ත්රිකුණාමලය දිස්ත්රික් මහ රෝහලේ සිදුවූ බිලිඳු මරණය සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ලැබූ වෛද්යවරුන් බේරාගැනීම සඳහා
රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය (GMOA) දැවැන්ත මෙහෙයුමක් දියත් කර ඇති බව පෙනී යයි. සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ විමර්ශන පවා අභියෝගයට ලක්කරමින් ක්රියාත්මක වන මෙම මැදිහත්වීම හමුවේ, සෞඛ්ය අමාත්යවරයා සහ බලධාරීන් වෘත්තීය සමිති හමුවේ රූකඩ වී ඇතිද යන ප්රශ්නය සමාජය හමුවේ මතුව තිබේ.
පසුගිය අප්රේල් 9 වැනිදා ත්රිකුණාමලය රෝහලේදී දරු ප්රසූතියක් අතරතුර සිදුවූ බිලිඳු මරණය ශ්රී ලංකාවේ සෞඛ්ය ක්ෂේත්රයේ ඇති බරපතල අරාජිකත්වය යළිත් වරක් තහවුරු කළේය.
සෞඛ්ය අමාත්යාංශය විසින් සිදුකළ මූලික විමර්ශනයකින් අනාවරණය වී ඇත්තේ අදාළ අවස්ථාවේ රාජකාරි කළ යුතු ප්රසව හා නාරිවේද විශේෂඥ වෛද්යවරයා සහ ජ්යෙෂ්ඨ නේවාසික වෛද්යවරිය එම අවස්ථාවේ රෝහලේ නොසිටි බවයි. ඔවුන් එම කාලය තුළ පෞද්ගලික රෝහලක සිසේරියන් සැත්කමකට සහභාගී වී ඇති බවත්, රජයේ රෝහලේ රාජකාරි කළ බවට ව්යාජ සටහන් යොදා ඇති බවත් විමර්ශනවලදී හෙළි විය.
විනිසුරාම විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම: බරපතල "ලැදියාවන් අතර ගැටුම"
මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් GMOA උප සභාපති වෛද්ය චන්දික එපිටකඩුව පැවැත්වූ මාධ්ය හමුව මේ වන විට දැඩි විවේචනයට ලක්ව තිබේ. එහිදී ඔහු පවසා සිටියේ මෙම මරණයට වෛද්යවරුන්ගේ වෘත්තීය සමිති ක්රියාමාර්ගවල සම්බන්ධයක් නොමැති බවත්, වෛද්යවරුන් පෞද්ගලික සේවයේ නිරත වූයේ සිය සේවා කාලයෙන් පිටත බවත්ය.
නමුත් මෙහි ඇති බරපතලම තත්ත්වය වන්නේ වෛද්ය චන්දික එපිටකඩුව යන පුද්ගලයා දරන තනතුරු පිළිබඳව සොයා බැලීමේදීය. ඔහු:
-
රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ (GMOA) උප සභාපතිවරයාය.
-
ශ්රී ලංකා වෛද්ය සභාවේ (SLMC) නියෝජ්ය සභාපතිවරයාය.
-
වෛද්ය නොසැලකිලිමත්කම් පිළිබඳ සොයා බලන මූලික විමර්ශන කමිටුවේ (PCC) සභාපතිවරයාය.
අගතියට පත් මවට සහ පවුලේ අයට යුක්තිය ඉටුකර දිය යුතු උත්තරීතර ආයතනය වන වෛද්ය සභාවේ සහ එහි විනය කමිටුවේ ඉහළම තනතුරු දරන පුද්ගලයාම, චූදිත වෛද්යවරුන් වෙනුවෙන් ප්රසිද්ධියේ පෙනී සිටීම "ලැදියාවන් අතර ගැටුමෙහි" (Conflict of Interest) උපරිම අවස්ථාවකි. වරදකරු කවුදැයි තීරණය කළ යුතු විනිසුරුවරයාම, විත්තිකරු වෙනුවෙන් නීතිඥයෙකු ලෙස පෙනී සිටීම වැනි මේ ක්රියාව හරහා වෛද්ය සභාවේ ස්වාධීනත්වය සහ අපක්ෂපාතීත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම කෙළෙසී ඇත.
සෞඛ්ය අමාත්යවරයා අසරණද?
සෞඛ්ය අමාත්යාංශය විසින් සිදුකළ මූලික විමර්ශනයකින් පසු වෛද්යවරුන් දෙදෙනාගේ වැඩ තහනම් කිරීමට ගත් තීරණය වෛද්ය සංගමය විසින් මෙසේ ප්රසිද්ධියේ අභියෝගයට ලක් කිරීම හරහා පෙනී යන්නේ අමාත්යාංශයේ සහ අමාත්යවරයාගේ විශ්වසනීයත්වය (Credibility) බිංදුවට ඇද දමා ඇති බවයි.
වෘත්තීය සමිති නායකයින් රජයේ පරිපාලන තීරණ හෑල්ලුවට ලක් කරද්දී අමාත්යවරයා නිහඬව සිටීමෙන් හැඟී යන්නේ ඔහු වෘත්තීය සමිති හමුවේ "රූකඩයක්" බවට පත්ව ඇති බවද?
ශ්රී ලාංකීය සෞඛ්ය සේවයේ ඛේදවාචකය
ත්රිකුණාමලයේ සිදුවීම හුදෙක් එක් බිලිඳෙකුගේ මරණයක් පමණක් නොවේ. එය සමස්ත සෞඛ්ය පද්ධතියේම බිඳවැටීමක පෙරනිමිත්තකි. අද වන විට ලංකාවේ සෞඛ්ය ක්ෂේත්රය මුහුණ දී සිටින අර්බුදය බහුවිධය:
-
වෛද්යවරුන්ගේ බුද්ධිගලනය: පළපුරුදු වෛද්යවරුන් විශාල වශයෙන් රට හැර යාම නිසා පද්ධතිය අඩාල වී ඇත.
-
ඖෂධ සහ උපකරණ හිඟය: රෝහල්වල අත්යවශ්ය ඖෂධ නොමැති වීම සහ බාල ඖෂධ භාවිතය නිසා රෝගීන් මිය යන තත්ත්වයක් උදා වී ඇත.
-
වෘත්තීය සමිති ආධිපත්යය: රෝගියාගේ ජීවිතයට වඩා වෛද්යවරුන්ගේ වරප්රසාද සහ ආරක්ෂාව පෙරට ඒම නිසා රෝගී අයිතීන් අමු අමුවේ උල්ලංඝනය වෙමින් පවතී.
-
නියාමන ආයතන දේශපාලනීකරණය වීම: වෛද්ය සභාව වැනි ස්වාධීන විය යුතු ආයතන වෘත්තීය සමිතිවල ග්රහණයට නතු වීම නිසා වෛද්ය නොසැලකිල්ල (Medical Negligence) සම්බන්ධයෙන් පරීක්ෂණයක් කිරීමට හෝ රෝගියෙකුට යුක්තිය ඉටු කර ගැනීමට ඇති ඉඩකඩ ඇහිරී ඇත.
ත්රිකුණාමලයේ අහිංසක බිලිඳාගේ මරණයෙන් හෝ බලධාරීන් පාඩමක් උගත යුතුය. වෘත්තීය සමිතිවලට ඕනෑ හැටියට නටන සෞඛ්ය පද්ධතියක් තුළ රෝගියා යනු හුදෙක් "ඉලක්කමක්" පමණක් බවට පත්ව ඇත. සෞඛ්ය අමාත්යවරයා තවදුරටත් රූකඩයක් නොවී, මෙම වෛද්ය මාෆියාවට එරෙහිව කොන්ද කෙලින් තබා තීරණ ගත යුතුව ඇත. එසේ නොවන්නේ නම්, මෙරට නිදහස් සෞඛ්ය සේවයේ මරණ සහතිකය ලියන දිනය වැඩි ඈතක නොවනු ඇත.
