාවෙන් සහ බලය අයුතු ලෙස භාවිතා කරමින් සිදු කරන්නක් බවට පවතින සාක්ෂි මගින් තහවුරු වේ.
1. පනත උල්ලංඝනය කිරීම: මහලේකම්වරයාගේ බලය කථානායකවරයා අතට ගැනීම
1953 අංක 9 දරන පාර්ලිමේන්තු කාර්ය මණ්ඩල පනත සහ ඒ යටතේ සකස් කර ඇති විනය කාර්ය පටිපාටිය (ව්යවස්ථා සංග්රහය) අනුව, පාර්ලිමේන්තු කාර්ය මණ්ඩලයේ විනය පාලනය සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි ධුරාවලියක් දක්වා ඇත.
- පනතේ වගන්ති ප්රකාරව:
පනතේ සහ විනය කාර්ය පටිපාටියේ 4(2) සහ 5(1) වගන්ති අනුව, පාර්ලිමේන්තු නිලධාරියෙකුට එරෙහිව මූලික විමර්ශනයක් පැවැත්වීමට නියෝග කිරීමේ සහ ඒ සඳහා පරීක්ෂණ නිලධාරීන් පත් කිරීමේ නීත්යානුකූල බලය හිමිවන්නේ පාර්ලිමේන්තු මහලේකම්වරයාටය.
- සිදුව ඇති වරද:
මෙම පරීක්ෂණයේදී මහලේකම්වරයාගේ එම බලය පසෙකලා, ගරු කථානායකවරයා විසින්ම පරීක්ෂණ නිලධාරියා පත් කර ඇත. මෙය පනත මගින් ලබා දී ඇති විධායක බලතල අනීතික ලෙස ආරෝපණය කර ගැනීමකි.
2. කාර්ය මණ්ඩල උපදේශක සභාවේ (Staff Advisory Committee) භූමිකාව පිළිබඳ නීතිමය ගැටලුව
මෙම පරීක්ෂණය සඳහා පදනම සකස් කර ඇත්තේ 2025.07.25 දින රැස් වූ කාර්ය මණ්ඩල උපදේශක සභාව මගිනි. එහෙත් මෙහිදී මතු වන නීතිමය කරුණු කිහිපයකි:
- අධිකාරී බලය:
1953 අංක 9 දරන පනත යටතේ පිහිටුවා ඇති කාර්ය මණ්ඩල උපදේශක සභාවට පුද්ගලික විනය පරීක්ෂණ පැවැත්වීමට හෝ ඒ සඳහා උපදෙස් දීමට නීත්යානුකූල බලයක් පැවරී නොමැත.
- සංයුතියේ දෝෂ:
අදාළ රැස්වීමට සහභාගී වූ මුදල් නියෝජ්ය අමාත්යවරයාට පනත අනුව එම සභාව නියෝජනය කිරීමට හිමිකමක් නොමැති අතර, විපක්ෂ නායකවරයා හෝ ඔහුගේ නියෝජිතයෙකු සහභාගී නොවීම හරහා සභාවේ තීරණවල නීත්යානුකූල භාවය ගිලිහී යයි.
3. පත්වීමේ නීතිවිරෝධී භාවය සහ 'පසු දින' සහතික කිරීම්
පරීක්ෂණ ක්රියාවලියේ ඇති අක්රමිකතාවය තහවුරු වන තීරණාත්මක සාක්ෂියක් වන්නේ දින වකවානු අතර ඇති පරස්පරතාවයයි:
- පරීක්ෂණ නිලධාරී නීතිඥ එස්. කේ. ලියනගේ පත් කර ඇත්තේ 2025.08.20 දිනයි.
- නමුත් එම පරීක්ෂණය සඳහා පදනම් වූ උපදේශක කාරක සභා වාර්තාව අනුමත කර ඇත්තේ 2025.09.12 දිනයි. එනම්, පරීක්ෂණයක් සඳහා නිසි අනුමැතිය ලැබීමටත් පෙර පරීක්ෂණ නිලධාරියා පත් කිරීම හරහා මෙම ක්රියාවලිය කල්තියා සැලසුම් කරන ලද "දඩයමක්" බව මනාව පැහැදිලි වේ.
4. ජ්යෙෂ්ඨත්වයේ මූලධර්මය උල්ලංඝනය කිරීම (Seniority Rule)
විනය කාර්ය පටිපාටියේ 7 වන වගන්තිය මගින් අවධාරණය කරන්නේ පරීක්ෂණ නිලධාරියා අදාළ චූදිත නිලධාරියාට වඩා ජ්යෙෂ්ඨත්වය අතින් ඉහළ අයෙකු විය යුතු බවයි.
- වරද සහගත තත්ත්වය: නියෝජ්ය මහලේකම්වරයා යනු පාර්ලිමේන්තු ධුරාවලියේ ඉතා ඉහළ තනතුරකි. පත් කර ඇති පරීක්ෂණ නිලධාරියා රාජ්ය සේවයේ දරන ලද තනතුර, නියෝජ්ය මහලේකම් ධුරයට වඩා ජ්යෙෂ්ඨත්වයෙන් පහළ මට්ටමක පවතී. මෙය ස්ථාපිත පරිපාලන නීතිය අමු අමුවේ උල්ලංඝනය කිරීමකි.
5. විෂය පථය වෙනස් කිරීම සහ ද්වේශ සහගත බව (Mala Fide)
මුලින් මෙම පරීක්ෂණය ආරම්භ කිරීමට තීරණය වූයේ තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත (RTI) යටතේ ලබා දුන් පිළිතුරක ඇති "අපැහැදිලිතාවයක්" විමර්ශනය කිරීමටය. එහෙත් පරීක්ෂණ නිලධාරියා වෙත ලබා දී ඇති විෂය පථය (Terms of Reference) මගින්, නියෝජ්ය මහලේකම්වරයාගේ සුදුසුකම් සහ සේවා ස්ථිර කිරීම් ප්රශ්න කිරීමට කටයුතු කර ඇත. මෙය උපදේශක සභාවේ තීරණවලට පරිබාහිරව, කථානායකවරයාගේ හා ඔහුගේ පෞද්ගලික ලේකම්වරයාගේ බලපෑම මත සිදු වූවක් බවට ලේඛනගත සාක්ෂි පවතී.
6. මූල්ය අවභාවිතය සහ වගවිය යුතු පාර්ශ්වයන්
මෙම පරීක්ෂණය නීත්යානුකූල නොවන හෙයින්, ඒ සඳහා වැය කරන රජයේ මුදල් (පරීක්ෂණ නිලධාරී ගාස්තු සහ අනෙකුත් පිරිවැය) 2023 අංක 09 දරන දූෂණ විරෝධී පනත යටතේ හා 1982 අංක 12 දරන පොදූ දේපල පනත යටතේද දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදකි. රජයේ මුදල් තම පෞද්ගලික ද්වේශ සහගත අවශ්යතා වෙනුවෙන් වැය කිරීම සම්බන්ධයෙන් මෙහිදී:
1. ගරු කථානායකවරයා
2. කථානායක පෞද්ගලික ලේකම් (චමීර ගාල්ලගේ)
3. පරීක්ශණ නිලධාරී යැයි කියා ගන්නා එස් කේ ලියනගේ
යන පාර්ශ්වයන් සෘජුවම වගවිය යුතුය.
නිගමනය
ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ කීර්තිනාමයට සහ පරිපාලන ස්වාධීනත්වයට හානි කරමින් සිදු කෙරෙන මෙම නීතිවිරෝධී පරීක්ෂණය වහාම අත්හිටුවිය යුතුය. නීතියේ ආධිපත්යය සුරැකිය යුතු උත්තරීතර ආයතනය තුළම නීතිය මෙලෙස පෑගීම ප්රජාතන්ත්රවාදයට බරපතල තර්ජනයකි. වසර 20ක අධික කිසිදු කැළලක් නොමැති රාජ්ය සේවයක් හිමි ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු මෙලෙස දේශපාලනික හෝ පෞද්ගලික පලිගැනීම්වලට ලක් කිරීම සමස්ත ස්වාධීන රාජ්ය සේවයේම බිඳ වැටීමට හේතු වනු ඇත.
