‘කවුරු මොනවා කිව්වත් වාහන ගෙන්වීම නතර කරන්නෙ නෑ’ - ජනපතිගේ දැඩි තීරණය සහ ලංකාවේ ආර්ථික යථාර්ථය

‘දිට්වා’ සුළි කුණාටුවෙන් ඇති වූ ආපදා තත්ත්වය හමුවේ වාහන ආනයනය තාවකාලිකව හෝ අත්හිටුවා

එම මුදල් සහන කටයුතු සඳහා යොදවන ලෙසට විවිධ පාර්ශවයන්ගෙන් මත පළ වුවද, වාහන ආනයනය කිසිසේත් නතර නොකරන බව ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක  දැඩිව අවධාරණය කරයි.

දේශීය ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුවේ නිරීක්ෂණ චාරිකාවකට එක්වෙමින් ජනාධිපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේ ආපදා සහන සැලසීමට මෙන්ම වාහන ආනයනය කිරීමට ද රජය සතුව ප්‍රමාණවත් මුදල් පවතින බවයි.

ජනපතිගේ ස්ථාවරය:

“දෙකටම සල්ලි තියෙනවා”

රටේ ආර්ථිකය යම් ස්ථාවර මට්ටමකට පැමිණ ඇති බව පෙන්වා දුන් ජනාධිපතිවරයා, අපනයන ආදායම, සංචාරක කර්මාන්තය සහ විදෙස් ප්‍රේෂණ ඉහළ ගොස් ඇති බව සඳහන් කළේය.

ඔහු දැක්වූ අදහස් මෙසේය:

“සමහරු කිව්වා අප්‍රේල්වල රට වැටෙනවා කියලා. හැබැයි ආර්ථිකයේ සියලු සාධක බැලුවොත් අපනයන, සංචාරක විදෙස් සංක්‍රමණයන්, විදෙස් ආධාර වැඩිම වසර බවට මේ වසර පත්වෙනවා. වාහන ආනයනය කරන එක අපි තීරණය කරලා තියනවා. අපි ඒක කරනවා. ඒක නතර කරලා මේ ආපදාවට ඒ සල්ලි දාන්න කිව්වා සමහරු. නෑ එහෙම වෙන්නේ නැහැ. දෙකටම සල්ලි තියනවා.”

එමෙන්ම රාජ්‍ය සේවයේ වාහන සංචිතය අලුත්වැඩියා කිරීම සඳහා මේ වසරේ රුපියල් බිලියන 25ක් වැය කර ඇති බවත්, කවුරුන් කුමන විවේචන එල්ල කළත් රාජ්‍ය වාහන සංචිතය අලුත් කිරීම අඛණ්ඩව සිදුකරන බවත් ජනාධිපතිවරයා වැඩිදුරටත් පැවසීය.

බදු මගහැරීම් සම්බන්ධයෙන් තරාතිරම නොබලා කටයුතු කරන බව ද ඔහු එහිදී අවධාරණය කළේය.

වාහන ආනයනය සහ ආර්ථිකයේ නොපෙනෙන පැත්ත

ජනාධිපතිවරයාගේ මෙම තීරණය දේශපාලනිකව සහ කෙටි කාලීන මූල්‍ය දෘෂ්ටිකෝණයෙන් ශක්තිමත් බව පෙනී ගියද, ශ්‍රී ලංකාවේ භූගෝලීය සහ ආර්ථික ව්‍යුහය තුළ මෙය සංකීර්ණ ගැටලුවකි.

විශේෂයෙන්ම දකුණු ආසියාවේ වැඩිම මාර්ග ඝනත්වයක් සහ වාහන ඝනත්වයක් සහිත රටක් ලෙස, අසීමිතව වාහන ගෙන්වීම හරහා ඇතිවන දීර්ඝ කාලීන ආර්ථික සහ පාරිසරික බලපෑම සුළුපටු නොවේ.

ඉන්ධන උගුල සහ ඩොලර් සංචිතය

වාහනයක් ආනයනය කිරීම එක්වරක් සිදුකරන ගනුදෙනුවක් වුවද, එය නඩත්තු කිරීම සහ ධාවනය කිරීම යනු දශක ගණනාවක් තිස්සේ ඇදී යන විදේශ විනිමය කාන්දුවකි (Forex drain). ලංකාවේ ඛනිජ තෙල් සම්පත් නොමැති බැවින්, අලුතින් එක්වන සෑම වාහනයක්ම ඉන්ධන ආනයන බිල ඉහළ දැමීමට සෘජුවම දායක වේ.

පහත දැක්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ මාර්ග සහ වාහන ඝනත්වය පිළිබඳ දළ සංඛ්‍යාලේඛන සැසඳීමකි:

ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ තහනම සහ වත්මන් තත්ත්වය

හිටපු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ගේ පාලන සමයේදී ආර්ථිකය කඩා වැටෙද්දී ගනු ලැබූ ප්‍රධානතම තීරණය වූයේ වාහන ආනයනය අත්හිටුවීමයි. භාණ්ඩාගාරය හිස්ව තිබූ අවස්ථාවක ඩොලර් ඉතිරි කර ගැනීමට එය එකල අත්‍යවශ්‍ය පියවරක් විය. වසර කිහිපයක් පුරා එම ප්‍රතිපත්තිය පවත්වාගෙන යාම නිසා විදේශ විනිමය පීඩනය යම් තාක් දුරට පාලනය විය.

වත්මන් ජනාධිපතිවරයා පවසන්නේ එම යුගයට වඩා වත්මන් ආර්ථිකය ශක්තිමත් බවයි. නමුත් ගැටලුව වන්නේ,

"අපට වාහන ගෙන්වීමට මුදල් තිබේද?" යන්න නොව "ගෙනෙන වාහනවලට තෙල් ගැසීමට සහ පාරිසරික හානිය දරා ගැනීමට අපට ශක්තියක් තිබේද?"

යන්නයි.

පාරිසරික සහ යටිතල පහසුකම් අර්බුදය

දැනටමත් කොළඹ ඇතුළු තදාසන්න නගරවල රථවාහන තදබදය (Traffic Congestion) දරාගත නොහැකි මට්ටමක පවතී. පොදු ප්‍රවාහනය දියුණු නොකර පෞද්ගලික වාහන ආනයනයට ඉඩ දීමෙන් සිදුවන්නේ:

• කාබන් විමෝචනය ඉහළ යාම.

• අපතේ යන ඉන්ධන ප්‍රමාණය ඉහළ යාම.

• මාර්ග පද්ධතියේ නඩත්තු වියදම් අධික වීම.

ජනාධිපතිවරයා පවසන පරිදි රජයේ වාහන සංචිතය අලුත් කිරීම පරිපාලනමය අවශ්‍යතාවක් විය හැකිය. එසේම එය තම ඡන්දය දුන් මධ්‍යම පන්තියේ සිහිනයට අත දීමක්ද විය හැකියි. එහෙත්, ආපදා තත්ත්වයන් සහ ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත්වන අවධියක, පාලනයකින් තොරව වාහන ආනයනයට දොරටු විවෘත කිරීම හුදෙක් බදු ආදායම් ලැබීමේ මාර්ගයක් ලෙස පමණක් නොදැකිය යුතුය.

එය දීර්ඝකාලීනව රටේ ඩොලර් සංචිතය හෙවත් විදේශ විනිමය දහනය කරන ප්‍රධාන සාධකය බවට පත්වීමේ අවදානමක් පවතී. රටේ ආර්ථිකය යහපත් අතට හැරෙමින් පවතින බව සත්‍ය වුවද, එම ආර්ථික ජයග්‍රහණ නැවතත් "යකඩ ගොඩවල්" සහ "ඉන්ධන දුම" බවට පත් කරගන්නවාද යන්න පිළිබඳව ජනාධිපතිවරයාගේ ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් දෙවරක් සිතා බැලිය යුතුය.