අතුරුදන් වූ මහානායක ලිපිය, උපායශීලී නිහඬතාව සහ බහුතර ජනවරමේ ආධිපත්යය
ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන ගමන්මග තුළ 2026 අගෝස්තු මාසය සනිටුහන් වන්නේ හුදු
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනයක් සිදුකළ වකවානුවක් ලෙස පමණක් නොව, විධායකය විසින් සම්ප්රදායික බලවේගයන්ගේ බලපෑම උපායශීලීව අතික්රමණය කළ ඓතිහාසික සන්ධිස්ථානයක් ලෙසිනි.
මේ වන විට 22 වන ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධන පනත් කෙටුම්පත නිල වශයෙන් ගැසට් කර, විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම යාමේ වයස් සීමාව දීර්ඝ කිරීමේ නෛතික සහ පරිපාලනමය ක්රියාවලිය සම්පූර්ණ කර අවසන්ය. නීති ක්ෂේත්රයේ සහ ආගමික සංස්ථාපිතයේ දැඩි විරෝධය මධ්යයේ වුවද, රජය මෙම අරමුණ මුදුන්පත් කරගත්තේ හුදු අහඹුවකින් නොව, බහුතර ජනවරමකින් සන්නද්ධ වූ ආණ්ඩුවකට හිමි ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතිය සහ උපායශීලී දේශපාලන භාවිතාව මැනවින් කළමනාකරණය කිරීමෙනි.
මෙහිදී වඩාත්ම අවධානයට ලක්වන සාධකය වන්නේ ප්රධාන නිකාය හතරේ මහානායක හිමිවරුන් විසින් ජනාධිපතිවරයා වෙත යොමු කළ විරෝධතා ලිපිය මුල්කරගෙන රජය අනුගමනය කළ ප්රතිපත්තියයි. ලිපිය "අතුරුදන් වීම" යනු පරිපාලනමය දුර්වලතාවක් නොව, සම්ප්රදායික දෘෂ්ටිවාදයන්ට යටත් නොවී තම අරමුණ වෙත ළඟාවීම සඳහා වත්මන් ආණ්ඩුව භාවිතා කළ අතිශය සාර්ථක දේශපාලන උපායමාර්ගයකි.
උපායශීලී නිහඬතාවය: ලිපියක් නොලැබුණු සේ කටයුතු කිරීමේ කලාව
මහානායක හිමිවරුන්ගේ මතය යනු ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලනය තුළ දශක ගණනාවක් තිස්සේ ආණ්ඩු පෙරළීමට හෝ ප්රතිපත්ති හකුලා ගැනීමට තරම් ප්රබල වූ නිශේධ බලයකි. එහෙත් වත්මන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක පරිපාලනය මෙම අභියෝගයට මුහුණ දුන්නේ සෘජු ගැටුමකින් නොව, "උපායශීලී නිහඬතාවක්" මගිනි.
මහානායක හිමිවරුන්ගේ ලිපිය යොමු කළ බව සමාජගත වන විටත්, ඊට නිල වශයෙන් ප්රතිචාර දැක්වීමෙන් වැළකී එය "ලැබී නැති බවට" මතයක් නිර්මාණය කිරීම හරහා රජය තමන්ට අවශ්ය කාලය සහ අවකාශය නිර්මාණය කර ගත්තේය.
ලිපිය ලැබුණත් එය නොලැබුණා සේ සලකා කටයුතු කිරීම මගින්, ආගමික නායකයින් සමග මුහුණට මුහුණ ගැටීමකට නොගොස්, අදාළ පනත ගැසට් කිරීමේ ක්රියාවලිය වේගවත් කිරීමට රජයට හැකි විය. විපක්ෂය සහ සිවිල් සංවිධාන මෙම "අතුරුදන් වූ ලිපිය" ගැන තර්ක විතර්ක ගොඩනගමින් සිටින කාලය තුළ, ආණ්ඩුව කිසිදු බාධාවකින් තොරව තම ව්යවස්ථාපිත සහ පරිපාලනමය ක්රියාමාර්ගය අවසන් කර තිබුණි. එය දේශපාලන චෙස් පුවරුවේ විරුද්ධවාදීන් නොසිතූ දිශාවකින් එල්ල කළ තීරණාත්මක ජයග්රාහී පියවරකි.
බහුතර ජනවරමේ ආධිපත්යය සහ ආණ්ඩුවක ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතිය
මෙම සමස්ත ක්රියාවලිය විචාරය කළ යුත්තේ හුදු තොරතුරු වසන් කිරීමක් ලෙස නොව, අතිමහත් බහුතර ජන බලයක් හිමි ආණ්ඩුවකට තමන් විශ්වාස කරන ප්රතිපත්ති ක්රියාත්මක කිරීමට ඇති පරම අයිතිය යන කෝණයෙනි. රජයක් බලයට පත්වන්නේ ජනතාවගේ ඡන්දයෙනි. එබැවින් එම රජය වගකිව යුත්තේ සමස්ත ජනතාවට මිස, මැතිවරණයකින් පත් නොවූ කිසිදු සාම්ප්රදායික හෝ ආගමික සංස්ථාපිතයකට නොවේ.
අධිකරණ පද්ධතිය තුළ ගොඩගැසී ඇති ලක්ෂ 11 කට අධික නඩු ප්රමාණය විසඳීම සහ බන්ධනාගාර තදබදය අවම කිරීම සඳහා විනිසුරුවන්ගේ සේවා කාලය දීර්ඝ කිරීම අත්යවශ්ය බව රජය දැඩිව විශ්වාස කළේය. බහුතර ජනවරමක් සහිත ආණ්ඩුවක වගකීම වන්නේ විවිධ පාර්ශ්වයන්ගේ පීඩනයන්ට යටත් වී අත්යවශ්ය යැයි හැඟෙන ප්රතිසංස්කරණ අතහැර දැමීම නොව, අවශ්ය ඕනෑම නීත්යානුකූල පියවරක් ගනිමින් තම ප්රතිපත්ති ක්රියාත්මක කිරීමයි. එබැවින්, නීතිඥ සංගම්වල හෝ වෙනත් කණ්ඩායම්වල විරෝධතා නොතකා පනත ගැසට් කිරීම, ජනතාව විසින් ලබා දුන් වරම නිසි පරිදි සහ නිර්භීතව භාවිතා කිරීමක් ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකිය. බහුතර ජන බලයක් යනු හුදු සංඛ්යාවක් පමණක් නොව, එය රාජ්යයේ තීරණ ගැනීමේ තනි සහ නීත්යානුකූල බලධාරියා ආණ්ඩුව බව තහවුරු කරන ප්රබලතම සාධකයයි.
දෘෂ්ටිවාදය විචාරය කිරීම
දේශපාලන සංස්කෘතියේ නව ප්රවණතාව
වත්මන් ආණ්ඩුව මෙම ක්රියාවලිය හරහා ශ්රී ලාංකීය දේශපාලන සංස්කෘතියට ආගන්තුක, එහෙත් අතිශය තීරණාත්මක නව ප්රවණතාවක් හඳුන්වා දී ඇත. එනම්, පවතින දෘෂ්ටිවාදයට (Ideology) සහ සාම්ප්රදායික බල ව්යුහයන්ට අභියෝග කිරීමේ හැකියාවයි.
අතීතයේදී කවර ආණ්ඩුවක් වුවද මහානායක හිමිවරුන්ගේ විරෝධයක් හමුවේ තම දේශපාලන න්යායපත්රය වෙනස් කිරීමට පුරුදුව සිටියහ. එහෙත්, වත්මන් වාමාංශික මුහුණුවරක් සහිත පරිපාලනය, "ආගමික ආයතනවල බලපෑම ලෞකික රාජ්යයේ තීරණවලට බාධාවක් කර නොගැනීමේ" දේශපාලනය ඉතා උපායශීලීව ප්රායෝගික තලයේ ස්ථාපිත කර ඇත. එය ආණ්ඩුව නොසිතා තැබූ පියවරක් නොව, රාජ්ය යාන්ත්රණය ක්රියාත්මක විය යුත්තේ ආගමික හෝ වෘත්තීය කණ්ඩායම්වල නිශේධ බලයට යටත්ව නොව, මහජන නියෝජිතයින්ගේ බහුතර කැමැත්තට අනුව බව සනාථ කිරීම සඳහා සවිඥානිකව තැබූ පියවරකි.
යෝජිත 22 වන ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනය මේ වන විට යථාර්ථයක් බවට පත්වී අවසන්ය. අතුරුදන් වූවා යැයි කියන ලිපිය මුල් කරගෙන විපක්ෂය සහ විචාරකයින් දේශපාලන ඝෝෂාවක් කරද්දී, ආණ්ඩුව නිහඬව සහ උපායශීලීව තම ඉලක්කය සපුරා ගත්තේය. මෙමගින් ගම්ය වන ප්රධානතම සත්යය නම්, ප්රබල ජනවරමකින් බලපරාක්රමය ලද ආණ්ඩුවකට, තමන් නිවැරදි යැයි විශ්වාස කරන තීරණයක් ක්රියාත්මක කිරීමේදී කිසිදු සම්ප්රදායික බලවේගයකට යටත් වීමේ අවශ්යතාවක් නොමැති බවයි.
මහානායක හිමිවරුන්ගේ ලිපිය නොලැබුණු සේ කටයුතු කිරීම මගින් වත්මන් පරිපාලනය හුදෙක් එක් නීතියක් සම්මත කරගැනීමෙන් නොනැවතී, ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය පාලනය සහ ආගමික-සාම්ප්රදායික දෘෂ්ටිවාදය අතර පවතින සීමා මායිම් නැවත නිර්වචනය කර ඇත. එය ලෞකික රාජ්ය බලය සහ ජනවරමේ ආධිපත්යය, සම්ප්රදායට ඉහළින් ඔසවා තැබූ සාර්ථක දේශපාලන මෙහෙයුමක් ලෙස ඉතිහාසයට එක්වනු ඇත.
