ශ්‍රී ලංකාව සහ පර්සියාව (වර්තමාන ඉරානය) යනු ලෝක සිතියමේ දෙකෙළවරක පිහිටි රටවල් දෙකක් ලෙස පෙනුනද,

මේ ජාතීන් දෙක අතර සහශ්‍රක ගණනාවක සිට පැවත එන අතිශය ගැඹුරු ඓතිහාසික, වාග්විද්‍යාත්මක සහ ජානමය සබඳතාවක් පවතින බව ඔබ දන්නවාද? අපගේ ජාතික ධජයේ සංකේතවල සිට එදිනෙදා කතා කරන භාෂාව දක්වාත්, අපගේ ජානවල සිට අපගේ පුරාවෘත්ත දක්වාත් මේ අපූරු සබැඳියාව විහිදී යයි.

මේ විමර්ශනය කරන්නේ එම පුරාණ 'ආර්ය' ජනාවාසකරණයේ සහ කඩුව ගත් සිංහයාගේ සැඟවුණු ඉතිහාසයයි.

ආර්ය ජනාවාසකරණය: ඉන්දු-ඉරාන මූලයන් සොයා යාම

ලංකාවේ සහ පර්සියාවේ ජනතාවට පොදු 'ආර්ය' උරුමයක් පවතින බව කීම හුදු ප්‍රබන්ධයක් නොවේ. යුරේසියානු පඩිපෙළෙහි ජීවත් වූ මූල-ඉන්දු-යුරෝපීය ජන කණ්ඩායම් ක්‍රි.පූ. 2000 දී පමණ ප්‍රධාන ශාඛා දෙකකට බෙදී ගියහ. ඉන් එක් කොටසක් 'ඉරානියානු' ලෙස ඉරාන සානුවටත්, අනෙක් කොටස 'ඉන්දු-ආර්ය' ලෙස ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයටත් සංක්‍රමණය විය. ශ්‍රී ලංකාවේ සිංහල ජාතියේ ආරම්භය සනිටුහන් වන්නේ ක්‍රි.පූ. 6 වැනි සියවසේදී පමණ සිදුවූ මෙම ඉන්දු-ආර්ය සංක්‍රමණ සමගිනි.

මීට අමතරව, ඍජුවම ඉරානියානු සංස්කෘතික ලක්ෂණ දැරූ 'කාම්බෝජ' (Kamboja) නම් ජන කොට්ඨාසයක් පුරාණ ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථිර ජනාවාස පිහිටුවාගෙන සිටි බව ක්‍රි.පූ. 3 සහ 2 සියවස්වලට අයත් අනුරාධපුරයේ ඇති බ්‍රාහ්මී ලෙන් ලිපි තහවුරු කරයි. කාම්බෝජවරුන් යනු වර්තමාන ඇෆ්ගනිස්ථානය සහ ඉරානය කේන්ද්‍ර කරගත් කලාපයේ ජීවත් වූ පැරණි ඉරාන-ආර්ය ගෝත්‍රයකි.

අපේ ජානවල සැඟවුණු පර්සියානු සලකුණ

නූතන DNA පර්යේෂණ මෙම ඓතිහාසික කතාවට සපයන්නේ විශ්මයජනක විද්‍යාත්මක සාක්ෂියකි. පර්යේෂක ඩේවිඩ් රයික් ඇතුළු ජාන විද්‍යාඥයින් කණ්ඩායම් විසින් සිදු කළ ආදි මානව DNA අධ්‍යයනවලින් හෙළි වී ඇත්තේ, ශ්‍රී ලංකාවේ සිංහල ජනතාව තුළ මෙන්ම ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනතාව තුළද පැරණි ඉරාන කෘෂිකාර්මිකයින්ගේ (Early Iranian farmers) ජානමය උරුමය (IPC) ඉහළ ප්‍රතිශතයකින් අන්තර්ගත වන බවයි.

ශ්‍රී ලාංකික ජනතාවගේ ජාන පැතිකඩ තුළ දකුණු ආසියාතික දඩයක්කාර ජානවලට (AASI) අමතරව මෙම ඉරාන-සම්බන්ධිත ජාන සහ ස්ටෙප් එඬේර (Steppe) ජාන සැලකිය යුතු අගයකින් අන්තර්ගත වීමෙන් , මුල්කාලීන ලාංකිකයන්ට ඉරාන සානුව දක්වා විහිදුණු ඍජු ජීව විද්‍යාත්මක සබඳතාවක් ඇති බව මනාව සනාථ වේ.

කඩුව ගත් සිංහයා: අහම්බයක්ද? පොදු උරුමයක්ද?

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ධජය සහ පර්සියාවේ පැරණි ජාතික ධජය (ෂිර්-ඕ-ඛෝර්ෂිඩ්) අතර ඇති ප්‍රධානතම සමානත්වය වන්නේ "කඩුවක් අතින් ගත් වීරෝදාර සිංහයෙකු" නිරූපණය වීමයි. මෙය අහම්බයක් නොවේ.

සිංහබාහු පුරාවෘත්තයේ එන සිංහයා සහ කුමරියගේ කතාව දේශීය මිථ්‍යාවක් ලෙස පෙනුනද, සතුන් සහ මනුෂ්‍යයන් අතර ඇතිවන සබඳතා මගින් නව ශිෂ්ටාචාර බිහිවීම ග්‍රීක සහ පර්සියානු මිථ්‍යා කථාවල පවා දැකිය හැකි පුරාණ ඉන්දු-යුරෝපීය (Indo-European) පොදු පුරාවෘත්තමය ලක්ෂණයකි. එසේම, රොස්ටම් වැනි වීරයන් සහ රජවරුන් අතර ගැටුම් නිරූපණය වන පර්සියාවේ ශ්‍රේෂ්ඨ වීර කාව්‍යය වන 'ශාහ්නාමේ' (Shahnameh) හි ඇති ඇතැම් මිථ්‍යා කථාමය ලක්ෂණ සහ ඉන්දීය/ලාංකීය වීර පුරාවෘත්ත අතර ද පුදුමාකාර සමානකම් පවතී,.

ඉන්දු-ඉරාන (ආර්ය) සංස්කෘතිය තුළ ක්‍ෂත්‍රීය (Kshatriya) හෙවත් රණශූර පන්තියේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය නිරූපණය කළේ සිංහයා විසිනි. එහි ඇති කඩුව (අසිපත) මගින් පාලකයාගේ ස්වෛරීභාවය සහ යුක්තිය පසිඳලීමේ විශ්වීය බලය සංකේතවත් කරයි. මහා භාරතයේ සඳහන් වන 'දෛවී ඛඩ්ග' (දිව්‍යමය අසිපත) සංකල්පයට අනුව, යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා වූ මෙම අසිපත ඉරාන සම්භවයක් ඇති අභීත 'කාම්බෝජ' රජෙකු විසින් දරා සිටි බව සඳහන් වේ.

පර්සියානු ධජයෙහි ඉතිහාසය ගත් කල, පූර්ව-ඉස්ලාමීය යුගයේ සිටම සිංහයා සහ සූර්යයා පර්සියානු සංකේතයක් ලෙස භාවිත විය. එහෙත් ඊට කඩුවක් එක්වූයේ 1804–1813 රුසියානු-පර්සියානු යුද්ධයේදී රාජ්‍යයේ යුධ බලය ප්‍රදර්ශනය කිරීමට මොල්ලා අහමඩ් නරකිගේ නිර්දේශය මත බව ඉතිහාසය පෙන්වා දෙයි. කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි කස්තානේ (Kastane) කඩුවේ හැඩය සහ පර්සියානු ෂම්ෂිර් (Shamshir) කඩුවේ වක්‍රාකාර හැඩය අතර ද ඇත්තේ අපූර්ව සමීපතාවයකි.

පර්සියානු ෂම්ෂිර් (Shamshir) කඩුවේ වක්‍රාකාර හැඩය

වචන සහ ගල් මත ලියැවුණු ඉතිහාසය (භාෂාව සහ කලාව)

සිංහල භාෂාව ඉන්දු-ආර්ය භාෂා පවුලට අයත් වන අතර, එහි මූලයන් වන සංස්කෘත භාෂාව සහ පැරණි පර්සියානු (අවෙස්තානු) භාෂාව යනු එකම මව් භාෂාවකින් බිහිවූ සහෝදර භාෂාවන් දෙකකි. මේ නිසා වර්තමාන සිංහල භාෂාවේ සහ පර්සියානු භාෂාවේ මූලික වචන රැසක් අදටත් එකිනෙකට සමාන වේ (උදා: මාතා/මාදර්, නාම/නාම්, නව/නව්, පංචම/පන්ජ්, ගව/ගාව්).

එපමණක් නොව, කලාව සහ වාස්තු විද්‍යාව තුළින් ද මෙම සබඳතා තහවුරු වේ. ක්‍රි.ව. 5 වන සියවසේ කාශ්‍යප රජු විසින් ඉදි කළ සීගිරියේ ඇති සමමිතික ජල උද්‍යාන සහ මණ්ඩප නිර්මාණය කර ඇත්තේ පුරාණ පර්සියානු උද්‍යාන සංකල්පයක් වන "චාර්බාග්" (Paradise garden) ආකෘතියට බෙහෙවින් සමාන වන අයුරින් බව යුනෙස්කෝ ලේඛන සහ පර්යේෂකයින් පෙන්වා දෙයි,. සීගිරියේ බිතුසිතුවම් වල පවා පර්සියානු සහ මධ්‍යම ආසියාතික කලා ශෛලීන්ගේ සියුම් ආභාසය දක්නට ලැබේ. එසේම අනුරාධපුර යුගයේදී ලංකාවේ වෙළඳාමට පැමිණි පර්සියානු නෙස්ටෝරියානු ක්‍රිස්තියානීන්ගේ ජනාවාස පැවති බවත්, ඔවුන් භාවිත කළ සසානියානු කලා ශෛලියේ 'අනුරාධපුර කුරුසිය' මගින් එය තවදුරටත් සනාථ වන බවත් පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු වී ඇත.

නිගමනය

සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, ශ්‍රී ලංකාව සහ පර්සියාව (ඉරානය) අතර ඇත්තේ හුදෙක් වෙළඳ හුවමාරුවක් පමණක් නොව, එකම මූල-ඉන්දු-ඉරාන ගසකින් පැන නැගුණු අතු දෙකක වෙන් කළ නොහැකි ඓතිහාසික, ජීව විද්‍යාත්මක සහ සංස්කෘතික ඥාතිත්වයකි. අපගේ ජාතික ධජයේ කඩුව ගත් සිංහයාගෙන් නිරූපණය වන්නේ ජාතීන් දෙකටම පොදු වූ එම අභීත ආර්ය උරුමයේ විශ්වීය සලකුණයි.

@සමාරා පරණවිතාන