බස්නාහිර පළාත් ආණ්ඩුකාර හනීෆ් යූසුෆ් සිය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වීමට අදාළව 2026 මැයි 17 වන දින නිකුත් කරන ලද මාධ්ය නිවේදනය,
මේ දිනවල සමාජයේ දැඩි කතාබහකට ලක්ව තිබේ. ආණ්ඩුකාරවරයෙකු ලෙස රාජ්ය තන්ත්රික වගකීම් ඉටු කිරීම, විදේශීය ඍජු ආයෝජන පිළිබඳ ජනාධිපතිතුමාගේ විශේෂ නියෝජිතවරයා ලෙස කටයුතු කිරීම සහ පවුලේ වගකීම් සමබරව පවත්වාගෙන යාම දැඩි අභියෝගයක් වී ඇති බැවින් තමා මෙම තීරණය ගත් බව ඔහු නිවේදනයේ සඳහන් කරයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම තීරණය හුදෙක් පෞද්ගලික කාර්යබහුලත්වය මත පමණක් පදනම් වූවක් නොව, පරිපාලනමය ගැටුම් (Administrative Conflict) සහ මෑතකාලීන දේශපාලන-ව්යාපාරික චෝදනා මත නිර්මාණය වූ පීඩනයේ ප්රතිඵලයක් ලෙසද තවත් පිරිසකගේ මතය වී ඇත.
ව්යාපාරික පසුබිම සහ පත්වීමේදී මතු වූ නෛතික/පරිපාලනමය තර්කය
හනීෆ් යූසුෆ් යනු ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛතම ව්යාපාරිකයෙකි (එක්ස්පෝ ලංකා - Expolanka සමූහයේ සම නිර්මාතෘවරයෙකි). ඔහු මුලින්ම බස්නාහිර ආණ්ඩුකාර ධුරයට පත්වන විටත්, පසුව විදේශ ආයෝජන පිළිබඳ ජනාධිපති විශේෂ නියෝජිත ලෙස අතිරේක වගකීම් භාරගන්නා විටත් මාධ්ය සහ දේශපාලන විචාරකයින් ප්රබල තර්කයක් මතු කළේය. එනම්, දැවැන්ත ව්යාපාරික පසුබිමක් ඇති අයෙකුට රාජ්ය පරිපාලනයේ ඉහළම ස්වාධීන තනතුරක් වන ආණ්ඩුකාර ධුරය දැරීමේදී "බැඳියාවන්ගේ ගැටුමක්" (Conflict of Interest) නිර්මාණය විය හැකි බවයි.
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට අනුව ආණ්ඩුකාරවරයෙකුට වෙනත් ධුරයක් හෝ ලාභ ලබන තනතුරක් දැරිය නොහැක. මේ නිසා රජය විසින් ඔහු ජනාධිපති විශේෂ නියෝජිත ලෙස පත් කළේ කිසිදු වැටුපක් නොලබන "ස්වේච්ඡා/ගෞරවනීය තනතුරක්" ලෙසිනි. නීතියේ හිඩැසකින් මෙම පත්වීම සාධාරණීකරණය කළද, ප්රායෝගික පරිපාලනය තුළ එය බරපතල දෝෂයක් විය. ජනගහනයෙන් හා ආර්ථිකයෙන් විශාලතම පළාත වන බස්නාහිර පළාතේ පූර්ණකාලීන පරිපාලනය සහ රටටම අදාළ විදේශ ආයෝජන ගෙන ඒමේ මෙහෙයුම යන දැවැන්ත භූමිකාවන් දෙකක් එක් අයෙකුට සාර්ථකව කළමනාකරණය කළ නොහැකි බව මෙම ඉල්ලා අස්වීමෙන් තහවුරු වේ.
"කන්ටේනර් 323" ආන්දෝලනය සහ දේශපාලන පීඩනය
මෙම පරිපාලනමය ගැටුමට අමතරව, ආණ්ඩුකාරවරයාට දැඩි සමාජ හා දේශපාලන පීඩනයකට මුහුණ දීමට සිදු වූ ප්රබල සිදුවීමක් 2025 ජනවාරි මාසයේදී වාර්තා විය. ශ්රී ලංකා රේගුව විසින් නිසි පරීක්ෂාවකින් තොරව කන්ටේනර් 323ක් නිදහස් කර ඇති බවටත්, එම කන්ටේනර් ආණ්ඩුකාරවරයා සම්බන්ධ ව්යාපාරික සමාගමකට අයත් ඒවා බවටත් විපක්ෂයේ දේශපාලනඥයින් සහ සමාජ මාධ්ය හරහා දැඩි චෝදනා එල්ල විය.
කෙසේ වෙතත්, ශ්රී ලංකා රේගුව නිල නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් එම චෝදනා ප්රතික්ෂේප කළ අතර, අදාළ කන්ටේනර් 'එක්ස්පෝ ලංකා' සමාගමට අයත් නොවන බව තහවුරු කළේය. හනීෆ් යූසුෆ් මහතාද මෙම අභූත චෝදනාවලින් සිය කීර්ති නාමයට හානි වූ බව පවසමින්, ඒ පිළිබඳව විමර්ශනයක් කරන ලෙස අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට (CID) පැමිණිල්ලක්ද ඉදිරිපත් කළේය. ඔහු තමාගේ ව්යාපාරික තනතුරුවලින් ඉවත් වී ඇති බවද එහිදී අවධාරණය කළේය.
නිගමනය
සාක්ෂි රහිත දේශපාලන චෝදනාවලින් ඔහු නීතිමය වශයෙන් නිදොස් වුවද, බලවත් ව්යාපාරිකයෙකු රාජ්ය පරිපාලනයේ තනතුරු දැරීමේදී සමාජය තුළ නිරන්තරයෙන් සැක සංකා මතුවීම ස්වාභාවිකය. තම කීර්ති නාමය ආරක්ෂා කරගැනීමට නිරන්තරයෙන් ආයාසයක් දැරීමට සිදුවීම, ආණ්ඩුකාර ධුරයේ නිල රාජකාරිවලට විශාල බාධාවකි.
එබැවින්, ජනාධිපතිතුමා විසින් සුදුසු අනුප්රාප්තිකයෙකු පත්කරන තෙක් පමණක් ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස කටයුතු කර, ඉන් අනතුරුව විදේශීය ඍජු ආයෝජන පිළිබඳ ජනාධිපති විශේෂ නියෝජිතවරයා ලෙස ස්වේච්ඡාවෙන් කටයුතු කිරීමට ඔහු ගෙන ඇති තීරණය අතිශය ප්රායෝගිකය. එය හුදෙක් පවුලේ වගකීම් හෝ කාර්යබහුලත්වය නිසා පමණක් නොව, රාජ්ය පරිපාලනයේ දේශපාලනික මඩ ගොහොරුවෙන් සහ ප්රායෝගික පරිපාලන දෝෂවලින් මිදී, තමන්ට වඩාත්ම කළ හැකි දේ වන "රටට ආයෝජන ගෙන ඒම" වෙනුවෙන් පමණක් සිය ජාත්යන්තර සබඳතා භාවිතා කිරීමට ගත් කාලෝචිත උපායමාර්ගික පසුබැසීමක් (Strategic retreat) ලෙස හැඳින්වීම වඩාත් නිවැරදිය.
