- විශ්ලේෂණාත්මක පුවත් විග්රහයකි
පසුගිය දා කටුනායක ගුවන්තොටුපොළේ දී මත්ද්රව්ය (කුඩු) සමග බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක්
අත්අඩංගුවට පත්වීමේ සිදුවීම මේ දිනවල දැඩි කතාබහට ලක්ව තිබේ. මේ සම්බන්ධයෙන් මහජන ආරක්ෂක අමාත්ය ආනන්ද විජේපාල මහව ප්රදේශයේදී කළ ප්රකාශයක් 'ලංකාදීප' පුවත්පත වාර්තා කර තිබුණේ මෙලෙසිනි:
"ගුවන්තොටුපොළේ දී භික්ෂූන් වහන්සේලා අත්අඩංගුවට ගැනීමේ සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ අනුශාසනා ඇතිව කටයුතු කරන බව"
මහජන ආරක්ෂක අමාත්ය ආනන්ද විජේපාල මහතා පැවසීය.
...මෙම සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් නීත්යානුකූලව ගත යුතු ක්රියාමාර්ග ඒ ආකාරයෙන්ම ගැනීමට කටයුතු කරනව. බලයට පත්වූ දින සිට නීති විරෝධී ක්රියාකාරකම් පිළිබඳව ගත හැකි ක්රියාමාර්ග ගනිමින් සිටිනව. එය සිදු කරන්නේ කෙනකුගේ තරාතිරම බලා නොවෙයි. නීතිය ඉදිරියේ සියලු දෙනාම සමානයි කියන ක්රමය කවුරුත් දන්නවා. දුබලයාට එක නීතියකුත් බලවතාට එක නීතියකුත් ක්රියාත්මක වීමට ඉඩකඩක් නෑ... යම් කෙනෙක් නීති විරෝධීව කටයුතු කරනවා නම් ඒ වෙනුවෙන් මැදිහත්වීම් කර ඔහුව නීතිය රැහැණට හසුකර ගැනීමට සියලු පියවර ගන්නවා."
බැලූ බැල්මට මෙය ඉතා සාධාරණ, නීතියේ ආධිපත්යය අගයන ප්රකාශයක් ලෙස පෙනී යා හැකිය. එහෙත්, මෙම ප්රකාශයේ පළමු වැකිය සහ අවසන් වැකි කිහිපය එකිනෙක ගැටීමේ බරපතළ ඛේදවාචකයක් එහි අන්තර්ගතය. එකම හුස්මට "නීතිය ඉදිරියේ සියලු දෙනා සමානයි, තරාතිරම බලන්නේ නෑ" යැයි පවසන අමාත්යවරයා, ඊට පෙර පවසන්නේ "භික්ෂූන් සම්බන්ධයෙන් මහානායක හිමිවරුන්ගේ අනුශාසනා ගන්නා බවයි." මෙහිදී නැගෙන මූලික හා සාධාරණ ප්රශ්නය වන්නේ, රටක අපරාධ නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා ආගමික නායකයින්ගේ 'අනුශාසනා' අවශ්ය වන්නේ ඇයිද යන්නයි. රටේ නීතිය දෙයාකාරයකට ක්රියාත්මක වන්නේද?
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව සහ නීතිය ඉදිරියේ සමානතාවය
ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජයේ 1978 ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ III වන පරිච්ඡේදය මගින් මූලික අයිතිවාසිකම් තහවුරු කර ඇත. එහි 12(1) ව්යවස්ථාව ඉතා පැහැදිලිව මෙසේ දක්වයි:
"නීතිය ඉදිරියේ සියලු දෙනා සමාන වන අතර, නීතියේ සමාන රැකවරණයට හිමිකම් ලබති." (All persons are equal before the law and are entitled to the equal protection of the law.)
එමෙන්ම 12(2) ව්යවස්ථාව දක්වන්නේ කිසිම පුරවැසියකුට ජාතිය, ආගම, භාෂාව, කුලය, ස්ත්රී පුරුෂ භේදය ආදී කිසිදු හේතුවක් මත වෙනස්කම් නොකළ යුතු බවයි.
මෙම ව්යවස්ථාපිත ප්රතිපාදන අනුව, මත්ද්රව්ය ජාවාරම වැනි බරපතළ අපරාධයකදී සැකකරු සාමාන්ය ගිහියෙකු වුවත්, චීවරධාරියෙකු වුවත්, වෙනත් ආගමික පූජකවරයෙකු වුවත් ක්රියාත්මක විය යුත්තේ එකම පොලිස් විමර්ශන පටිපාටිය සහ එකම දණ්ඩ නීතියයි. ව්යවස්ථාවේ 9 වන වගන්තිය මගින් බුද්ධාගමට ප්රමුඛස්ථානය ලබා දී තිබුණද, ඉන් කිසිසේත්ම බෞද්ධ භික්ෂූන්ට රටේ අපරාධ නීතියෙන් මුක්තියක් (Immunity) හෝ විශේෂ වරප්රසාදයක් ලබා දී නැත. එසේ තිබියදී, නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමට පෙර 'මහානායක හිමිවරුන්ගෙන් අනුශාසනා ලැබෙන තුරු' බලා සිටීමට හෝ විමසීමට යාම ව්යවස්ථාවේ 12(1) වගන්තිය අමු අමුවේ උල්ලංඝනය කිරීමකි.
අපරාධ නීතිය සහ විනය කර්ම අතර වෙනස
මත්ද්රව්ය ප්රවාහනය කිරීම යනු ආගමික විනය කඩකිරීමක් (පාරාජිකා වීමක් හෝ වෙනත් විනය ගැටලුවක්) පමණක් නොව, එය ශ්රී ලංකාවේ අපරාධ නීතිය යටතේ, විශේෂයෙන්ම විෂ වර්ග, අබිං සහ භයානක ඖෂධ ආඥාපනත (Poisons, Opium and Dangerous Drugs Ordinance) සහ රේගු ආඥාපනත යටතේ දඬුවම් ලැබිය යුතු බරපතළ අපරාධයකි.
භික්ෂුවක් විනය කඩකළ විට ඊට එරෙහිව ශාසනික පියවර ගැනීම (සිවුරු හැරවීම හෝ නිකායෙන් නෙරපීම) මහානායක හිමිවරුන්ගේ සහ කාරක සංඝ සභාවල කාර්යභාරයකි. එහෙත් අපරාධ නීතිය කඩකළ විට ඊට එරෙහිව නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම පොලිසියේ, අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ, නීතිපතිවරයාගේ සහ අධිකරණයේ පරම වගකීමකි. ඒ සඳහා මහානායක හිමිවරුන්ගේ "අනුශාසනා" අවශ්ය නොවේ. සාමාන්ය පුරවැසියෙකු මත්ද්රව්ය ගෙනා විට නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමට පොලිසිය ඔහුගේ දෙමව්පියන්ගෙන් හෝ ග්රාම සේවකගෙන් අනුශාසනා ගන්නේ නැත. එසේ නම්, අපරාධයකට සම්බන්ධ චීවරධාරියෙකුට පමණක් මෙම වරප්රසාදය හිමිවන්නේ කෙසේද?
ආණ්ඩුකරණයේ වරද සහ නීතිය අවභාවිතය (Maladministration & Misuse of Law)
ඇමතිවරයාගේ මෙම ප්රකාශය තුළින් ශ්රී ලංකාවේ ආණ්ඩුකරණයේ පවතින බරපතළ දුර්වලතාවයක් හෙළි වේ. එනම්, දේශපාලන අධිකාරිය නිරන්තරයෙන්ම ආගමික ආයතන ඉදිරියේ පසුබෑම සහ නීතියේ ආධිපත්යය (Rule of Law) පවත්වාගෙන යාමට වඩා තමන්ගේ දේශපාලන පැවැත්ම සහ ඡන්ද පදනම ගැන සිතා කටයුතු කිරීමයි.
-
විමර්ශනවලට බලපෑම් කිරීම: මහානායක හිමිවරුන්ගේ අනුශාසනා මත නීතිය ක්රියාත්මක කරන බව කීම හරහා, පොලිසියට සහ විමර්ශන නිලධාරීන්ට වක්ර දේශපාලන බලපෑමක් එල්ල වේ. ඉන් ගම්ය වන්නේ නිලධාරීන්ට ස්වාධීනව කටයුතු කළ නොහැකි බවයි.
-
නීතියේ සමානත්වය සමච්චලයට ලක් කිරීම: "දුබලයාට එක නීතියකුත් බලවතාට එක නීතියකුත් නෑ" යැයි කියන ඇමතිවරයාම, සමාජයේ බලවත් යැයි සැලකෙන ආගමික කණ්ඩායමකට වෙනම නීතියක් අනුගමනය කිරීම නීතිය අවභාවිතාවකි (Misuse of Law).
-
අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට බාධා වීම: අපරාධයක් සම්බන්ධයෙන් තීරණ ගත යුත්තේ අධිකරණයයි. විධායකය (ඇමතිවරයා) විසින් ඊට වෙනත් බාහිර පාර්ශ්ව (ආගමික නායකයින්) සම්බන්ධ කරගැනීමෙන් යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්රියාවලියට බාධා ඇතිවේ.
නිගමනය
මහජන ආරක්ෂක අමාත්යවරයාගේ මෙම ප්රකාශය ශ්රී ලංකාවේ නීති සම්ප්රදායට, යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්රියාවලියට සහ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට එල්ල කළ බරපතළ ප්රහාරයකි. මත්ද්රව්ය ජාවාරම වැනි සමස්ත සමාජයම විනාශ කරන අපරාධයක් සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීමේදී චීවරය හෝ වෙනත් ආගමික ඇඳුමක් කිසිසේත්ම පලිහක් කරගත නොහැකිය.
සැබෑ ලෙසම නීතිය ඉදිරියේ සියල්ලන් සමාන නම්, රජය කළ යුත්තේ මහානායක හිමිවරුන්ගෙන් අනුශාසනා ගැනීම නොව, අපරාධ විමර්ශන අංශවලට ස්වාධීනව තරාතිරම නොබලා නීතිය අකුරටම ක්රියාත්මක කිරීමට ඉඩ හැරීමයි. එසේ නොමැතිව කරන මෙවැනි කතා හුදෙක් ජනතාව රැවටීමට ගොතන ලද දේශපාලනික ප්රහසනයක් (Political Hypocrisy) පමණි. සැබෑ නීතියේ ආධිපත්යයක් පවතින රටක, අපරාධකරුවෙකු යනු අපරාධකරුවෙකුම පමණක් වන අතර, ඔහුට සිවුරක්, කබායක් හෝ වෙනත් කිසිදු ආවරණයක් පිටුපස සැඟවිය නොහැක.
# සමාරා පරණවිතාන
