ප්රතිපත්ති සහ යථාර්ථය අතර ගැටුමක්ද?
වසර පුරාම නොඅඩුව හිරු එළිය ලැබෙන ශ්රී ලංකාව වැනි රටකට, බලශක්ති අර්බුදයෙන් ගොඩ ඒමට ඇති ස්වභාවිකම සහ
ලාභදායී විසඳුම සූර්ය බලශක්තියයි. ගල් අඟුරු සහ ඛනිජ තෙල් වැනි ඩොලර් වැයවන ආනයනික ඉන්ධන මත යැපීම අවම කර ගැනීමට මෙය කදිම මාවතකි.
කෙසේ වෙතත්, වත්මන් රජයේ බලශක්ති ප්රතිපත්ති සහ ක්රියාකාරීත්වය දෙස බලන විට පෙනී යන්නේ කැබිනට් තීරණ සහ මහපොළොවේ යථාර්ථය අතර බරපතල පරස්පරතාවයක් නිර්මාණය වී ඇති බවයි.
කැබිනට් මණ්ඩලයේ "2030 සිහිනය"
රජය විසින් මෑතකදී "පුනර්ජනනීය බලශක්ති සම්පත් සංවර්ධන සැලැස්ම 2025 - 2030" සඳහා කැබිනට් අනුමැතිය ලබා දී ඇත. 2030 වසර වන විට ජාතික විදුලි ඉල්ලුමෙන් 70%ක් පුනර්ජනනීය ප්රභවයන්ගෙන් සපුරා ගැනීමත්, 2050 වන විට කාබන් උදාසීනතාවය ළඟා කර ගැනීමත් මෙහි අරමුණයි. පාවෙන සූර්ය බල ව්යාපෘති ඇතුළු පුනර්ජනනීය බලශක්ති උද්යාන පිහිටුවීම පිළිබඳව ඉතා සුබවාදී සැලසුම් මෙම ලියකියවිලි තුළ අඩංගු වේ. මෙය න්යායාත්මකව ඉතා යහපත් ප්රවේශයකි.
මහපොළොවේ යථාර්ථය: කර්මාන්තය කඩා වැටීම
කැබිනට් පත්රිකාවෙන් දිගුකාලීන සිහින දකින අතරතුර, ප්රායෝගිකව සිදුවෙමින් පවතින්නේ ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් ක්රියාවලියකි. විශේෂයෙන්ම වහල මත සවිකරන සූර්ය බලශක්ති පද්ධති (Rooftop Solar) සඳහා රජය අනුගමනය කරන දරදඬු ප්රතිපත්තිය නිසා මුළු මහත් කර්මාන්තයම අර්බුදයකට ලක්ව ඇත.
මෙහි ප්රධානම ගැටලුව වී ඇත්තේ සූර්ය බලශක්ති පද්ධතිවලින් ජාතික පද්ධතියට එක් කරන විදුලිය වෙනුවෙන් ගෙවන මුදල (Feed-in Tariff) රුපියල් 37 සිට රුපියල් 27 දක්වා 40% කින් පමණ අසාධාරණ ලෙස කප්පාදු කිරීමයි. මෙය තවත් අඩු කිරීමට ඉඩ ඇති බවටද ඉඟි පළවී ඇත.
මෙම තීරණය නිසා:
ආයෝජකයන් අමාරුවේ:
බැංකු ණය ලබාගෙන සූර්ය පැනල සවි කළ පිරිසට ණය වාරික ගෙවා ගැනීමට නොහැකි තත්ත්වයක් උදා වී ඇත.
බැංකු පද්ධතියට බලපෑම්:
මෙම ව්යාපෘති සඳහා ණය ලබා දුන් බැංකු ද, ණය අයකර ගත නොහැකිව අර්බුදයකට මුහුණ පා සිටී.
රැකියා අවදානම:
40,000කට අධික සෘජු රැකියා සහ සුළු හා මධ්ය පරිමාණ ව්යවසායකයන් 1000ක් පමණ මෙම ක්ෂේත්රය වටා ගොඩනැගී ඇති අතර ඔවුන්ගේ පැවැත්ම මේ වන විට අවිනිශ්චිතය.
IMF කොන්දේසි සහ පාරිභෝගිකයා
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) කොන්දේසි මත විදුලිබල මණ්ඩලයේ පාඩු පියවා ගැනීමට යැයි පවසමින් රජය ජනතාවගේ විදුලි බිල ඉහළ දමා ඇත. ජනතාවගෙන් වැඩි මුදලක් අය කර ගනිද්දී, අඩු පිරිවැයකින් විදුලිය නිපදවන දේශීය සූර්ය බලශක්ති නිෂ්පාදකයාට ගෙවන මුදල කපා හැරීම ආර්ථික විද්යාත්මකව ගැටලු සහගතය.
එමෙන්ම, පන්සල් ඇතුළු ආගමික ස්ථානවලට සූර්ය පැනල ලබා දී තිබියදීත්, රජයේ මෙම මිල සූත්ර වෙනස්කම් නිසා එම ආගමික ස්ථානවලටද විදුලි බිලේ බර දැරීමට සිදුව තිබේ.
ගල් අඟුරු සහ තෙල් මාෆියාවේ හස්තය?
වහල මත සූර්ය බලශක්තිය අධෛර්යමත් කරමින්, රජය නැවතත් ගල් අඟුරු සහ ඛනිජ තෙල් මත යැපීමට උත්සාහ කරන්නේ මන්ද යන්න බරපතල සැකයක් මතු කරයි. චීනය සහ ඉන්දියාව පවා සූර්ය බලශක්තිය ප්රවර්ධනය කිරීමට සහය දෙන වටපිටාවක, ඩොලර් විදේශයන්ට ඇදී යන පොසිල ඉන්ධන (Fossil Fuel) ප්රවර්ධනය කිරීම පිටුපස ඇත්තේ ඉන්දියාව සතුටු කිරීමේ දේශපාලන න්යාය පත්රයක්ද, නැතහොත් කොමිස් කුට්ටි මත දිවෙන ව්යාපාරික අවශ්යතාවයක්ද යන්න ජනතාව ප්රශ්න කරති.
නිගමනය
කැබිනට් පත්රිකාවක් මගින් "2030 දී 70%ක් පුනර්ජනනීය බලශක්තිය" යැයි ඉලක්ක ගත කිරීම පහසුය. නමුත් එම ඉලක්කය සැබෑ කර ගැනීමට සිටින ප්රධානතම කොටස්කරුවන් වන දේශීය සූර්ය බලශක්ති ව්යවසායකයන්ව අද දින බංකොලොත් කළහොත්, හෙට දිනයේ එම ඉලක්ක කරා යන්නේ කෙසේද?
රජය කළ යුත්තේ ගණිතමය සූත්ර මත පමණක් පිහිටා කටයුතු කිරීම නොව, පුළුල් ආර්ථික සහ සාමාජීය ප්රතිලාභ දෙස බැලීමයි. සූර්ය බලශක්ති කර්මාන්තය විනාශ වීමට ඉඩ හැර, කැබිනට් පත්රිකා මත පමණක් පුනර්ජනනීය බලශක්ති සිහින දැකීමෙන් රටට සිදුවන සෙතක් නැත. අවශ්ය වන්නේ කඩදාසි මත සැලසුම් නොව, පොළොවේ පැලවෙන ස්ථාවර සහ සාධාරණ ප්රතිපත්තියකි.
