ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන පද්ධතිය තුළ පසුගිය වසර කිහිපය පුරාවට දක්නට ලැබුණු විශාලතම සහ
තීරණාත්මකම පරිවර්තනය වන්නේ ආණ්ඩු වෙනස්වීම්වලට වඩා, ශ්රී ලාංකික ඡන්දදායකයාගේ දේශපාලන මනස තුළ ඇති වූ ගැඹුරු සුසමාදර්ශී වෙනසයි (Paradigm Shift). දශක ගණනාවක් තිස්සේ පැවති සම්ප්රදායික පක්ෂ දේශපාලනයට විකල්පයක් සෙවීම, පවුල් පාලනය තරයේ ප්රතික්ෂේප කිරීම සහ හුදු මැතිවරණ පොරොන්දු වෙනුවට ප්රතිපත්තිමය දේශපාලනයක් වෙත ආකර්ෂණය වීම මෙම වෙනසට මූලික පදනම විය.
විකල්පයේ අභියෝගය සහ "උනුත් එකයි" න්යාය
මෙම නව සමාජ මනෝභාවය මනාව ග්රහණය කරගත් JVP–මාලිමා සන්ධානය, සමාජ මාධ්ය අවකාශය තුළ ගොඩනැගූ දැවැන්ත සන්නිවේදන බලය සහ නව පරපුරට සමීප භාෂාවකින් ආමන්ත්රණය කිරීම හරහා ප්රබල විකල්පයක් ලෙස ඉදිරියට පැමිණියේය. එහෙත්, ඕනෑම දේශපාලන ව්යාපාරයක සැබෑ පරීක්ෂණය ආරම්භ වන්නේ බලය ලබාගැනීමෙන් පසුවය.
තමන් එදා දැඩිව විවේචනය කළ සම්ප්රදායික දේශපාලන ක්රමවේදයන්ටම සහ වරප්රසාද දේශපාලනයටම, බලය හමුවේ අනුගත වීමට සිදුවීමේ අභියෝගයට අද ඔවුහු මුහුණ දෙමින් සිටිති. "නව පක්ෂයක් ලෙස බලයට පැමිණියද, පාලන තන්ත්රයේදී ඔවුන් වෙනස්ද?" යන ප්රශ්නය අද ජනතාව අතර ප්රබලව මතුවෙමින් තිබේ. එයට ලැබෙන පිළිතුර "නැත" යන්න නම්, අතීතයේ JVP ය විසින්ම නිර්මාණය කළ "උනුත් එකයි, මුනුත් එකයි" යන කියමන අද ඔවුන්ටම එරෙහිව පාරාවළල්ලක් වෙමින් පවතී.
දේශපාලන යථාර්ථය: 30% ඡන්ද සීමාව (The 30% Ceiling)
මෙම දෘෂ්ටිවාදාත්මක අර්බුදයට අමතරව, ශ්රී ලංකාවේ වත්මන් දේශපාලන ගමන්මග තීරණය කරන ප්රබලතම සාධකය වන්නේ කිසිදු දේශපාලන පක්ෂයකට තනිව 50%+1 යන ජයග්රාහී සීමාවට ළඟා වීමට නොහැකි වන පරිදි ඡන්ද පදනම ඛණ්ඩනය වී තිබීමයි. 2020 සිට 2025 දක්වා කාල වකවානුව තුළ පැවති මැතිවරණ ප්රතිඵල දත්ත විශ්ලේෂණය කිරීමේදී මෙය මනාව තහවුරු වේ:
- SJB (සමගි ජන බලවේගය): 25% – 32% අතර පදනමක්
- JVP–මාලිමාව: 28% – 30% අතර පදනමක්
- UNP (එක්සත් ජාතික පක්ෂය): 2% – 17% අතර පදනමක්
- SLPP (ශ්රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ): 3% – 9% අතර පදනමක්
මෙම දත්ත පෙන්නුම් කරන්නේ අද වන විට ලංකාවේ ඕනෑම ප්රධාන ධාරාවේ පක්ෂයක "උපරිම වර්ධන සීමාව" දළ වශයෙන් 30% කට සීමා වී ඇති බවයි.
සන්ධානගත වීමේ අනිවාර්යතාව
මෙම සංඛ්යාත්මක යථාර්ථය හමුවේ, ඉදිරි ඕනෑම මැතිවරණයක ජයග්රහණය සම්පූර්ණයෙන්ම රඳා පවතින්නේ පුළුල් දේශපාලන සන්ධාන ගොඩනැගීමේ හැකියාව මතය. තනි පක්ෂයකට තනිව ආණ්ඩුවක් පිහිටුවිය හැකි යැයි සිතූ යුගය නිල වශයෙන් අවසන් වී ඇත. 30% ක පදනමක් ඇති පක්ෂයක්, 50%+1 සීමාවට ළඟා වීමට නම්, තවත් 20%–25% ක පදනමක් වෙනත් පක්ෂ හා කණ්ඩායම් සමඟ සන්ධානගත වීම හරහා අනිවාර්යයෙන්ම එකතු කරගත යුතුය.
මාලිමාවේ සීමිත බලය:
මෙහිදී JVP–මාලිමා සන්ධානය දැඩි උපායමාර්ගික අර්බුදයකට මුහුණ දෙයි. සම්ප්රදායික පක්ෂ සමඟ එක්වීමට ඔවුන්ට ඇති දේශපාලන, සංස්කෘතික සහ මූලධර්මික බාධක හේතුවෙන් සන්ධානගත වීමේ ඉඩකඩ ඔවුන්ට බෙහෙවින් සීමිතය. මිත්ර පාර්ශව නොමැති වීම, ඔවුන්ව 30% සීමාව තුළම සිර කර තැබීමට හේතු වේ. මීට අමතරව, කන්ටේනර් සහ ගල් අඟුරු වැනි කාරණාවලදී එල්ල වන වංචා චෝදනා, ඔවුන් මෙතෙක් පවත්වාගෙන ආ "විනිවිදභාවය" පිළිබඳ ජනතා විශ්වාසයට බරපතල ලෙස බලපෑම් කර ඇත.
සම්ප්රදායික පක්ෂ හමුවේ ඇති අභියෝගය: නව පක්ෂ සංස්කෘතියක්
අනෙක් අතට සම්ප්රදායික පක්ෂවල තත්ත්වයද සරල නැත. UNP, SJB සහ SLPP වැනි පක්ෂවලට අද ඉතිරිව ඇත්තේ පැරණි ක්රමවේදයන්ගෙන් ඉවතට ගොස් නව පක්ෂ සංස්කෘතියක් ගොඩනැගීම පමණි.
නායකත්ව ප්රතිසංවිධානය, පක්ෂ අභ්යන්තර ප්රජාතන්ත්රවාදය, ප්රතිපත්ති-මූලික දේශපාලනය සහ පවුල් පාලනය අවසන් කිරීම අත්යවශ්ය සාධක බවට පත්ව ඇත. එහෙත් මෙය පක්ෂ අභ්යන්තරයේ ඇති පවුල් බලයට සහ පරණ සම්ප්රදායන්ට එරෙහිව යාමක් බැවින්, එය ඉතා දුෂ්කර මාවතකි. සජිත් ප්රේමදාස මහතාගේ පදනම 25%–30% අතර ගමන් කරන පසුබිමක, UNP සහ SJB යළි එක්වූවද එයින් ළඟා විය හැක්කේ යන්තම් 30% සීමාවට පමණි.
SLPP ය නාමල් රාජපක්ෂගේ නායකත්වයෙන් 3% සිට 9% දක්වා යම් වර්ධනයක් පෙන්නුම් කළද, ඔවුන්ටද 30% සීමාව ඉක්මවා යාම ඉතා අසීරුය. ඒ සඳහා පක්ෂය තුළ දක්ෂතා පෙන්වා ඇති නව තරුණ නායකයින් පෙරමුණට ගෙන ආ යුතු අතර, දූෂණ චෝදනා ලත් සහ ජනතා අප්රසාදයට පත් වූවන් ඉවත් කිරීම අනිවාර්ය වේ.
පරම්පරා වෙනස සහ අනාගත දේශපාලනය
මේ සියලු දේශපාලන ගැටලු අතර, පැහැදිලි පරම්පරා වෙනසක් (Generational Shift) සමාජය තුළ දක්නට ලැබේ. කොළ, රතු, නිල් පාට මත හෝ සාම්ප්රදායික පක්ෂ බැඳීම් මත ගොඩනැගුණු පැරණි පරම්පරාවේ දේශපාලනය අවසන් වෙමින් පවතී.
අද වන විට බිහිවී ඇති නව තරුණ පරපුර තීරණ ගන්නේ තම දෙමාපියන්ගේ දේශපාලන පක්ෂය මත නොව; තම ආර්ථිකය, ජීවන මට්ටම සහ සමාජ අවස්ථා මතය. එබැවින්, අනාගත දේශපාලන අවකාශය තුළ තරුණ නායකත්වයට, ප්රතිපත්තිමය දේශපාලනයට සහ ආර්ථික-මූලික ප්රතිපත්තිවලට වැඩි ඉඩක් හිමිවනු ඇත.
මෙම සියලු දත්ත සහ සමාජ තත්ත්වයන් ඒකාබද්ධ කර බැලූ විට, ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන අනාගතය තීරණය කරන්නේ "කවුද රට පාලනය කරන්නේද?" යන යල්පැන ගිය ප්රශ්නය මත නොව, "කවුද රට ගොඩනගන්නේද?" යන ප්රායෝගික ප්රශ්නය මත බව පැහැදිලිය. ජාතිය, ආගම, බොරු පොරොන්දු සහ වෛරී දේශපාලනය මත ගොඩනැගුණු පරණ ක්රමය කඩා වැටී ඇත.
අනාගත දේශපාලනය ප්රතිපත්තිමය, සන්ධාන-මූලික සහ නව පක්ෂ සංස්කෘතියක් මත පදනම් විය යුතුය. එවැනි නව දේශපාලන ආකෘතියක් නිර්මාණය කරගැනීමට අසමත් වන කිසිදු පක්ෂයකට 30% සීමාව ඉක්මවා ගොස් බලය ලබාගැනීමට නොහැකි වනු ඇත.
අවසානයේ ඉතිරි වන්නේ එක් තීරණාත්මක ප්රශ්නයකි: ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන පද්ධතියට සරිලන ලෙස මෙම දැවැන්ත පරිවර්තනය සිදු කිරීමට වත්මන් පැරණි නායකයින්ට හැකියාව සහ වුවමනාව තිබේද? එසේ වෙනස් වීමට ඔවුන් අකමැති නම්, සම්පූර්ණයෙන්ම නව නායකත්වයක් මතුවීම අනිවාර්ය නොවන්නේද?
@සුදත් චන්ද්රසේකර
සුදත් චන්ද්රසේකර ශ්රී ලංකා දේශපාලන ක්ෂේත්රයේ අවුරුදු 40 කට වැඩි අත්දැකීම් සහිත ජ්යෙෂ්ඨ පරිපාලන හා සන්නිවේදන විශේෂඥයෙකි. ඔහු කැබිනට් අමාත්යවරුන්, විපක්ෂ නායකවරයා සහ අග්රාමාත්යවරයාගේ පෞද්ගලික ලේකම් සහ උපදේශකවරයෙකු ලෙස කටයුතු කර ඇත. එසේම, එක්සත් ජාතික පක්ෂ මාධ්ය ඒකකයේ සහ සන්නිවේදන බලකායේ අධ්යක්ෂ ජනරාල්වරයා ලෙසද ඔහු කටයුතු කර තිබේ.
