2019 වසරේ සිදුවූ පාස්කු ඉරිදා ත්රස්ත ප්රහාරය ශ්රී ලංකාවේ මෑත ඉතිහාසයේ සිදුවූ අතිශය
ඛේදනීයම සිදුවීම්වලින් එකක් ලෙස තවමත් ඉතිරිව පවතී. ඉන් ශ්රී ලාංකිකයින්ගේ පමණක් නොව විදේශිකයින්ගේ ද ජීවිත අහිමි විය. එබැවින්, මෙහි සැබෑ වැරදිකරුවන් තීරණය කිරීමේ වගකීමක් එක්සත් ජනපදය වැනි රටවලට ද ඇත.
ඇමෙරිකානු ෆෙඩරල් විමර්ශන කාර්යාංශය (FBI) විසින් සිදු කරන ලද විමර්ශනයකදී මෙහි මහ මොළකරු ලෙස සහරාන් හෂීම් හඳුනාගෙන තිබුණි.
ඉස්ලාමික් ස්ටේට් (ISIS) සංවිධානයට අනුබද්ධ දේශීය අන්තවාදී කණ්ඩායම් විසින් සිදු කරන ලද මෙම සංවිධානාත්මක ප්රහාරය සැලසුම් කිරීමේ සහ මෙහෙයවීමේ ප්රධාන කාර්යභාරයක් සහරාන් විසින් ඉටු කරන ලද බවට වන නිගමනය, FBI වාර්තා සහ පශ්චාත් ප්රහාරක විමර්ශන සඳහා සහය දැක්වූ අනෙකුත් විදේශීය ආයතනවලින් ලබාගත් තොරතුරු මගින් තවදුරටත් තහවුරු කර ඇත.
එලෙසම, අපරාධ විද්යාත්මක (forensic) සහ බුද්ධි අංශ සහයෝගීතාව ඇතුළුව ඕස්ට්රේලියානු බලධාරීන් විසින් සපයන ලද විමර්ශන සහාය, මෙම ජාලයන් සිතියම්ගත කිරීමට, අපරාධකරුවන්ගේ අනන්යතාවන් තහවුරු කිරීමට සහ ප්රහාරකයින් ජාත්යන්තර අන්තවාදී ව්යුහයන් වෙත සම්බන්ධ කරන සාක්ෂි පදනම ශක්තිමත් කිරීමට දායක වී ඇත. මෙම සියලු බාහිර තොරතුරු එක්ව ගත් කල, මෙම බෝම්බ ප්රහාර දේශීයව ක්රියාත්මක වූවක් වුවද, ඊට ජාත්යන්තර බලපෑමක් සහ මතවාදී සබඳතාවක් පැවති බවට වන මතයට පුළුල් සහයක් ලැබේ.
කෙසේ වෙතත්, මෙහි මහ මොළකරු කවුරුන්ද යන ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකාව තුළ විවිධ මතවාදයන් මතු වී තිබේ. වත්මන් රජය සහ කතෝලික සභාව වෙනස් ආඛ්යානයක් (narrative) ඉදිරිපත් කරන අතර, මේ වන විට ඒ සම්බන්ධයෙන් විමර්ශන ක්රියාත්මක වෙමින් පවතී.
මෙම දෘෂ්ටිකෝණයන් බොහෝ විට පෙන්වා දී ඇත්තේ, බුද්ධි අංශවල අසාර්ථකත්වයන්, ප්රහාරය වළක්වා ගැනීමේදී සිදුවූ අතපසුවීම් සහ ඉහළ මට්ටමේ මැදිහත්වීමක් හෝ නොසැලකිලිමත් බවක් පිළිබඳව මතුවන ගැටලුය. සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, මෙම ආඛ්යානයෙන් කියවෙන්නේ, ප්රහාරය හරහා ජනිත වූ ජාතික ආරක්ෂාව පිළිබඳ හැඟීම් ප්රයෝජනයට ගනිමින් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ බලයට පත් කිරීම සඳහා දේශපාලන වාසි ලබා ගැනීමේ අරමුණින් මෙම ප්රහාරය සැලසුම් කළ හැකිව තිබූ බවයි.
එක්සත් ජනපදයට මෙම සිදුවීම විමර්ශනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් නීත්යානුකූල උනන්දුවක් ඇති බැවින් FBI වාර්තාව බැහැර කිරීම අපහසුය. මන්දයත්, මෙම බෝම්බ ප්රහාරවලින් ඇමෙරිකානු ජාතිකයින් කිහිප දෙනෙකු ද ජීවිතක්ෂයට පත්වූ බැවිනි. එලෙසම, එක්සත් රාජධානිය සහ චීනය වැනි වෙනත් රටවල පුරවැසියන් ද මෙම ප්රහාරයේ වින්දිතයින් බවට පත්වූ බැවින්, එම රටවලට ද මේ සම්බන්ධයෙන් මැදිහත්වීමක් ඇත.
මෙම තත්ත්වය තුළ මතුවන ප්රධාන ගැටලුවක් වන්නේ, විදේශීය විමර්ශන දායකත්වයන් මහජනතාව විසින් වටහා ගනු ලබන ආකාරයයි. නිදසුනක් වශයෙන්, මහජන කතිකාව තුළ FBI සොයාගැනීම් යොමු කර දක්වා ඇත්තේ සහරාන් හෂීම්ගේ ප්රධාන භූමිකාව තහවුරු කිරීමක් ලෙසිනි. එහෙත්, මෙම ජාත්යන්තර සොයාගැනීම් දේශීය විමර්ශන නිගමන සමඟ ඒකාබද්ධ කර ක්රමානුකූල ආකෘතියකින් ඉදිරිපත් කිරීමට ශ්රී ලංකා රජය දරා ඇත්තේ සීමිත උත්සාහයකි. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, ඛණ්ඩනය වූ (කඩින් කඩ ලැබෙන) තොරතුරු අර්ථ නිරූපණය කිරීමට මහජනතාවට බොහෝ විට සිදුවී ඇත.
මෙම හිඩැස පුළුල් ප්රතිවිපාක ඇති කරයි. ජාතික කම්පනයක්, ජාත්යන්තර ත්රස්තවාදී විමර්ශන සමඟ ඡේදනය වන මෙවැනි අවස්ථාවක, කරුණු පැහැදිලි වීම යනු හුදු ක්රියාපටිපාටික අවශ්යතාවයක් පමණක් නොව, එය මහජන විශ්වාසය පිළිබඳ කාරණයකි. විවිධ ආගම්වලට අයත් ශ්රී ලාංකිකයින් මෙන්ම විදේශීය ජාතිකයින් ද වින්දිතයින් අතරට ඇතුළත් වීම මඟින් මෙම ඛේදවාචකයේ ගෝලීය වැදගත්කම අවධාරණය කරයි. එවැනි සන්දර්භයක් තුළ, වැරදි වැටහීම් සහ අනුමාන කිරීම් වළක්වා ගැනීම සඳහා විමර්ශන ප්රතිඵල සන්නිවේදනය කිරීමේදී අනුකූලතාවක් (consistency) පවත්වා ගැනීම අත්යවශ්ය වේ.
වින්දිතයින් වෙනුවෙන් යුක්තිය ඉල්ලා සිටීමේ පෙරමුණේ සිටින ශ්රී ලංකාවේ කතෝලික සභාව, මෙහිදී සම්පූර්ණ තොරතුරු හෙළිදරව් කිරීමේ සහ වගවීමෙහි අවශ්යතාවය පිළිබඳව පුන පුනා අවධාරණය කර ඇත.
FBI සොයාගැනීම් සම්බන්ධයෙන් සිය ස්ථාවරය ප්රකාශ කිරීම නැවත වරක් රජය සතු වගකීමකි. මෙම ප්රශ්නයට පිළිතුරක් ලබා ගැනීමට සමස්ත රටටම අයිතියක් ඇත.
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය ද සිය ‘2019 ත්රස්තවාදය පිළිබඳ රටේ වාර්තා: ශ්රී ලංකාව’ (Country Reports on Terrorism 2019: Sri Lanka) තුළින් ISIS අනුප්රාප්තික ප්රහාරකයින් මෙහි අපරාධකරුවන් ලෙස දක්වා ඇත.
ISIS මතවාදයෙන් ආභාසය ලැබූ ත්රස්තවාදීන් විසින් පාස්කු ඉරිදා දිනයේ ශ්රී ලංකාව පුරා පිහිටි පල්ලි සහ හෝටල් ඉලක්ක කර ගනිමින් මරාගෙන මැරෙන ප්රහාර මාලාවක් දියත් කළ අතර, ඉන් සිය ගණනකට ජීවිත අහිමි විය. එවකට ISIS නායක අබු බක්ර් අල්-බග්ඩාඩි (Abu Bakr al-Baghdadi) විසින් මෙම ප්රහාර ප්රසිද්ධියේ අගය කරන ලදී. සිරියාවේ සහ ඉරාකයේදී ලද පරාජයෙන් පසුව වුවද, අනුබද්ධ ශාඛා සහ ආනුභාව ලත් ප්රහාර හරහා සිය ගෝලීය ව්යාපාරය අඛණ්ඩව ගෙන යාමට ISIS සංවිධානය අධිෂ්ඨාන කරගෙන සිටින බව ඉන් පෙන්නුම් කරන ලදී. එමෙන්ම, මෙම ප්රහාර හේතුවෙන් මුස්ලිම් විරෝධී ප්රචණ්ඩ ක්රියා ද හුදෙකලා සිදුවීම් ලෙස වාර්තා වූ බව ද එම වාර්තාවේ සඳහන් විය.
ජාතික ජන බලවේගය (NPP) බලයට පත්වූයේ මෙම ප්රහාරයේ "මහමොළකරු" හඳුනාගන්නා බවට වූ පොරොන්දුව මතය. එබැවින් දැන් ගැටලුව වී ඇත්තේ, නිවැරදි කවුද යන්නයි - ඒ FBI ද, කතෝලික සභාව ද, නැතහොත් ජාතික ජන බලවේගයේ රජය ද?
රජය සිය ස්ථාවරය පැහැදිලිව ප්රකාශ කළ යුතුය. එසේ නොමැති වුවහොත්, මෙතෙක් නිශ්චිතව තහවුරු කර නොමැති ආඛ්යානයක් මඟින් අවධානය වෙනතකට යොමු වනු ඇත. විකල්පයක් ලෙස, දැනට ක්රියාත්මක විමර්ශන අවසන් වීමෙන් පසු මෙම කාරණය සම්බන්ධයෙන් තීරණයක් ගැනීම සඳහා එය අධිකරණයට යොමු කළ යුතුය.
මියගිය අය අතර ඇමෙරිකානුවන් පස් දෙනෙකු සහ චීන සාගර විද්යාඥයින් හය දෙනෙකු ඇතුළු විදේශ ජාතිකයින් රැසක් සිටින බැවින් පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්රහාර හුදෙක් දේශීය ප්රශ්නයක් පමණක් නොව එය ජාත්යන්තර ගැටලුවක් ද වේ. අවසානයේදී මේ සම්බන්ධයෙන් යහපත් සහ සාධාරණ නිගමනයකට එළඹිය යුතුව ඇත.
මූලාශ්රය - ඩේලි මිරර් (Daily Mirror editorial)
