ශ්රී ලංකාවේ මූල්ය ක්ෂේත්රය උඩුයටිකුරු කරමින්, ප්රවීණ මාධ්ය ව්යාපාරික රේනර් සිල්වා ගේ පාලනය යටතේ පවතින
Phantom Investments සමාගම විසින් සෙලාන් බැංකුවේ (Seylan Bank) දැවැන්ත කොටස් ප්රමාණයක් අත්පත් කර ගෙන තිබේ. NDB බැංකුව සතුව තිබූ මෙම කොටස් මිලදී ගැනීම මේ වසරේ කොළඹ කොටස් වෙළඳපොළේ (CSE) මේ දක්වා සිදුවූ වඩාත් අවධානයට ලක් වූ ආයතනික ගනුදෙනුවක් බවට පත්ව ඇත.
ගනුදෙනුවේ පසුබිම සහ NDB හි අර්බුදය
Asia Securities හරහා තැරැව්කාරත්වය සැපයූ මෙම ගනුදෙනුවේදී, NDB බැංකුව සතුව තිබූ සෙලාන් බැංකුවේ කොටස් මිලියන 26කට අධික ප්රමාණයක් එක් කොටසක් රුපියල් 104 බැගින් මිලදී ගැනීමට Phantom Investments කටයුතු කර ඇත.
මෙය හුදෙක් "උපායමාර්ගික නොවන ආයෝජනයකින්" සැලසුම් සහගතව ඉවත් වීමක් ලෙස NDB බැංකුව හැඳින්වූවත්, කොළඹ මූල්ය ප්රජාව ඊට වෙනස් අදහසක් දරයි. වෙළඳපොළ ආරංචි මාර්ග පෙන්වා දෙන්නේ NDB බැංකුව මේ වන විට බරපතල අභ්යන්තර වංචා විමර්ශනයකට සහ වෝහාරික විගණනයකට (forensic audit) මුහුණ දී සිටින බවයි. බැංකුවේ මූල්ය ස්ථාවරත්වය සහ ද්රවශීලතාවය පවත්වා ගැනීමේ අරමුණින් මෙවැනි ඉහළ වටිනාකමකින් යුත් ආයෝජන කඩිමුඩියේ විකුණා දමන බවට දැඩි කතාබහක් නිර්මාණය වී තිබේ.
රේනර් සිල්වාගේ මූල්ය ආධිපත්යය පුළුල් වෙයි
මෙම මිලදී ගැනීම Phantom Investments සමාගම බැංකු ක්ෂේත්රය තුළ තබන ලද සුවිශේෂී ඉදිරි පියවරකි. 2025 වසරේ අගභාගයේදී ව්යාපාරික ධම්මික පෙරේරා ගෙන් ද සැලකිය යුතු සෙලාන් බැංකු කොටස් ප්රමාණයක් මිලදී ගත් ඔවුන්, මෙම නවතම ගනුදෙනුවත් සමඟ සෙලාන් බැංකුවේ බලගතුම කොටස්කරුවන් අතරට එක්ව ඇත.
ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙන්නේ මෙමගින් බැංකුවේ අනාගත දිශානතිය වෙනස් විය හැකි බවයි. විශේෂයෙන්ම:
-
ඩිජිටල් බැංකුකරණය පුළුල් කිරීම
-
මාධ්ය සහ මූල්ය ක්ෂේත්ර අතර ඒකාබද්ධතාවයක් ඇති කිරීම
-
ආයෝජන විවිධාංගීකරණය කිරීම වැනි තීරණාත්මක වෙනස්කම් සඳහා පුද්ගලික අංශයේ බලපෑම මින් ඉදිරියට සෙලාන් බැංකුව තුළ තදින්ම ක්රියාත්මක වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
කොටස් වෙළඳපොළේ ක්ෂණික ප්රතිචාරය
මෙම පුවතත් සමඟ කොළඹ කොටස් වෙළඳපොළේ ආයෝජකයින්ගෙන් මිශ්ර ප්රතිචාරයක් හිමි විය:
-
සෙලාන් බැංකුව (Seylan): ප්රබල කොටස්කරුවන්ගේ මැදිහත්වීම සහ වෙළඳපොළ තුළ ස්ථානගත වීම ශක්තිමත් වනු ඇතැයි යන ධනාත්මක අපේක්ෂාව මත සෙලාන් කොටස් මිලෙහි වර්ධනයක් දක්නට ලැබුණි.
-
NDB බැංකුව: අභ්යන්තර පාලන ගැටළු සහ මූල්ය අනාගතය පිළිබඳව ආයෝජකයින් තුළ ඇති වූ නොසන්සුන්තාව හේතුවෙන් NDB කොටස් මිල පහත වැටීමකට ලක් විය.
ඉදිරි අභියෝග සහ ක්ෂේත්රයේ අනාගතය
ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසුව ශ්රී ලංකාවේ බැංකු කර්මාන්තය අකර්මන්ය ණය (NPLs) සහ දැඩි නියාමන නීති රීති හමුවේ යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් පවතින අසීරු වකවානුවක මෙම ගනුදෙනුව සිදුවීම විශේෂත්වයකි.
දේශපාලන සබඳතා සහ මාධ්ය බලය සහිත ප්රබල ව්යාපාරිකයින් මූල්ය ක්ෂේත්රය ආක්රමණය කරමින් ශ්රී ලංකාවේ ආයතනික භූ දර්ශනය (corporate landscape) නැවත හැඩගස්වන ආකාරය මෙමගින් මනාව පිළිඹිබු වේ. කෙසේ වෙතත්, කොළඹ කොටස් වෙළඳපොළට මෙය නව පණක් ලබා දුන්නද, බැංකු පද්ධතියේ විනිවිදභාවය, පාලනය සහ මූල්ය වගවීම පිළිබඳව මෙය බරපතල ප්රශ්නාර්ථයක්ද මතු කරයි. විශේෂයෙන්ම විදේශීය ආයෝජකයින් මෙරට බැංකු ක්ෂේත්රයේ අභ්යන්තර ගැටළු දෙස ඉතා විමසිල්ලෙන් බලා සිටින බව නොරහසකි.
