(විශේෂ අධිකරණ වාර්තාකරු විසිනි)
කෝටි ගණනක රාජ්ය මුදල් අවභාවිතා කරමින් ප්රමිතියෙන් තොර ප්රතිදේහ එන්නත් (IVIG) ආනයනය කිරීමේ චෝදනාව මත
හිටපු සෞඛ්ය අමාත්ය කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල ඇතුළු දොළොස් දෙනෙකුට එරෙහිව කොළඹ ස්ථිර ත්රිපුද්ගල මහාධිකරණයේ විභාග වන නඩුකරය මේ වන විට තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂ්යයකට පැමිණ තිබේ. මාර්තු 04 වැනිදා පැවති සාක්ෂි විභාගය, පැමිණිල්ල විසින් ගොඩනගා තිබූ පදනම, විත්තියේ නීතිඥවරුන් විසින් සියුම් නෛතික තර්ක හරහා බිඳ හෙලූ අතිශය උණුසුම් දිනයක් බවට පත්විය.
ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ (NMRA) වත්මන් සභාපති විශේෂඥ වෛද්ය ආනන්ද විජේවික්රම පැමිණිල්ලේ සාක්ෂිකරුවෙකු ලෙස ලබාදුන් සාක්ෂිය මත පදනම්ව, විත්තිය විසින් සමස්ත නියාමන ක්රියාවලියේ සහ අපරාධ පරීක්ෂණයේ පවතින දුර්වලතා අධිකරණය හමුවේ නිරාවරණය කළ ආකාරය මෙම ලිපියෙන් විශ්ලේෂණය කෙරේ.
- නියාමන අධිකාරියේ "සුපරීක්ෂාකාරීත්වය" පිළිබඳ මිථ්යාව බිඳදැමීම
හදිසි තත්ත්වයන් යටතේ ලියාපදිංචිය නොමැති සැපයුම්කරුවන්ට ඖෂධ ගෙන්වීමට අවසර දුන්නද, එය සම්පූර්ණයෙන්ම "ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ අධීක්ෂණය හා සුපරීක්ෂාකාරීත්වය යටතේ සිදුවන" බව සාක්ෂිකරු විසින් පැමිණිල්ල මෙහෙයවූ අවස්ථාවේදී තහවුරු කිරීමට උත්සාහ කළේය. එහෙත් දෙවන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ අසේල සේරසිංහ නැගූ හරස් ප්රශ්න මගින් එම තර්කය සම්පූර්ණයෙන්ම කණපිට පෙරළනු ලැබීය.
- විත්තියේ ප්රහාරය: ප්රශ්නගත හියුමන් ඉමියුනොග්ලොබියුලින් සහ රිටක්සිමැබ් ඖෂධ පිළිබඳව රසායනාගාර පරීක්ෂණයක් අධිකාරිය විසින් සිදු කළාදැයි විත්තිය නැගූ ප්රශ්නයට සාක්ෂිකරුගේ පිළිතුර වූයේ "මම ඒ ගැන දන්නේ නෑ" යන්නයි.
- තර්කය බිඳ වැටීම: පැමිණිල්ල උත්සාහ කළේ ඖෂධ ගෙන්වීමේ වරද සම්පූර්ණයෙන්ම විත්තිකරුවන් මත පැටවීමටය. එහෙත් විත්තියේ නීතිඥවරයා, "ඔබ ඒ ගැන දන්නේ නැත්තේ, ඔබ ඔබට පැවරී තිබූ රාජකාරී ඉටු නොකළ නිසයි" යනුවෙන් ඍජුවම චෝදනා කරමින්, නියාමන අධිකාරිය තම මූලික වගකීම වන රසායනාගාර පරීක්ෂණ පවා නිසිලෙස සිදුකර නොමැති බව අධිකරණයට පෙන්වා දුන්නේය. එමගින් ප්රමිතියෙන් තොර ඖෂධ රෝහල් පද්ධතියට එක්වීමේ වගකීම නියාමන ආයතන වෙතටද විතැන් කිරීමට විත්තිය සමත් විය.
2. කාලරාමුව ප්රශ්න කිරීම: සාක්ෂිකරුගේ අදාළත්වය අභියෝගයට ලක් කිරීම
විත්තියේ නීතිඥවරයා විසින් දියත් කළ තවත් සාර්ථක නෛතික උපායමාර්ගයක් වූයේ සාක්ෂිකරුගේ ධූර කාලය සහ සිද්ධිය වූ කාලවකවානුව අතර ඇති පරතරය අධිකරණයට පෙන්වා දීමයි.
මෙම සිද්ධියට අදාළ ලිපිගොනු සහ ක්රියාවලීන් සිදුවූයේ 2023 මැයි-ජූනි කාලවකවානුවේදීය. එහෙත් සාක්ෂිකරු තමන් එම තනතුරට පත් වූයේ 2023.11.01 වැනිදා බව හරස් ප්රශ්න හමුවේ පිළිගත්තේය. මේ හරහා, සිද්ධිය වූ කාලයේ සැබෑ ලෙසම භූමියේ සිදුවූ දෑ පිළිබඳව වත්මන් සභාපතිවරයාට ප්රායෝගික අවබෝධයක් නොමැති බවත්, ඔහු හුදෙක් පසුකාලීන ලේඛන මත පමණක් යැපෙන බවත් පෙන්වා දීමට විත්තියට හැකි විය.
3. අර්බුදයේ නිර්මාතෘ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවද? විත්තියේ තීරණාත්මක තර්කය
නඩුවේ වඩාත්ම තීරණාත්මක අවස්ථාව වාර්තා වූයේ ඖෂධ සැපයුම් ජාලය බිඳවැටීමට හේතුව සම්බන්ධයෙන් විත්තිය මතුකළ අපූරු තර්කයත් සමඟිනි.
- විත්තියේ තර්කය: ඖෂධ සැපයුම් අංශයේ සහ සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ නිලධාරීන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන මාස ගණනාවක් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීම හේතුවෙන් ඖෂධ භාරගැනීමට නොහැකි අරාජික තත්ත්වයක් එම ආයතනවල නිර්මාණය වූ බව විත්තියේ නීතිඥවරයා යෝජනා කළේය.
- පැමිණිල්ලේ පසුබැසීම: ඊට පිළිතුරු දෙමින් "එම කරුණුත් බලපෑවා" යැයි සාක්ෂිකරු විසින් පිළිගැනීම විත්තිය ලද දැවැන්ත ජයග්රහණයකි.
විශ්ලේෂණය:
මෙහිදී විත්තිය විසින් පැමිණිල්ලේ මූලික ආඛ්යානය බිඳ දමයි. රජයට ඖෂධ නොලැබීම හෝ අර්බුදයක් නිර්මාණය වීම විත්තිකරුවන්ගේ සිතාමතා කළ වංචාවකට වඩා, පොලිස් විමර්ශන හේතුවෙන් රාජ්ය යන්ත්රණය අඩපණ වීම නිසා සිදුවූවක් බවට වූ ප්රබල සැකයක් (Reasonable Doubt) අධිකරණය තුළ නිර්මාණය කිරීමට මෙමගින් විත්තියට හැකි විය.
4. ලිපිගොනු සහ නිර්දේශ: කාගේ වරදක්ද?
හිටපු සෞඛ්ය අමාත්යාංශ ලේකම්වරයා විසින් ඖෂධ 131ක් සඳහා ලියාපදිංචිය මුදා හැරීමට නිර්දේශ කිරීම සහ ලියාපදිංචි කරුවන් සිටියදී බාහිර අයට ටෙන්ඩර් දීම පැමිණිල්ල විසින් ප්රබලව මතු කළද, විත්තියේ තර්කය වූයේ එය එම මොහොතේ පැවති පද්ධතිමය කඩාවැටීමේ ප්රතිඵලයක් බවයි. හදිසි නීතිය යටතේ තීරණ ගැනීමේදී සිදුවන පරිපාලනමය වැරදි, සාපරාධී අපරාධයක් (Criminal Intention) ලෙස සෘජුවම අර්ථකථනය කිරීමේ අපහසුව විත්තියේ හරස් ප්රශ්න හරහා ගම්ය විය.
5. නීතිය ඉදිරියේ සැවොම සමානයි: අධිකරණයේ ස්ථාවරය
මාධ්ය වාර්තාවේ සුවිශේෂීම අවස්ථාවක් ලෙස 6 වන විත්තිකරු (හිටපු සෞඛ්ය ලේකම්) වෙනුවෙන් මංගලෝත්සවයකට යාම සඳහා කාලය ඉල්ලා සිටි අවස්ථාව දැක්විය හැක. එය තරයේ ප්රතික්ෂේප කළ ත්රිපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ල, නඩු විභාගයක් කල් තැබිය හැක්කේ දැඩි රෝගී තත්ත්වයකදී වැනි අතිශය හදිසි කරුණකදී පමණක් බව අවධාරණය කළේය. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සහ විනය කිසිදු පුද්ගලයෙකු වෙනුවෙන් නම්යශීලී නොවන බවට මෙය කදිම පණිවිඩයකි.
මාර්තු 04 වැනිදා නඩු විභාගය අපට උගන්වන්නේ, කඩදාසි මත පවතින නෛතික චෝදනාවක් අධිකරණය හමුවේ ඔප්පු කිරීම කෙතරම් සංකීර්ණද යන්නයි. විත්තියේ නීතිඥවරුන් ඉතා සූක්ෂම ලෙස පැමිණිල්ලේ සාක්ෂිකරුගේම පිළිතුරු භාවිතා කරමින්, මෙම අර්බුදය පුද්ගලික වංචාවකට වඩා නියාමන ආයතනවල අකාර්යක්ෂමතාවය සහ පද්ධතිමය බිඳවැටීම මත නිර්මාණය වූවක් බවට මතයක් ගොඩනගමින් සිටී. ඉදිරි නඩු වාරයන්හිදී පැමිණිල්ලට මෙම "පද්ධතිමය කඩාවැටීමේ" තර්කය බිඳ හෙලීම දැවැන්ත අභියෝගයක් වනු ඇත.
නඩු වාර්තාව
05/03/2026
රටේ දැඩි ඖෂධ හිඟයක් පවතින අවස්ථාවලදී නිසි ප්රසම්පාදන ක්රියාවලිය හා ලියාපදිංචිය මගහැර ඖෂධ ප්රසම්පාදන ක්රියාවලිය යටතේ රටට අවශ්ය ඖෂධ ආනයනය කිරීමට පෙර ලියාපදිංචිය ලබා ඇති හෝ නැති පුද්ගලික සැපයුම්කරුවන්ට පවා ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරිය අවසර ලබා දෙන්නේ යැයි ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ සභාපති විශේෂඥ වෛද්යය ආනන්ද විජේවික්රම මහතා ඊයේ (04) කොළඹ ස්ථිර ත්රිපුද්ගල මහාධිකරණය හමුවේදී සාක්ෂි දෙමින් පැවසීය.
මින් පෙර ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ ලියාපදිංචිය ලබා ඇති සැපයුම්කරුවන්ගේ පෙර දැනුම හා පලපුරුද්ද මෙන්ම ඔවුන්ගේ පෙර යහපත් ක්රියා කලාපය කෙරෙහි අවධානය යොමු කර තම අධිකාරිය එලෙස කටයුතු කරනා බවත් ඖෂධ නියාමන පනත ප්රකාරව පැවරී ඇති. බලතල අනුව ලියාපදිංචිය නොමැති සැපයුම්කරුවන්ට පවා එම අවස්ථාව හිමිකර දෙන බවත් පැවසූ ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ සභාපතිවරයා ඒ සෑම අවස්ථාවකදීම ඔවුන් ඖෂධ සැපයුම් කටයුතු සිදුකළ යුත්තේ ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ අධීක්ෂණය හා සුපරික්ෂාකාරීත්වයන් යටතේ වන්නේ යැයි යැයිද පැවසීය. ලියාපදිංචිය මගහැරීමේ ක්රමවේදය යටතේ හදිසි අවස්ථාවලදී එකී අවසරය ලබා දුන්නත් ඒ පිළිබඳව දැඩි අවධානය යොමු කළ යුතු බව තමා දන්නා බවත් එලෙස සපයනු ලබන ඖෂධ වල ගුණාත්මක භාවය ඇතුළු කරුණු කෙරෙහි දැඩි අවධානය යොමු කරන්නේ යයිද පැවසීය.
ප්රමිතියෙන් තොර ඉමියුනෝග්ලොබියුලීම් සහ රිටක්සිටැබ් එන්නත් කුප්පි 6195 ක් සපයා රජයට අයත් රුපියල් කෝටි දාහතරකට අධික මුදලක් වංක ලෙස ව්යාපහරණය කිරීම ඇතුළු අධි චෝදනා 13ක් යටතේ හිටපු සෞඛ්ය අමාත්ය කෙහෙළිය රබුක්වැල්ල මහතා ඇතුළු විත්තිකරුවන් දොළොස් දෙනකුට එරෙහිව නීතිපතිවරයා විසින් පවරා තිබූ නඩුව ඊයේ (04) ප්රියන්ත ලියනගේ, විරාජ් වීරසූරිය සහ තිලකරත්න බණ්ඩාර යන මහත්වරුන්ගෙන් සැදුම්ලත් ස්ථිර ත්රිපුද්ගල මහාධිකරණ විනිසුරු මඩුල්ල හමුවේදී කැඳවිණි.
පැමිණිල්ල ; ඔබ කිවූ පරිදි හදිසි අවස්ථාවලදී ලියාපදිංචිය බැහැර කිරීමේ ක්රමවේදය යටතේ ඖෂධ සපයා ගැනීමේ දී ලියාපදිංචි ඖෂධය සැපයුම්කරුවන් කෙරෙහි වැඩි අවධානය යොමු කරන්නේ ඇයි කියලා ගරු අධිකරණයට පහදා දෙන්න.
සාක්ෂිකරු ; ඒ අයගේ පලපුරුද්ද මෙන්ම ඔවුන් ලියාපදිංචිය ලබාගෙන මින් පෙර සපයා තිබූ ඖෂධ වල ගුණාත්මක භාවය පිළිබඳවත් දැඩි අවධානය යොමු කරනවා. අපි එහෙම කරන්නේ ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරිය සතු වගකීම තහවුරු කිරීමේ අරමුණින්. සැපයුම්කරු සපයන ඖෂධ ඇගයීමකටත් ලක් කරනවා. ඖෂධ නිෂ්පාදකයා ගැන මෙන්ම සැපයුම්කරු පිළිබඳවත් දැනගැනීම ඖෂධයේ ගුණාත්මක භාවය තහවුරු කිරීමට වැදගත් වෙනවා. නීතිය ලිහිල් කළ එවැනි හදිසි අවස්ථාවලදී අපි ලබාදෙන එම අවසරය පිළිබඳව රජය ඖෂධ නීතිගත සංස්ථාව, ඖෂධ සැපයුම් අංශය වැනි ආයතන දැනුම්වත් කිරීමට පියවර ගන්නවා.
පැමිණිල්ල ; මෙම නඩුවට පාදක වූ යම් කරුණක් ගැන තහවුරු කර ගැනීමට අවශ්ය ලේඛන සපයන්න කියා මාළිගාකන්ද මහේස්ත්රාත් අධිකරණය ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ සභාපතිවරයා ලෙස ඔබට යම් නියෝගයක් ලබා දුන්නාද?
සාක්ෂිකරු ; එහෙමයි ස්වාමීනී. හිටපු සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ ලේකම් ජනක ශ්රී චන්ද්රගුප්ත මහතා ඖෂධ ප්රසම්පාදනය සම්බන්ධයෙන් නිකුත් කළ ලිපියකට අදාළව සොයා බලා වාර්තාවක් ලබා දෙන ලෙසට මට මාළිගාකන්ද මහේස්ත්රාත් අධිකරණයෙන් නියෝගයක් ලැබුණා. මම ඒ අනුව ඒ කියන්නේ ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරිය සතුව තිබූ ලේඛන හා දත්ත පද්ධතිය අනුව සොයා බැලීම් සිදුකර එකී ලිපියට අදාලව ඖෂධ නිෂ්පාදකයන් හා ආනයනකරුවන් පිළිබඳව තොරතුරු ලබා දුන්නා.
(පැමිණිල්ල විසින් එම සාක්ෂිකරු අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ ලේඛන සාක්ෂිකරුට පෙන්වා දුන් අතර සාක්ෂිකරු එම ගොනුව හා එකී ලිපි හඳුනා ගනී)
සාක්ෂිකරු ; හිටපු සෞඛ්ය අමාත්යාංශ ලේකම්වරයා විසින් ඉදිරිපත් කොට තිබූ එම සංදේශයේ සඳහන් ඖෂධ සැපයුම සඳහා ලියාපදිංචි සැපයුම් සමාගම් කීපයක්ම තිබුණත් සමහර ඖෂධ සැපයීමේ ඇණවුම් භාරදී තිබුණේ ලියාපදිංචි නොවුන සැපයුම්කරුවන්ට. සමහර ඖෂධ නිෂ්පාදන සමාගම්වල නම් නිසියාකාරව සඳහන් වී තිබුණේ නෑ. ඒ වගේම ඉතාම ඖෂධීය වටිනාකමක් ඇති මෙරෆනන් එන්නත් වැනි ඉහළ මිලකින් යුත් සමහර ප්රතිජීවක ඖෂධ සපයා ලියාපදිංචි සැපයුම් කරුවන් රැසක් සිටියදී ඊට පරිබාහිර සැපයුම්කරුවන්ට ඒ සඳහා අවසර ලබා දී තිබූ බව ලිපිගොනු අධීක්ෂණය කිරීමේදී දක්නට ලැබුණා. ඖෂධ 131 කට ලියාපදිංචිය මුදා හැරීමට සෞඛ්ය අමාත්යාංශ ලේකම්වරයාගේ ලිපිය මගින් නිර්දේශ ලබාදී තිබුණා.
දෙවන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි, නීතිඥ අසේල සේරසිංහ මහතා; ඔබ ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ සභාපතිවරයා ලෙස 2023 මැයි ජූනි වන විට කටයුතු කළාද?
සාක්ෂිකරු ; නෑ මම 2023.11.01 වැනිදා තමයි එම තනතුරට පත්වුණේ.
විත්තියේ නීතිඥ ; ප්රශ්නගත හියුමන් හිමියුනෝග්ලොභියුලීම් හා රිටක්සිමැබ් යන ඖෂධ පිළිබඳ ඔබලා රසායනාගාර පරීක්ෂණයක් සිදු කළාද? එවැනි ඖෂධ පරීක්ෂා කිරීමට ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ බලයලත් නිලධාරීන්ට අවස්ථාවක් තිබූ බවට මා යෝජනා කරනවා.
සාක්ෂිකරු ; මම ඒ ගැන දන්නේ නෑ.
විත්තියේ නීතිඥ ; ඔබ ඒ ගැන දන්නේ නැත්තේ, ඔබ ඔබට පැවරී තිබූ රාජකාරී ඉටු නොකළ නිසයි කියලා මා යෝජනා කරනවා.
සාක්ෂිකරු ; අධිකරණ මගින් යොමු කරන හා හදිසි පරීක්ෂණවලදී භාරයට ගන්නා සාම්පල් පරීක්ෂා කරනවා රසායනාගාරයට යවලා. මම මගේ රාජකාරිය ඉටු කරලා නෑ කියන එක ප්රතික්ෂේපප කරනවා. ජාතික තත්ත්වය පරීක්ෂණාගාරය ස්වාධීනව සාම්පල් අරගෙන පරීක්ෂණ සිදු නොකළත් පෙර තිබූ ක්රමවලට ලැබෙන සාම්පල් පරීක්ෂා කරනවා.
විත්තිය නීතිඥ ; ඖෂධ සැපයුම් අංශයේ ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ හා සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ නිලධාරීන් පිරිසක් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන මාස ගණනාවක් රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත කර තිබීම නිසා ඖෂධ සැපයුම් අංශයට ලැබෙන ඖෂධ තොග බාර ගැනීමට නොහැකි තත්ත්වයක් උදාවී තිබීම නිසා නේද? ඔබ 2 වී 20 ලෙස ලකුණු කර ඇති ලිපිය ඖෂධ සැපයුම් අංශය වැනි අංශවලට යොමු කළේ?
සාක්ෂිකරු ; එම කරුණුත් බලපෑවා.
ඊයේ (04) දිනයේ දිවා විවේකය සඳහා අධිකරණ කටයුතු තාවකාලිකව නැවැත් වූ අවස්ථාවේදී හයවන විත්තිකාර හිටපු සෞඛ්ය අමාත්ය ලේකම් ජනක ශ්රී චන්ද්රගුප්ත මහතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ නුවන් ජයවර්ධන මහතා අධිකරණය හමුවේ කරුණු දක්වමින් සිය සේවා දායකයාගේ සමීප ඥාතියකුගේ විවාහ මංගල්යය උත්සවයක් කොළඹ ප්රධාන පෙළේ. හෝටලයක පැවැත්වෙන බැවින් දිවා විවේක කාලයට අමතරව තවත් පැයක කාලයක් ඔහුට අධිකරණයට නොපැමිණ සිටීමට අවසර ලබාදෙන ලෙස අධිකරණයෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
එවැනි අවසරයක් තම අධිකරණයට ලබාදිය හැක්කේ හදිසි රෝග තත්ත්වයක් හා විභාග කටයුත්තක් වැනි කරුණකදී පමණක් බව පෙන්වා දුන් විනිසුරු මඩුල්ල එම ඉල්ලීම ප්රතික්ෂේප කළේය.
වැඩිදුර විභාගය අද (05) දක්වා කල් තැබිණි.
