[Energy Minister Kumara Jayakody (picture left) has resigned, but his case remains a benchmark test for the NPP government]
බලශක්ති අමාත්ය කුමාර ජයකොඩි මේ වන විටත් සිය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වී ඇතත්,
ඔහුගේ මෙම සිදුවීම ජාතික ජන බලවේග (NPP) රජයට සිය ප්රතිපත්ති ඔප්පු කිරීම සඳහා වන තීරණාත්මක කඩඉමක් බවට පත්ව තිබේ.
කැරම් ලෑලි 14,000ක් සහ දාම් ලෑලි 11,000ක් මිලදී ගැනීමේ ක්රියාවලියේ දෝෂ හේතුවෙන් හිටපු ක්රීඩා අමාත්ය මහින්දානන්ද අලුත්ගමගේට සහ සතොස හිටපු සභාපති නලින් ප්රනාන්දු ට පසුගිය වසරේදී සිරගත වීමට සිදුවිය. ගල් අඟුරු ප්රසම්පාදන ආන්දෝලනය සම්බන්ධයෙන්ද මෙවැනිම තත්ත්වයක් උද්ගත වී, NPP රජයේ බලශක්ති අමාත්යවරයාටද සිරමැදිරියට යාමට සිදුවෙයිද?
නොරොච්චෝලේ ලක්විජය බලාගාරය සඳහා ගල් අඟුරු සපයන ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම (LCC) විසින් මෑතකදී ආනයනය කළ ගල් අඟුරු නැව් කිහිපයක්ම ප්රමිතියෙන් තොර බවට සොයාගෙන ඇත. එසේ වුවද, රජයේ අමාත්යවරුන් දිගින් දිගටම තර්ක කරන්නේ මෙම මිලදී ගැනීම්වලදී කිසිදු ප්රසම්පාදන ක්රියාවලියක් උල්ලංඝනය වී නොමැති බවත්, රජයට ඉන් කිසිදු පාඩුවක් සිදුවී නොමැති බවත්ය.
විපක්ෂයට ලැබුණු කදිම අවස්ථාවක්
නවක රජයක් වන NPP රජය අතින් සිදුවන දේශපාලනික හා පරිපාලනමය අතපසුවීම් දෙස බලා සිටින විපක්ෂයට සහ බහුතරයක් ප්රධාන ධාරාවේ මාධ්යවලට මෙම ගල් අඟුරු අර්බුදය කදිම අවස්ථාවක් නිර්මාණය කර දී ඇත. ගල් අඟුරු ප්රමිතියෙන් තොර බව දැනගත් පළමු දින සිටම ඔවුහු බලශක්ති අමාත්ය කුමාර ජයකොඩි ට දැඩි ප්රහාර එල්ල කරමින් සිටිති.
ඊට අමතරව, මීට වසර දහයකට පෙර ලංකා පොහොර සමාගමේ ප්රසම්පාදන කළමනාකරු ලෙස කටයුතු කළ සමයේ රජයට රුපියල් මිලියන 8.8 කට අධික පාඩුවක් සිදු කිරීම සම්බන්ධයෙන් මාර්තු 27 වැනිදා අමාත්යවරයාට කොළඹ මහාධිකරණයේදී අධිචෝදනා ගොනු කෙරිණි.
විපක්ෂයේ ඉල්ලීම් මත පමණක් අමාත්යවරුන් ඉවත් කළහොත් රජයකට සතිපතා කැබිනට් සංශෝධන කිරීමට සිදුවනු ඇත. නමුත්, අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව (CIABOC) විසින් අමාත්යවරයෙකුට එරෙහිව චෝදනා ගොනු කරන්නේ නම්, සදාචාරාත්මක පාලනයක් ගැන නිරන්තරයෙන් කතා කරන රජයක් වහාම ඊට එරෙහිව පියවර ගත යුතුව ඇත.
ජනාධිපතිවරයාගේ තර්කය සහ සදාචාරාත්මක වගකීම
පොහොර සමාගමේ සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් මාධ්යවේදීන් නැඟූ ප්රශ්නවලට පිළිතුරු දෙමින් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මෑතකදී ප්රකාශ කළේ, යම් අමාත්යවරයෙකු සිය අමාත්ය ධුරයේ බලය අනිසි ලෙස භාවිතා කර ඇති බව ඔප්පු වුවහොත් ඔහුව වහාම ඉවත් කරන බවයි. ඉන් හැඟවූයේ ජයකොඩිගේ අතීත ක්රියාකාරකම් සම්බන්ධයෙන් වත්මන් රජය පියවර නොගන්නා බවයි.
යමෙකු අතීත වැරදිවලින් මිදී යහපත් වී ඇත්නම්, නීතිය ක්රියාත්මක වුවද ඔහුව දේශපාලනිකව දඬුවමකට ලක් නොකළ යුතු බවට තර්කයක් ගොඩනැගිය හැකිය. නමුත් යමෙකු සැබවින්ම වෙනස් වී ඇති බවට ජනාධිපතිවරයාට සමස්ත රටටම සහතික විය නොහැකි අතර, ජාතික ජන බලවේගය යනු ප්රතිපත්තිගරුක පක්ෂයක් බව ක්රියාවෙන් ඔප්පු කළ යුතුව ඇත. එබැවින් අමාත්යවරයාට අධිචෝදනා ගොනු කළ විගසම ඔහුව කැබිනට් මණ්ඩලයෙන් ඉවත් කිරීමට පියවර ගත යුතුව තිබුණි.
කිසිදු ක්රියාවලියක් උල්ලංඝනය කර නොමැති බවට අමාත්යවරුන් ප්රසිද්ධියේ සහතික වුවද, විගණකාධිපතිනිය සිය විශේෂ වාර්තාවෙන් ගල් අඟුරු ප්රසම්පාදනයේ දෝෂ කිහිපයක්ම පෙන්වා දී තිබේ. කෙසේ වෙතත්, පොදු ව්යාපාර පිළිබඳ කාරක සභාවේ (COPE) මැදිහත්වීම හරහා රජයේම ඉල්ලීම මත මෙම විගණන වාර්තාව සකස් කිරීම රජයේ පැසසුමට ලක්විය යුත්තකි. මෙම විගණන වාර්තාව ප්රකාශයට පත්වීම අමාත්යවරයාට ඉල්ලා අස්වීමට තිබූ තවත් එක් අවස්ථාවක් වුවද, ඔහු එයද මඟ හැරියේය.
ජනාධිපති කොමිසමේ විෂය පථය පුළුල් වීම
අවසානයේදී, ගල් අඟුරු ආනයන ක්රියාවලියේ අක්රමිකතා සෙවීම සඳහා ජනාධිපතිවරයා විසින් විශේෂ ජනාධිපති පරීක්ෂණ කොමිසමක් පත් කළ අප්රේල් 17 වැනිදා, අමාත්යවරයා සහ අමාත්යාංශ ලේකම් මහාචාර්ය උදයංග හේමපාල යන දෙදෙනාම ඉල්ලා අස්විය (හෝ ඉල්ලා අස්වීමට සැලැස්වීය). ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු ගිහාන් කුලතුංග ගේ ප්රධානත්වයෙන් යුත් මෙම ත්රිපුද්ගල කොමිසම මගින්, 2009 වසරේ සිට 2026 අප්රේල් 16 දක්වා කාලය තුළ—එනම් මහින්ද රාජපක්ෂ, මෛත්රීපාල සිරිසේන, ගෝඨාභය රාජපක්ෂ, රනිල් වික්රමසිංහ සහ අනුර කුමාර දිසානායක යන සියලු ජනාධිපතිවරුන්ගේ පාලන සමයන් ආවරණය වන පරිදි ගල් අඟුරු මිලදී ගැනීම් විමර්ශනය කරනු ඇත.
වත්මන් අර්බුදයට පමණක් සීමා නොවී, ගල් අඟුරු බලාගාරයේ ආරම්භයේ සිටම විමර්ශනය කිරීම විවිධ පාර්ශ්ව විවිධ ආකාරයෙන් අර්ථකථනය කරති. ඇතැමුන් පවසන්නේ පසුගිය රජයන්හි දූෂණ සෙවීමට NPP රජයට ජනවරමක් ඇති බවයි. තවත් අය මෙය දකින්නේ වත්මන් රජය විවේචනය කරන අයට එරෙහිව දියත් කළ දේශපාලන පළිගැනීමක් ලෙසය.
නමුත් අමාත්යවරයාට ඉල්ලා අස්වීමට බලකිරීමේ සටනින් විපක්ෂය ජයග්රහණය කළද, මෙම කොමිසම හරහා අතීතයේ ගල් අඟුරු ගනුදෙනුවලට සම්බන්ධ වූ විපක්ෂයේ බොහෝ දේශපාලඥයින්ද දැඩි අර්බුදයකට මුහුණ දෙනු ඇත. පසුගිය කාලයේ ගල් අඟුරු ගනුදෙනු සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ම කළ ප්රකාශ මේ දිනවල සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ යළිත් සංසරණය වෙමින් පවතී.
විගණන වාර්තාවේ හෙළිදරව්ව
-
Trident Champhar සමාගම: 2025/2026 කන්නය සඳහා තෝරාගෙන තිබූ මෙම ඉන්දියානු සමාගම නියමිත දිනට ලියාපදිංචි ගාස්තු ගෙවා නොතිබූ බව විගණකාධිපති වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
-
Mitra SK South Africa සමාගම: ගල් අඟුරු ප්රමිතිය පරීක්ෂා කිරීමට නිසි අනුමැතිය (accreditation) නොතිබූ මෙම සමාගම විසින් නැව් 12 ක් සඳහා ප්රමිති වාර්තා නිකුත් කර ඇත.
-
Taranjot Resources ආයතනය: මාර්තු 18 දින හදිසි මිලදී ගැනීම් සඳහා තෝරාගත් මෙම සමාගම, ඊට පෙර මාස 36 තුළ අවම කැලරි අගය වන 5900 kcl/kg සැපයීමට අපොහොසත් වූ සමාගමක් බව හෙළිවී ඇත.
අමාත්ය වසන්ත සමරසිංහ රූපවාහිනී සාකච්ඡාවකදී ප්රකාශ කළේ විගණකාධිපති වාර්තාවේ ඇතැම් කරුණු තමන් පිළිනොගන්නා බවයි. නමුත් ඔහු නොසලකා හැර ඇති කරුණ නම්, මේවා කැබිනට් මණ්ඩලය සහ රාජ්ය ආයතන විසින්ම ලේඛනගත කර ඇති නිල කරුණු බවයි.
ප්රවාහන අමාත්ය බිමල් රත්නායක පෙන්වා දුන්නේ අතීතයේ ගල් අඟුරු ගනුදෙනුවලින් රජයට වූ පාඩුව දේශපාලඥයින්ගේ සාක්කුවලට ගිය බවයි. ජනාධිපති කොමිසමේ විමර්ශනය හරහා තමන්ගේ නිර්දෝෂීභාවය ඔප්පු කිරීමට රජයට තවමත් ඉඩක් පවතී. මෙවර එවැනි දූෂණයක් සිදු නොවූ බව ක්රියාවෙන් ඔප්පු කිරීමේ සදාචාරාත්මක වගකීම දැන් ජාතික ජන බලවේග රජය සතුව පවතී.
මූලාශ්රය - ඩේලිමිරර්
