ශ්රී ලංකාවේ පෞද්ගලික අංශයේ සේවකයන්ගේ "ජීවන රක්තය" බඳු වූ සේවක අර්ථසාධක අරමුදල (EPF) සම්බන්ධයෙන්
රජය විසින් ගෙන එන්නට යන නව ප්රතිසංස්කරණය මේ වන විට මෙරට දේශපාලන හා ආර්ථික කරළියේ දැඩි කතාබහට ලක්ව තිබේ. කම්කරු නියෝජ්ය අමාත්ය මහින්ද ජයසිංහ විසින් මෑතකදී පාර්ලිමේන්තුවේදී කළ ප්රකාශයත් සමඟ, පෞද්ගලික අංශයේ සේවකයන් තුළ බලාපොරොත්තුව මෙන්ම සිය අනාගත සුරක්ෂිතතාව පිළිබඳ බියක් ද ජනිත වී ඇත.
මෙම ලිපිය මඟින් එම යෝජනාවේ පවතින දේශපාලන සහ ප්රායෝගික ගැටලු මෙන්ම එහි ඇති අවදානම් සහගත තැන් විමර්ශනය කෙරේ.
1. 2011 අතීත මතකය සහ විශ්වාසය පිළිබඳ අර්බුදය
මෙම යෝජනාව දේශපාලනිකව සංවේදී වීමට බලපාන ප්රධානතම සාධකය වන්නේ අතීතයයි. 2011 වසරේදී එවකට පැවති රජය මෙවැනිම විශ්රාම වැටුප් ක්රමයක් හඳුන්වා දීමට ගිය අවස්ථාවේදී ඇති වූ දැවැන්ත විරෝධය සහ කටුනායකදී සිදු වූ අවාසනාවන්ත සිදුවීම් ජනතාවගේ මතකයෙන් ගිලිහී ගොස් නැත.
- ගැටලුව: සේවකයින් EPF අරමුදල සලකන්නේ තමන් සතු පෞද්ගලික දේපළක් ලෙස මිස රජයේ අරමුදලක් ලෙස නොවේ.
- දේශපාලන බලපෑම: ඕනෑම රජයක් = යන ලේබලය යටතේ මෙම අරමුදලට අත තැබීමට උත්සාහ කිරීම, ජනතාව දකින්නේ රජයේ අයවැය පියවා ගැනීමට සේවක මුදල් කොල්ලකෑමේ උපක්රමයක් ලෙසය.
2. මහා භාණ්ඩාගාරයේ පාලනය සහ මූල්ය ස්වාධීනත්වය
යෝජිත නව ප්රතිසංස්කරණයේ ප්රධානතම "රතු නිවේදනය" වන්නේ අරමුදල් කළමනාකරණය මධ්යම බැංකුවේ සිට මහා භාණ්ඩාගාරය වෙත පැවරීමට ඇති ඉඩකඩයි.
"ආර්ථික අර්බුදයකින් බැටකන රටක, දේශපාලන නායකත්වයේ සෘජු පාලනය පවතින භාණ්ඩාගාරයට මෙම අරමුදල් පැවරීම, 'වෘකයාට එළුවන් බලා ගැනීමට භාර දීමක්' වැනි යැයි වෘත්තීය සමිති චෝදනා කරයි."
භාණ්ඩාගාරය යටතට අරමුදල් පත් වූ විට, රජයට ඉතා අඩු පොලියට එම මුදල් ණයට ගැනීමට හැකි වන අතර, එය සේවකයාට අවසානයේ ලැබෙන ප්රතිලාභය (Return on Investment) සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කිරීමට හේතු විය හැක.
3. වෘත්තීය සමිති නොසලකා හැරීම: ප්රජාතන්ත්රවාදී දෝෂයකි
ඕනෑම සාර්ථක ප්රතිසංස්කරණයක මූලිකාංගය වන්නේ "සම්මුතිය" යි. එහෙත් වර්තමාන යෝජනාව සම්බන්ධයෙන් ප්රධාන වෘත්තීය සමිති සමඟ නිසි සාකච්ඡාවක් පවත්වා නොමැති බව පැහැදිලිය. මෙය ආණ්ඩුවේ ගමනට දේශපාලන වශයෙන් විශාල බාධාවක් විය හැකිය. සේවක නියෝජිතයන් පසෙකලා ගනු ලබන තීරණ ඕනෑම මොහොතක මහමග සටනක් දක්වා වර්ධනය වීමේ අවදානමක් පවතී.
4. ජන විකාශන අභියෝග සහ දිගුකාලීන තිරසාරභාවය
ශ්රී ලංකාව වේගයෙන් වයස්ගත වන ජනගහනයක් සහිත රටකි. විශ්රාම වැටුපක් යනු රජය විසින් ජීවිත කාලය පුරාම දැරිය යුතු බරකි.
- අවදානම: වැරදි ගණනය කිරීම් (Actuarial errors) මත පදනම් වූ විශ්රාම වැටුප් ක්රමයක් හඳුන්වා දුනහොත්, තව වසර 20කින් හෝ 30කින් එම අරමුදල බංකොලොත් වීමේ අවදානමක් පවතී. එවිට අනාගත පරපුරට EPF ලුම්ප්-සම් (Lump-sum) මුදලත්, විශ්රාම වැටුප යන දෙකම අහිමි විය හැකිය.
ඉදිරි මාවත: විසඳුම් සහිත යෝජනාවලිය
මෙම අර්බුදයෙන් මිදී සැබෑ ලෙසම සේවකයාට සෙතක් සැලසීමට නම් රජය පහත පියවර අනුගමනය කළ යුතුය:
- විකල්ප තේරීම (Optional System): විශ්රාම වැටුප් ක්රමය අනිවාර්ය නොකර, කැමති අයට පමණක් එය තෝරා ගැනීමට ඉඩ දීම.
- ස්වාධීන නියාමනය: දේශපාලන මැදිහත්වීම්වලින් තොර, වෘත්තීයවේදීන්ගෙන් සමන්විත ස්වාධීන මණ්ඩලයක් මඟින් අරමුදල් කළමනාකරණය කිරීම.
- දෙමුහුන් ක්රමය (Hybrid Model): එකතු වූ මුදලින් කොටසක් එකවර ලබා දී (Lump-sum), ඉතිරිය විශ්රාම වැටුපක් ලෙස ලබා දීමේ ක්රමවේදයක් සකස් කිරීම.
EPF ප්රතිසංස්කරණය යනු හුදෙක් ආර්ථික තීරණයක් නොව, මිලියන සංඛ්යාත ජනතාවකගේ "ඇදහීම" පිළිබඳ ප්රශ්නයකි. ආණ්ඩුව මෙම සංවේදී කාරණයේදී විනිවිදභාවයකින් තොරව කටයුතු කළහොත්, එය ආණ්ඩුවේ දේශපාලන ගමන තීරණය කරන තීරණාත්මක සාධකයක් වනු නොඅනුමානය. රජය කළ යුත්තේ සේවකයාගේ මුදල්වලට "භාරකරුවෙකු" (Trustee) වීම මිස එහි "හිමිකරුවෙකු" (Owner) වීමට උත්සාහ කිරීම නොවේ.
