ශ්රී ලංකාවේ හිටපු විදේශ කටයුතු සහ මුදල් අමාත්ය, ජනාධිපති නීතිඥ අලි සබ්රි විසින් ‘ඩේලි මිරර්’ (Daily Mirror) පුවත්පත වෙත
“Why the world must embrace multipolarity” (ලෝකය බහු-ධ්රැවීයත්වයක් වැළඳගත යුත්තේ ඇයි?) යන මැයෙන් ලියන ලද මෙම ලිපිය, වර්තමාන ගෝලීය දේශපාලන බල තුලනය පිළිබඳව විවරණය කෙරෙන සුවිශේෂී රචනාවකි.
ලෝක බලවතුන්ගේ ගැටුම්, ඇමරිකානු-චීන සබඳතා සහ "තුසිඩයිඩ්ස් උගුල" (Thucydides Trap) නම් ඓතිහාසික සංකල්පය ඔස්සේ ලෝක දේශපාලනයේ අනාගතය පිළිබඳව සාකච්ඡා කරන ඔහු, අභියෝගයකින් තොරව පැවති ඒක-ධ්රැවීය (unipolar) ලෝකයක අවසානය සනිටුහන් කරමින්, ශ්රී ලංකාව වැනි කුඩා රාජ්යයන්ගේ පැවැත්ම සඳහා බහු-ධ්රැවීය (multipolar) ලෝකයක ඇති අත්යවශ්යතාවය මෙයින් මනාව පැහැදිලි කරයි. පහත දැක්වෙන්නේ එම තියුණු භූ-දේශපාලනික විශ්ලේෂණයේ සිංහල පරිවර්තනයයි.
ලෝකය බහු-ධ්රැවීයත්වයක් වැළඳගත යුත්තේ ඇයි?
“මහා බලවතුන් අතර තරඟකාරීත්වය නොවැළැක්විය හැකිය. නමුත් ඔවුන් අතර ගැටුමක් එසේ නොවේ.”
“අභියෝගයකින් තොරව පැවති ඒක-ධ්රැවීය යුගය ක්රමයෙන් මැකී යමින් පවතී.”
“කළමනාකරණය නොකළ බිය සහ අහංකාරය විසින් ශිෂ්ටාචාරයන් ව්යසනයක් කරා ගෙන යන්නේ කෙසේදැයි ඉතිහාසය අපට නැවත නැවතත් උගන්වයි.”
“බහු-ධ්රැවීයත්වය විසින් බහුපාර්ශ්විකත්වය ශක්තිමත් කළ යුතු අතර, එය දුර්වල නොකළ යුතුය.”
“ශ්රී ලංකාව වැනි කුඩා ජාතීන්ට, මේවා හුදු සංකල්පීය භූ-දේශපාලනික විවාද නොවේ. ඒවා ජාතික පැවැත්ම පිළිබඳ ගැටලු වේ.”
ගෝලීය බල තුලනයන් වෙනස් වන යුගයක, සාමය සුරැකීමට සහ මහා බලවතුන්ගේ ගැටුම් වළක්වා ගැනීමට බහුපාර්ශ්විකත්වය (multilateralism), ජාත්යන්තර නීතිය සහ නීතිය මත පදනම් වූ ලෝක පර්යායක් (rules-based order) ශක්තිමත් කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ ජනාධිපති ෂී ජින්පින් අතර බීජිං නුවරදී මෑතකදී පැවති හමුව, බලවත් නායකයින් දෙදෙනෙකු අතර වූ තවත් එක් රාජ්යතාන්ත්රික හමුවකට වඩා බෙහෙවින් වැඩි යමකි. ලෝකය ගැඹුරු භූ-දේශපාලනික සංක්රාන්ති සමයකට පිවිසෙමින් සිටින බවට එය කදිම මතක් කිරීමක් විය. මෙම හමුව විශේෂයෙන් වැදගත් වූයේ, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ චීනය අතර සබඳතාවල අනාගතය පිළිබඳ ගෝලීය සංවාදයේ ප්රධාන මාතෘකාවක් බවට පත්ව ඇති “තුසිඩයිඩ්ස් උගුල” (Thucydides Trap) නමැති සංකල්පය ජනාධිපති ෂී ජින්පින් විසින් ගෙනහැර දැක්වීම හේතුවෙනි.
එම සඳහන ලෝකය මොහොතකට නතර වී කල්පනා කළ යුතු තත්ත්වයක් නිර්මාණය කරයි. ලෝකයේ බලවත්ම ජාතීන් දෙකක නායකයින් ඉතිහාසයේ වඩාත්ම භයානක භූ-දේශපාලනික සංකල්පයක් පිළිබඳව අදහස් දක්වන විට, සමස්ත මනුෂ්යත්වයම එම මොහොතේ බරපතලකම වටහාගත යුතුය.
අද දින ජාත්යන්තර පර්යාය පවතින්නේ තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයකය. සීතල යුද්ධයෙන් පසුව මතු වූ විශාල වශයෙන් ඒක-ධ්රැවීය වූ ලෝකය, ක්රමානුකූලව වඩාත් සංකීර්ණ බහු-ධ්රැවීය යථාර්ථයකට ඉඩ දෙමින් පවතී. ආර්ථික, තාක්ෂණික සහ භූ-දේශපාලනික බලවතෙකු ලෙස චීනයේ නැගී සිටීම, රුසියාවේ යළි පිබිදීම, ඉන්දියාවේ මතුවීම සහ ගෝලීය දකුණේ (Global South) වර්ධනය වන බලපෑම විසින් කිසිසේත්ම නොසලකා හැරිය නොහැකි අයුරින් ගෝලීය බල තුලනය ප්රතිනිර්මාණය කරමින් සිටී.
බලවතුන්ගේ නැගීම සහ පිරිහීම ඉතිහාසය සෑම විටම දැක ඇත. තත්ත්වය භයානක වන්නේ, ස්ථාපිත බලවතුන් විසින් වෙනත් බලවතෙකුගේ නැගී සිටීම තමාට එල්ල වන තර්ජනයක් ලෙස වටහා ගන්නා විටත්, නැගී එන බලවතුන් තමන්ට වැඩි උපායමාර්ගික අවකාශයක්, බලපෑමක් සහ පිළිගැනීමක් අපේක්ෂා කරන විටත්ය. මෙම ව්යුහාත්මක ආතතිය, දේශපාලන විද්යාඥ ග්රැහැම් ඇලිසන් විසින් “තුසිඩයිඩ්ස් උගුල” ලෙස ජනප්රිය කරන ලදී.
මෙම සංකල්පය ආරම්භ වන්නේ පුරාණ ග්රීක ඉතිහාසඥ තුසිඩයිඩ්ස්ගෙන් සහ මීට වසර 2,500 කට පමණ පෙර ඇතන්ස් සහ ස්පාටා අතර ඇති වූ පෙලෝපොනේසියානු යුද්ධය පිළිබඳ ඔහුගේ වාර්තාවෙනි. ඇතන්ස්හි නැගීම සහ එය ස්පාටා රාජ්යය තුළ ඇති කළ බිය නිසා යුද්ධය නොවැළැක්විය හැකි වූ බව තුසිඩයිඩ්ස් නිරීක්ෂණය කළේය. එකල ඇතන්ස් නුවර ප්රධාන සමුද්රීය හා හමුදා බලවතෙකු බවට පරිවර්තනය වී තිබුණි. එවකට ග්රීසියේ ප්රමුඛ බලවතා වූ ස්පාටාව, වැඩි වැඩියෙන් සැකයෙන් සහ බියෙන් යුතුව ඇතන්ස් දෙස බැලීය. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ප්රතිවාදී සන්ධාන දැඩි විය. මිලිටරිකරණය තීව්ර විය. උපායමාර්ගික අවිශ්වාසය ගැඹුරු විය. අවසානයේදී, මුළු ග්රීක ලෝකයම සියලු පාර්ශවයන් දුර්වල කළ විනාශකාරී ගැටුමකට ඇද දමන ලදී.
ඉතිහාසය නැවත නැවතත් මෙවැනිම රටාවන් පෙන්වා දී ඇත.
පළමුවන ලෝක සංග්රාමයට පෙර වසර පැහැදිලිම නවීන උදාහරණයකි. 1871 දී එහි ඒකාබද්ධතාවයෙන් පසුව, ජර්මනිය ශක්තිමත් කාර්මික හා මිලිටරි බලවතෙකු ලෙස වේගයෙන් ඉස්මතු වෙමින් බ්රිතාන්යයේ දිගුකාලීන ආධිපත්යයට අභියෝග කළේය. නාවික එදිරිවාදිකම් තීව්ර විය. සන්ධාන දැඩි විය. ජාතිකවාදය මතු විය. යුරෝපය පුරා අන්යෝන්ය සැකය ගැඹුරු විය. ෆ්රාන්ස් ෆර්ඩිනන්ඩ් අගරදගුරුතුමාගේ ඝාතනය යුද්ධය අවුලුවාලන්නට ඇත, නමුත් ජර්මනියේ නැගීම සහ පැවති යුරෝපීය පර්යායේ කනස්සල්ල නිසා නිර්මාණය වූ ගැඹුරු ව්යුහාත්මක ආතතීන් ඒ වන විටත් මහාද්වීපය භයානක ලෙස අස්ථායී කර තිබුණි.
ප්රතිඵලය විනාශකාරී විය. මිලියන ගණනක් මිය ගියහ. අධිරාජ්යයන් බිඳ වැටුණි. සමස්ත සමාජයන්ම ඛණ්ඩනය විය.
අධිරාජ්යවාදී ජපානයේ නැගීම සහ ආසියාවේ බටහිර ආධිපත්යයට එය කළ අභියෝගය තවත් විනාශකාරී ගැටුමක් ඇති කළේය. උපායමාර්ගික එදිරිවාදිකම්, ආර්ථික පීඩනය, මිලිටරිවාදය සහ ව්යාප්තවාදය අවසානයේ පර්ල් වරාය ප්රහාරයෙන් සහ පැසිෆික් යුද්ධයෙන් කූටප්රාප්තියට පත් විය. එක්සත් ජනපදය සහ සෝවියට් සංගමය අතර පැවති සීතල යුද්ධය යළිත් වරක් මානව වර්ගයා විනාශයට ආසන්නයට ගෙන ආවේය. ප්රධාන බලවතුන් අතර එදිරිවාදිකම්, ලෝකය න්යෂ්ටික විනාශයක අද්දරටම තල්ලු කළ හැකි ආකාරය කියුබානු මිසයිල අර්බුදය පෙන්නුම් කළේය.
එහෙත් ඉතිහාසය තවත් පාඩමක් උගන්වයි. එනම්, ආවේගයන් සහ ගැටුම් උත්සන්න වීම් ඉක්මවා ප්රඥාව, සංයමය, රාජ්යතාන්ත්රිකත්වය සහ ආයතනික ආරක්ෂණ විධිවිධාන ජයගන්නේ නම්, උපායමාර්ගික එදිරිවාදිකම් අනිවාර්යයෙන්ම සෘජු යුද්ධයකට තුඩු නොදෙන බවයි.
දෙවන ලෝක සංග්රාමයේ විනාශය, ජාත්යන්තර සබඳතාවල ස්වභාවය පිළිබඳව මූලික වශයෙන් නැවත සිතා බැලීමට මානව වර්ගයාට බල කළේය. එම ව්යසනයේ අළු මතින්, තවත් ගෝලීය ව්යසනයක් වැළැක්වීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද නීතිය මත පදනම් වූ ජාත්යන්තර පර්යායක් ගොඩනැගීමේ හිතාමතා කළ උත්සාහයක් මතු විය. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, බ්රෙටන් වුඩ්ස් ආයතන, ජාත්යන්තර මානුෂීය නීතිය සහ වෙළඳාම, රාජ්යතාන්ත්රිකභාවය සහ ගැටුම් නිරාකරණය පාලනය කරන බහුපාර්ශ්වික පද්ධති ස්ථාපිත කිරීම යනු අමු බල දේශපාලනය වෙනුවට සහයෝගීතාවය සහ නීති රීති ආදේශ කිරීමට මානව වර්ගයා දැරූ උත්සාහයේ නියෝජනයයි.
එම පශ්චාත් යුද ලෝක පර්යාය පරිපූර්ණ වූවක් නොවීය. එය එකල පැවති භූ දේශපාලනික යථාර්ථයන් සහ අසමානතාවයන් පිළිබිඹු කළේය. එහි ද්විත්ව ප්රමිති සහ ප්රතික්ෂේප කළ නොහැකි අසාර්ථකත්වයන් ද විය. එහෙත් එහි අඩුපාඩුකම් මධ්යයේ වුවද, 1945 න් පසු ගොඩනැගුණු බහුපාර්ශ්වික රාමුව දශක ගණනාවක් තිස්සේ ප්රධාන බලවතුන් අතර සෘජු යුද්ධය වැලැක්වීමට උපකාරී විය. එය පෙර නොවූ විරූ ගෝලීය ආර්ථික වර්ධනයකට පහසුකම් සැලසූ අතර, වෙළඳාම පුළුල් කර, දරිද්රතාවය අඩු කළේය. තවද විසිවන සියවසේ මුල් භාගයේ ඛේදවාචකයන්ට සාපේක්ෂව, විශාල භූ-දේශපාලනික ස්ථාවරත්වයක් ලෝකයට ලබා දුන්නේය.
එබැවින් මේ සඳහා ඇති පිළිතුර වන්නේ මෙම පද්ධතිය විසුරුවා හැරීම නොවේ. පිළිතුර වන්නේ එය ප්රතිසංස්කරණය කිරීම, නවීකරණය කිරීම සහ ශක්තිමත් කිරීමයි.
මිලිටරි බලය විසින් පමණක් නීත්යානුකූලභාවය තීරණය කරන යුගයකට නැවත පැමිණීම ලෝකයට දරාගත නොහැක. අද මානව වර්ගයා මුහුණ දෙන බරපතලම අන්තරායන්ගෙන් එකක් වන්නේ බහුපාර්ශ්විකත්වය සහ ජාත්යන්තර නීතිය කෙරෙහි ඇති ගෞරවය ක්රමයෙන් ඛාදනය වී යාමයි. ඒකපාර්ශ්වික මිලිටරි ක්රියාමාර්ග, ආක්රමණ, බලහත්කාර රාජ්යතාන්ත්රිකභාවය සහ ඊනියා පූර්ව භංග ප්රහාරයන් (pre-emptive strikes) සාමාන්යකරණය කිරීමට දරන උත්සාහයන් ලෝකය වඩ වඩාත් දකිමින් සිටී.
සෑම ප්රධාන බලවතෙකුම තම හැසිරීම සඳහා සුවිශේෂී තත්වයන් සාධාරණීකරණය කළ හැකිය. නමුත් ආක්රමණශීලීත්වය වළක්වන සම්මතයන් දුර්වල වීමට පටන් ගත් පසු, සමස්ත ජාත්යන්තර පද්ධතියම බිඳෙනසුලු වේ. යුද්ධ කලාතුරකින් සීමාසහිතව හෝ දිගු කලක් පාලනය කර තබාගත හැකි බව ඉතිහාසය නැවත නැවතත් පෙන්නුම් කරයි. ආක්රමණය පළිගැනීමට ආරාධනා කරයි. පළිගැනීම තවදුරටත් ගැටුම් උත්සන්න කරයි. එම උත්සන්න වීම, ගැටුම ආරම්භ කළ අයගේ ගණනය කිරීම්වලින් ඔබ්බට ලෝකය පුරා අස්ථාවරත්වය පතුරුවයි.
අද පවතින ගැඹුරින් අන්තර් සම්බන්ධිත ලෝකය තුළ, කිසිදු ගැටුමක් භූගෝලීය වශයෙන් සීමා වී පැවතිය නොහැක. ගෝලීය බලවතුන් අතර සිදුවන ප්රධාන ගැටුමක් මහාද්වීප හරහා වෙළඳ මාර්ග, මූල්ය වෙළඳපල, බලශක්ති සැපයුම්, නැව් මාර්ග, ආහාර සුරක්ෂිතතාව සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය මුළුමනින්ම විනාශ කරනු ඇත. එවැනි ගැටුම් ඇති කිරීමට කිසිදු කාර්යභාරයක් ඉටු නොකළද කුඩා ජාතීන් ඉන් අසීමිත ලෙස දුක් විඳිනු ඇත. ආක්රමණ, ඒකපාර්ශ්වික බලහත්කාරය සහ මිලිටරිමය ත්රාසජනක ක්රියා, ජාත්යන්තර සබඳතාවල පිළිගත හැකි ක්රමවේද ලෙස සාමාන්යකරණය වීමට ජාත්යන්තර ප්රජාව විරුද්ධ විය යුත්තේ එබැවිනි.
මෙම පසුබිම තුළ, චීන ජනාධිපති ෂී විසින් තුසිඩයිඩ්ස් උගුල ගෙනහැර දැක්වීම ගැඹුරු වැදගත්කමක් දරයි. එය පැහැදිලි යථාර්ථයක් පිළිබිඹු කරයි. එක්සත් ජනපදයේ සහ චීනයේ නායකත්වය යන දෙපාර්ශවයම තේරුම් ගෙන ඇත්තේ ඔවුන්ගේ සම්බන්ධතාවයේ ගමන් පථය විසින් විසිඑක්වන සියවසේ ගෝලීය සාමයේ සහ ස්ථාවරත්වයේ අනාගතය තීරණය කළ හැකි බවයි.
එක්සත් ජනපදය ලෝකයේ ප්රමුඛතම මිලිටරි සහ මූල්ය බලවතා ලෙස පවතී. චීනය ආර්ථික, තාක්ෂණික සහ භූ දේශපාලනික සුපිරි බලවතෙකු ලෙස මතුව ඇත. ඔවුන් අතර තරඟය නොවැළැක්විය හැකිය. එහෙත් ඔවුන් අතර ගැටුමක් එසේ නොවේ. ජාතීන් දෙකටම මුහුණ දීමට ඇති අභියෝගය වන්නේ සතුරුකම් සහ ගැටුම් දක්වා පිරිහීමට ඉඩ නොදී එදිරිවාදිකම් කළමනාකරණය කිරීමට තරම් පරිණතභාවයක් සහ රාජ්යතාන්ත්රිකභාවයක් ඔවුන් සතුව තිබේද යන්නයි.
එබැවින් සංවාදය යනු දුර්වලකමක් නොවේ. එය උපායමාර්ගික අවශ්යතාවයකි. ප්රධාන බලවතුන් අතර සන්නිවේදනයක් නොමැතිකම විසින් බොහෝ විට සැකය, ජාතිකවාදය සහ උත්සන්න වීමෙන් පිරුණු භයානක රික්තයන් නිර්මාණය කරයි.
අද ලෝකය මුහුණ දෙන යථාර්ථය නිසැක ය. අභියෝගයකින් තොරව පැවති ඒක-ධ්රැවීය යුගය ක්රමයෙන් මැකී යමින් පවතී. කෙතරම් බලවත් වුවත්, කිසිම ජාතියකට අන්තර් සම්බන්ධිත සහ ආර්ථික වශයෙන් විවිධාංගීකරණය වූ ලෝකයක් තුළ දින නියමයක් නොමැතිව ආධිපත්යය දැරිය නොහැක. බලහත්කාරය, සම්බාධක, මිලිටරි පීඩනය හෝ ආර්ථික යුද්ධය හරහා ස්ථිර ආධිපත්යය සුරැකීමට දරන උත්සාහයන්, අවසානයේ අස්ථාවරත්වය ගැඹුරු කර ඛණ්ඩනය වීම වේගවත් කරනු ඇත.
මෙයට පිළිතුර අවුල් සහගත තත්ත්වයක් නිර්මාණය කරගැනීම නොවේ. එසේම ප්රජාතන්ත්රවාදී වටිනාකම්, ජාත්යන්තර නීතිය හෝ ගෝලීය සහයෝගීතාව අත්හැර දැමීම ද නොවේ.
නියම පිළිතුර වන්නේ නීති රීති, ආයතන, රාජ්යතාන්ත්රිකභාවය සහ අන්යෝන්ය ගෞරවය මගින් පාලනය වන සමබර බහු-ධ්රැවීය ලෝකයකි. බහු-ධ්රැවීයත්වය විසින් බහුපාර්ශ්විකත්වය ශක්තිමත් කළ යුතු අතර එය කිසිසේත් දුර්වල නොකළ යුතුය.
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු නිර්මාණය කරන ලද ආයතන 1945 බල සමීකරණවලට වඩා වර්තමාන භූ-දේශපාලනික සහ ආර්ථික යථාර්ථයන් පිළිබිඹු කිරීමට පරිණාමය විය යුතුය. නැගී එන ආර්ථිකයන්ට සහ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ජාතීන්ට ජාත්යන්තර පද්ධතිය සාධාරණ, නියෝජිත සහ ඔවුන්ගේ අභිලාෂයන්ට ප්රතිචාර දක්වන බව දැනිය යුතුය. එසේ නොමැති නම්, පද්ධතිය තුළට වඩා පද්ධතියෙන් පිටත කලකිරීම දිගටම වර්ධනය වනු ඇත.
ශ්රී ලංකාව වැනි රටවලට මේවා හුදු සංකල්පීය භූ-දේශපාලනික විවාද නොවේ. ඒවා ජාතික පැවැත්ම සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය පිළිබඳ ගැටලු වේ. ඉන්දියන් සාගරය තුළ ශ්රී ලංකාවේ උපායමාර්ගික පිහිටීම මහා බලවතුන්ගේ තරඟකාරීත්වයේ කේන්ද්රයට එය සෘජුවම ස්ථානගත කරයි. ප්රධාන බලවතුන් අතර උත්සන්න වන ආතතීන් වෙළඳාම, සංචාරක ව්යාපාරය, ප්රේෂණ, බලශක්ති මිල ගණන්, නැව් ගාස්තු, ආහාර සුරක්ෂිතතාව සහ ආයෝජන ප්රවාහ කෙරෙහි තීරණාත්මක ලෙස බලපායි.
ඓතිහාසික වශයෙන් බලන කල, කුඩා ජාතීන් ඔවුන් ආරම්භ නොකළ හෝ පාලනය නොකරන ගැටුම් සඳහා ඉහළම මිලක් ගෙවයි. ශ්රී ලංකාව වැනි රටවලට බහුපාර්ශ්විකත්වය, සාමකාමී සහජීවනය, නාවික ගමනාගමනයේ නිදහස, ස්වෛරීත්වයට ගරු කිරීම සහ නීතිය මත පදනම් වූ ජාත්යන්තර පර්යායක් ආරක්ෂා කිරීම කෙරෙහි දැඩි උනන්දුවක් ඇත්තේ එබැවිනි.
ස්ථාවර බහු-ධ්රැවීය ලෝකයක් විසින් කුඩා ජාතීන්ට උපායමාර්ගික ඉඩකඩක් ලබා දෙන අතර, භයානක පෙළගැස්වීම්වලට බල නොකර, බහුවිධ බලවතුන් සමඟ සමබර සබඳතා පවත්වා ගැනීමේ හැකියාව ලබා දෙයි. ධ්රැවීකරණය වූ සහ මිලිටරිකරණය වූ ලෝකයක් එම අවකාශය නාටකාකාර ලෙස හකුලා දමයි.
අද මනුෂ්යත්වය තීරණාත්මක තේරීමකට මුහුණ දෙයි. අපට දෙවන ලෝක සංග්රාමයෙන් පසු ඉතා අසීරුවෙන් ගොඩනඟන ලද බහුපාර්ශ්වික, නීතිය මත පදනම් වූ ලෝක පර්යාය අවශ්ය තැන්වලදී ප්රතිසංස්කරණය කරමින් ශක්තිමත් කළ හැකිය. නැතහොත් බලපෑම්, බලහත්කාරය, මිලිටරිවාදය සහ ගැටුම් ආධිපත්යය දරන අඳුරු යුගයක් කරා අපට ආපසු යා හැකිය.
ගැටුම් උත්සන්න වීම පාලනය කළ හැකි යැයි විශ්වාස කරමින් නායකයින් බොහෝ විට යුද්ධයට අවතීර්ණ වන බව ඉතිහාසය අපට නැවත නැවතත් උගන්වයි. එසේම ඔවුන් කෙතරම් වැරදිද යන්න ද ඉතිහාසය නැවත නැවතත් අපට පෙන්වා දී ඇත.
තුසිඩයිඩ්ස් උගුලේ සැබෑ පාඩම මහා බලවතුන් අතර යුද්ධය නොවැළැක්විය හැකි බව නොවේ. එයින් කියවෙන්නේ, කළමනාකරණය නොකළ බිය, අහංකාරය සහ වෙනස් වන යථාර්ථයන්ට හැඩගැසීම ප්රතික්ෂේප කිරීම විසින් ශිෂ්ටාචාරයන් නැවත නැවතත් ව්යසනයක් කරා ගෙන ගොස් ඇති බවයි.
න්යෂ්ටික අවිවලින් සන්නද්ධ වූ සහ ආර්ථික වශයෙන් අන්තර් සම්බන්ධිත වූ අද ලෝකයක, එම ඓතිහාසික වැරදි නැවත කිරීමට මානව වර්ගයාට කිසිසේත්ම දරාගත නොහැක.
එබැවින් අපේ පරම්පරාව ඉදිරියේ ඇති අභියෝගය හුදෙක් මහා බලවතුන් අතර තරඟකාරීත්වය කළමනාකරණය කිරීම පමණක් නොවේ. එය ජාත්යන්තර නීතිය, අන්යෝන්ය ගෞරවය සහ බහුපාර්ශ්වික සහයෝගීතාවය මත නැංගුරම් ලා ඇති, අව්යාජ සහ සියල්ලන් ඇතුළත් වන බහු-ධ්රැවීය ලෝක පර්යායයක් ගොඩනැගීමයි.
එහි විකල්පය වන්නේ බලය, සැකය සහ අස්ථාවරත්වය මගින් වඩ වඩාත් පාලනය වන ලෝකයකි. එම මාවත අපව කොතැනට ගෙන යා හැකිද යන්න ඉතිහාසය අපට දැනටමත් පෙන්වා දී ඇත.
අනුවර්තනය - නිරෝමි සුබ්රමනියම්
(උපුටා ගැනීම - ඩේලි මිරර්)
