වක්ෆ් සභාවේ (Wakf Board) වසර 70ක ඉතිහාසය තුළ පෙර නොවූ විරූ අන්දමේ විමර්ශනයක්
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) විසින් ආරම්භ කර ඇත. දශක ගණනාවක් පුරා ආගමික සහ ප්රජා සේවා මුවාවෙන් සිදුවූ මහා පරිමාණ දේපළ කොල්ලයක් සහ ලේඛන වංචාවක් පිළිබඳ තොරතුරු මේ වන විට කරළියට පැමිණ තිබේ.
සභාපතිගෙන් පැය හතරක ප්රකාශයක්
පසුගිය ජනවාරි 06 වනදා, වක්ෆ් සභාවේ (Wakf Board) වත්මන් සභාපතිවරයා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ ලේඛන වංචා විමර්ශන අංශය හමුවට කැඳවා තිබුණි. දෙහිවල ප්රදේශයේ වක්ෆ් දේපළවලට අදාළව සිදුවූ දූෂණ සම්බන්ධයෙන් එහිදී ඔහුගෙන් පැය හතරකට අධික කාලයක් ප්රකාශ සටහන් කරගෙන ඇත.
මූලික විමර්ශනවලදී හෙළිවී ඇත්තේ, සභාපතිවරයාගේ අනුදැනුමකින් තොරව බොහෝ දූෂිත ක්රියා සිදුව ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, ඇතැම් තීරණාත්මක ලේඛන සඳහා ඔහු දැඩි විමසීමකින් තොරව, "විශ්වාසය මත" අත්සන් තබා ඇති බවට කරුණු අනාවරණය වී තිබේ.
දේශපාලන රැකවරණය සහ "අත නොතැබූ" දූෂණය
මෙම දූෂණ ජාලය මෙතරම් කාලයක් රහසක්ව පැවතීමට ප්රධාන හේතු කිහිපයක් විමර්ශන මගින් පෙන්වා දෙයි:
- දේශපාලන බලපෑම: පසුගිය කාලසීමාවන්හි විෂයභාර අමාත්ය ධුර දැරූ දේශපාලනඥයන්, මෙය මුස්ලිම් ප්රජාවට සංවේදී ආගමික කරුණක් ලෙස සලකා නිසි අධීක්ෂණයක් සිදු නොකිරීම.
- පරිපාලන දුර්වලතා: නිලධාරීන් තමන්ට හිමි බලය අවභාවිත කරමින් පෞද්ගලික සමාගම් සහ පුද්ගලයන් වෙත පොදු දේපළ පවරා දීම.
- නීතිය ක්රියාත්මක නොවීම: මීට පෙර නිලධාරීන්ට එරෙහිව නීතිමය පියවර නොගැනීම හේතුවෙන් බියකින් තොරව මෙම වංචාවන් සිදු කිරීම.
නාවල පල්ලියේ ජයග්රහණය: පෙර නිමිත්තක්ද?
මෑතකදී වාර්තා වූ නාවල පල්ලිය සම්බන්ධ සිද්ධිය මෙහි වඩාත් කැපී පෙනෙන උදාහරණයකි. නාවල මුස්ලිම් පල්ලියට අයත් දේපළ වංචනික ලෙස පෞද්ගලික භාරයක් (Trust) වෙත පවරා තිබූ අතර, සති දෙකකට පෙර අධිකරණය විසින් එම පැවරීම අවලංගු කර දේපළ නැවත මුස්ලිම් පල්ලිය සතු කළේය.
මෙවැනි තත්ත්වයන් තුළ, සාමාන්ය ජනතාවට තමන්ගේ ආගමික ස්ථානවල දේපළ ආරක්ෂා කර ගැනීමට අධිකරණයේ පිහිට පැතීමට සිදුව තිබීම කණගාටුදායක තත්ත්වයකි.
නිලධාරීන් සැඟවෙයි: CID මෙහෙයුම් දැඩි වේ
පසුගිය සිකුරාදා ප්රථම වතාවට CID නිලධාරීන් වක්ෆ් සභා පරිශ්රයට ඇතුළු වන විට, අදාළ දූෂණවලට සම්බන්ධ බවට සැක කෙරෙන නිලධාරීන් පිරිසක් එහි සිට ඇතත්, ඔවුන් අත්අඩංගුවට පත්වීමේ බියෙන් පලා ගොස් සැඟවී ඇති බව වාර්තා වේ.
විමර්ශන අංශ පවසන්නේ:
- සිතාසි මඟහරින පුද්ගලයන්ට එරෙහිව දැඩි නීතිමය ක්රියාමාර්ග ගන්නා බව.
- රුපියල් මිලියන ගණනක දේපළ වංචා කළ පෞද්ගලික සමාගම් සහ පුද්ගලයන් හඳුනාගෙන ඇති බව.
- ඉදිරියේදී තවත් පැමිණිලි රැසක් විභාගයට ගැනීමට නියමිත බව.
වක්ෆ් සභාව (Wakf Board) පිරිසිදු කිරීමේ මෙම "මෙහෙයුම" ප්රජාවගේ දේපළ සුරක්ෂිත කිරීමේ තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂයකි. වසර 70ක් පුරා පැවති දූෂිත ක්රමවේදය වෙනස් කර, විනිවිදභාවයකින් යුතු පරිපාලනයක් ස්ථාපිත කිරීමේ වගකීම දැන් නීතිය ක්රියාත්මක කරන ආයතන සතුය.
(වෙට්ටෙයි වාර්තාකරුගේ වාර්තාව සහ හරිදේශය වාර්තා ඇසුරිනි).
ශ්රී ලංකාවේ මුස්ලිම් ආගමික දේපළ සහ පල්ලි කළමනාකරණය කිරීම සඳහා බලපාන ප්රධාන නීතිමය රාමුව වන්නේ 1956 අංක 51 දරන මුස්ලිම් පල්ලි සහ පින්බිම් හෙවත් වක්ෆ් පනත (Muslim Mosques and Charitable Trusts or Wakfs Act) ය.
මෙම පනත නිර්මාණය වූ ආකාරය සහ එහි අභ්යන්තර ව්යුහය පිළිබඳ නිරීක්ෂණාත්මක සටහනක් පහත දැක්වේ.
පනතේ පසුබිම සහ ඉතිහාසය
බ්රිතාන්ය පාලන සමයේ සිටම මුස්ලිම් පල්ලි සහ ඒවායේ දේපළ පරිපාලනය සම්බන්ධයෙන් විවිධ ගැටලු පැන නැගුණි. විශේෂයෙන්ම "වක්ෆ්" (ආගමික හෝ පුණ්ය කටයුතු සඳහා පවරා ඇති දේපළ) නිසි ලෙස කළමනාකරණය කිරීමට සහ ඒවා අවභාවිත වීම වැළැක්වීමට විධිමත් ආයතනික ව්යුහයක අවශ්යතාවය මතු විය.
- 1956 ආරම්භය: නිදහසින් පසු මුස්ලිම් ප්රජාවගේ ආගමික අනන්යතාවය සහ දේපළ ආරක්ෂා කිරීමේ අරමුණින් මෙම පනත හඳුන්වා දෙන ලදී.
- සංශෝධන: පසුව පැනනැගුණු ප්රායෝගික ගැටලු විසඳීම සඳහා 1962 අංක 21 සහ 1982 අංක 33 දරන සංශෝධන පනත් මගින් මෙය තවදුරටත් ශක්තිමත් කෙරුණි.
පනතේ අභ්යන්තර ව්යුහය සහ නිරීක්ෂණ
මෙම පනත මගින් ප්රධාන අංශ කිහිපයක් පාලනය කරනු ලබයි:
අ. වක්ෆ් සභාව (The Wakf Board)
මෙය පනත යටතේ පිහිටුවා ඇති ප්රධාන තීරණාත්මක මණ්ඩලයයි.
- විෂයභාර අමාත්යවරයා විසින් පත් කරනු ලබන සාමාජිකයන් 7 දෙනෙකුගෙන් මෙය සමන්විත වේ.
- පල්ලි ලියාපදිංචි කිරීම, භාරකරුවන් පත් කිරීම සහ ඉවත් කිරීමේ බලය මෙම මණ්ඩලයට හිමි වේ.
ආ. වක්ෆ් කොමසාරිස් (Director/Commissioner)
පනත ක්රියාත්මක කිරීමේ විධායක බලය පවතින්නේ මුස්ලිම් ආගමික හා සංස්කෘතික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්යක්ෂවරයා (වක්ෆ් කොමසාරිස්) වෙතය. ඔහු මණ්ඩලයේ තීරණ ක්රියාත්මක කරන්නා ලෙස කටයුතු කරයි.
ඇ. පල්ලි සහ වක්ෆ් දේපළ ලියාපදිංචිය
පනතේ II වන කොටස අනුව, මෙරට පවතින සියලුම මුස්ලිම් පල්ලි වක්ෆ් සභාවේ ලියාපදිංචි කිරීම අනිවාර්ය වේ. පල්ලියකට අයත් ඕනෑම ඉඩමක් හෝ වත්කමක් පෞද්ගලික දේපළක් නොව "වක්ෆ්" දේපළක් ලෙස මෙහිදී හඳුනා ගැනේ.
ඈ. භාරකරුවන් (Trustees/Mutawallis) පත් කිරීම
පල්ලියක හෝ පුණ්ය භාරයක දෛනික කටයුතු මෙහෙයවීමට භාරකරුවන් පත් කිරීමේ බලය මණ්ඩලය සතුය. යම් භාරකරුවෙකු දූෂිත ක්රියාවක නිරත වුවහොත් හෝ අකාර්යක්ෂම වුවහොත් ඔහුව ඉවත් කිරීමට පනතේ III වන කොටස මගින් ප්රතිපාදන සලසා ඇත.
ඉ. වක්ෆ් අරමුදල (The Wakf Fund)
සෑම පල්ලියක්ම සිය වාර්ෂික ආදායමෙන් යම් ප්රතිශතයක් (සාමාන්යයෙන් 6% ක්) වැක්ෆ් අරමුදලට ගෙවිය යුතුය. මෙම මුදල් මුස්ලිම් පුණ්ය කටයුතු සහ පනත ක්රියාත්මක කිරීමේ වියදම් සඳහා යොදා ගැනේ.
1956 පනත ඉතා ශක්තිමත් නීතිමය ලේඛනයක් වුවද, එහි සඳහන් "භාරකාරත්වය" පිළිබඳ සංකල්පය අවභාවිත කරමින්, නිලධාරීන් සහ දේශපාලනඥයන් එක්ව දේපළ කොල්ලකෑමේ නිරත වන බව වර්තමාන CID පරීක්ෂණ මගින් ගම්ය වේ.
