ශ්රී ලාංකීය සිනමාලෝලීන්ට නුදුරේදීම මෙරට සිනමා ශාලාවලදී සුවිශේෂී මෙන්ම අතිශය බලපෑම්සහගත
සිනමා අත්දැකීමක් විඳගැනීමට අවස්ථාව උදාවීමට නියමිතය. ඒ, ජාත්යන්තර සම්මාන රැසකින් පිදුම් ලැබූ, බොලිවුඩ් සිනමා ඉතිහාසයේ නව පිටුවක් පෙරළූ 'Joothan' චිත්රපටය මෙරට තිරගත වීමට සූදානම් වීමත් සමඟය.
ප්රවීණ අධ්යක්ෂ, තිර රචක සහ නිෂ්පාදක Pushpendra Albe විසින් නිර්මාණය කරන ලද ‘ජූතන්’, හුදෙක් විනෝදාස්වාදය සපයන වාණිජ සිනමා රාමුවෙන් ඔබ්බට ගොස්, සමාජයේ මුල් බැසගත් අඳුරු යථාර්ථයක් නිර්භයව ප්රශ්න කරන විශිෂ්ට ගණයේ සමාජ ඩ්රාමාවක් (Social Drama) ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
කසල බඳුනට වැටෙන ‘ඉඳුල්’ සහ මනුෂ්යත්වයේ ඉරණම
චිත්රපටයේ නම වන ‘ජූතන්’ (Joothan) යන්නෙහි සරල අර්ථය වන්නේ ‘තවකෙකු ආහාර ගෙන පිඟානේ ඉතිරි කරන, කුණු කූඩයට හෝ සතුන්ට දැමීමට නියමිත ඉඳුල්’ යන්නයි. සියවස් ගණනාවක් පුරා ඉන්දියාවේ කුල ක්රමයේ පහළම ස්ථරවල ජීවත් වූ මිනිසුන්ට උරුම වූ ඒ වේදනාත්මක සහ නින්දාසහගත ඉරණම මෙම තේමාවෙන් සංකේතවත් කෙරේ.
ප්රකට දාලිත් (Dalit) ලේඛක ඔම්ප්රකාශ් වාල්මිකීගේ (Omprakash Valmiki) සුප්රසිද්ධ ස්වයං චරිතාපදානය ආශ්රයෙන් ආභාෂය ලබා ඇති මෙම සිනමාපටය, ග්රාමීය ඉන්දියාවේ ප්රාථමික අධ්යාපන පද්ධතිය තුළ අදටත් ක්රියාත්මක වන කුල වෙනස්කොට සැලකීමේ ඛේදවාචකය අතිශය සංවේදී ලෙස කැමරාවට හසුකර ගනී.
සන්තෝෂ්ගේ සටන සහ සිනමාත්මක ආඛ්යානය
කතාව ගලා යන්නේ මධ්ය ප්රදේශ්හි ‘බන්හේර්’ (Banher) නම් දුෂ්කර ගම්මානයකට පැමිණෙන සන්තෝෂ් (දේවේෂ් රන්ජන්) නම් ප්රතිපත්තිගරුක ගුරුවරයා වටාය. පාසලේ පහත් කුල යැයි සම්මත දරුවන්ගේ අඩුවීම පිටුපස ඇති කුල පීඩනය වටහා ගන්නා සන්තෝෂ්, සැමට සම අධ්යාපන අයිතිය දිනා දීම සඳහා තනිවම සටනක් ආරම්භ කරයි.
එහිදී ගමේ ප්රභූ බලය හසුරුවන ‘ගන්පත්’ වැනි අධිපතිවාදී චරිතවලින් ඔහුට එල්ල වන තර්ජන, කුමන්ත්රණ සහ බාධා කිරීම් මැද සන්තෝෂ් පවත්වන ස්ථාවරය චිත්රපටයේ ප්රධාන ගැටුමයි. කතාව මැදදී අනාවරණය වන සන්තෝෂ්ගේ සැබෑ අනන්යතාවය කුමක්ද? ඔහු සිය මෙහෙවර ජය ගනීවිද? යන්න ප්රේක්ෂකයා අවසානය තෙක් කුතුහලයෙන් බැඳ තැබීමට සමත් වෙයි.
ජාත්යන්තරය දිනූ විශිෂ්ටත්වය
‘ජූතන්’ චිත්රපටය දැනටමත් ලෝක සිනමා උළෙලවල් නියෝජනය කරමින් හොඳම චිත්රපටයට හිමි සම්මාන 18ක් වැනි වාර්තාගත සංඛ්යාවක් දිනාගෙන තිබීමම මෙහි ඇති ගුණාත්මකභාවයට සාක්ෂියකි. ජායිපූර්, වින්ද්යා සහ නොයිඩා වැනි ප්රමුඛ ජාත්යන්තර සිනමා උළෙලවල නිල තේරීමක් සහ අවසන් මහා තරඟකරුවෙකු ලෙස මෙය ඇගයීමට ලක් විය. එමෙන්ම යුක්රේනයේ සිනමා ශාලා 100ක පාසල් දරුවන් උදෙසා ප්රදර්ශනය කරමින් බොලිවුඩ් සිනමා ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී වාර්තාවක් තැබීමටද මෙම නිර්මාණය සමත් වී ඇත.
විචාරාත්මක ඇසකින්: අප නැරඹිය යුත්තේ ඇයි?
අධ්යක්ෂ Pushpendra Albe ප්රකාශ කර ඇති පරිදි, මෙම චිත්රපටය නිපදවා ඇත්තේ වාණිජමය ලාභය තකා නොව, සමාජය අවදි කරනු පිණිසය. ප්රධාන චරිතය නිරූපණය කරන දේවේෂ් රන්ජන් ඇතුළු රිම්ජිම් රාජ්පුත්, කුල්දීප් කුමාර් වැනි නළු නිළි පිරිසගේ තාත්වික රංගනයත්, ග්රාමීය පරිසරයේ පීඩිත බව මනාව මතුකරන කැමරාකරණයත් චිත්රපටයේ ප්රකාශන ශක්තිය තීව්ර කරයි.
ලංකාවට මෙම සිනමාපටය වඩාත් සමීප වන්නේ ‘ශ්රී ලංකා මිරර්’ (Sri Lanka Mirror) මෙහි නිල මාධ්ය හවුල්කරුවෙකු ලෙස කටයුතු කිරීම නිසා පමණක් නොවේ. අධ්යක්ෂ Albe ගේ මීළඟ සිනමා ව්යාපෘතිය යාපනයෙන් බිහිවන, ශ්රී ලංකා ක්රිකට් කණ්ඩායම නියෝජනය කිරීමට සිහින දකින තරුණයෙකු වටා ගෙතෙන, ලංකාවේ රූගත කිරීමට නියමිත චිත්රපටයක් වීමද විශේෂත්වයකි.
සාරාංශය:
‘ජූතන්’ යනු හුදෙක් සිනමාපටයක් නොව, මිනිස් අයිතිවාසිකම් සහ අධ්යාපනයේ නිදහස වෙනුවෙන් හඬ නඟන දෘශ්ය කාව්යයකි. ලංකාවේ සිනමා ශාලාවලට මෙය පැමිණි වහාම නැරඹිය යුතු, සිතන්නට යමක් ඉතිරි කරන සැබෑ සිනමා කෘතියක් ලෙස මෙය නිර්දේශ කළ හැකිය.
# සමාරා
