අපි තවමත් ඉන්දියාවෙන් මිරිස් ගෙන්වන්නේ ඇයි?
රුපියල් බිලියන 3.5 ක වටිනාකමකින් යුත් ඉන්දියානු වියළි මිරිස් බහාලුම් 120 ක්
මාස දෙකකට ආසන්න කාලයක් කොළඹ වරායේ සිරවී තිබීම හේතුවෙන්, මෙරට වෙළඳපොළ තුළ දැඩි මිරිස් හිඟයක් සහ මිල ඉහළ යාමක් නිර්මාණය වී තිබේ. මේ වන විට සිල්ලර වෙළඳපොළේ වියළි මිරිස් කිලෝවක මිල රුපියල් 1,800 ක් පමණ දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, සුපිරි වෙළඳසැල්වල එය රුපියල් 2,000 සීමාවද ඉක්මවා ගොස් ඇත. මෙම තත්ත්වය සාමාන්ය පාරිභෝගිකයාට පමණක් නොව, දේශීය මිරිස් කුඩු නිෂ්පාදකයින්ටද ඉල්ලුමට සරිලන සැපයුමක් ලබා දීමට නොහැකි අර්බුදයක් බවට පත්ව තිබේ.
මෙම සිදුවීම හුදෙක් වරායේ සිදුවූ ප්රමාදයක් ලෙස පමණක් සරලව බැහැර කළ නොහැකිය. එය මෙරට ආහාර සුරක්ෂිතතා ප්රමිතීන්, ආනයනික වෙළඳපොළ මත ඇති දැඩි යැපීම සහ පාරිභෝගික ආරක්ෂාව අතර පවතින සංකීර්ණ ගැටුම මනාව පිළිබිඹු කරයි.
ප්රමිතිය, තෙතමනය සහ මහජන සෞඛ්ය අතර ගැටුම
මෙම මිරිස් තොග වරායේ රඳවා ගැනීමට මූලික හේතුව වී ඇත්තේ, ශ්රී ලංකා ප්රමිති ආයතනය (SLSI) සහ සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ ආහාර පාලන පරිපාලන ඒකකය මගින් සිදු කරන පරීක්ෂණවලදී ඒවායේ තෙතමන ප්රතිශතය අනුමත මට්ටම ඉක්මවා තිබීමයි. මෙරට පවතින ප්රමිතියට අනුව වියළි මිරිස්වල අනුමත උපරිම තෙතමන මට්ටම සියයට 12 කි.
අත්යවශ්ය ආහාර ද්රව්ය ආනයනකරුවන්ගේ සහ වෙළඳුන්ගේ සංගමයේ ලේකම් පී. සුබ්රමනියම් මහතා පෙන්වා දෙන පරිදි, අමු මිරිස් වියළා සකස් කරන වියළි මිරිස් ස්වභාවයෙන්ම වාතයේ ඇති තෙතමනය උරා ගැනීමේ ගුණයෙන් යුක්තය. ශ්රී ලංකාව වැනි අධික ආර්ද්රතාවක් ඇති රටක සහ 'එල් නිනෝ' කාලගුණික බලපෑම් යටතේ, ප්රවාහනයේදී සහ ගබඩා කිරීමේදී සියයට 12 ක සීමාව රඳවා ගැනීම ප්රායෝගිකව අසීරු බව ඔහුගේ තර්කයයි. එබැවින් එම සීමාව අවම වශයෙන් සියයට 14 දක්වා ඉහළ නංවන ලෙසත්, තෙතමනය සහ 'ඇෆ්ලටොක්සින්' (Aflatoxin) යනු එකිනෙකට වෙනස් පරාමිතීන් දෙකක් බැවින් ඒවා වෙන වෙනම තක්සේරු කළ යුතු බවත් ආනයනකරුවෝ ඉල්ලා සිටිති.
කෙසේ වෙතත්, විචාරාත්මකව බලන විට මෙහි බරපතළ සෞඛ්යමය පැතිකඩක් තිබේ. තෙතමනය ඉහළ යාම මිරිස්වල පිළිකාකාරකයක් වන ඇෆ්ලටොක්සින් වර්ධනය වීමට සෘජුවම හේතු විය හැකි බව ආනයනකරුවන් පවා පිළිගන්නා සත්යයකි. වෙළඳපොළේ මිල අඩු කිරීමේ හෝ ව්යාපාරිකයින්ගේ පාඩු අවම කිරීමේ අරමුණින් පමණක් විද්යාත්මක සෞඛ්ය ප්රමිතීන් ලිහිල් කිරීම මහජන සෞඛ්යය අනතුරේ හෙළීමකි. අනෙක් අතට, බහාලුම් දින 60 කට වැඩි කාලයක් වරායේ හිර කර තැබීමෙන් ඒවායේ ගුණාත්මකභාවය තවදුරටත් පිරිහී තෙතමනය වැඩිවීමේ විරුද්ධාභාසයක්ද හටගෙන තිබේ.
ඉන්දියානු වෙළඳ පීඩනය සහ රාජ්ය තාන්ත්රික මැදිහත්වීම
මෙම අර්බුදය හුදෙක් දේශීය වෙළඳ ගැටලුවකින් ඔබ්බට ගොස් ද්විපාර්ශ්වික වෙළඳ ගැටලුවක් බවට පත්ව ඇත. ඉන්දියානු මිරිස් අපනයනකරුවන්ගේ සංගමය නැවත දැනුම් දෙන තුරු ශ්රී ලංකාවට රතු වියළි මිරිස් අපනයනය කිරීම අත්හිටුවීමටත්, නව ගිවිසුම්වලට නොයෑමටත් සිය සාමාජිකයින්ට දැනුම් දී තිබේ.
එක් මිරිස් තොගයක වටිනාකම ඉන්දියානු රුපියල් ලක්ෂ 40 ඉක්මවන බවත්, දින 60 කට වැඩි කාලයක් රඳවා තැබීම නිසා ප්රමාද ගාස්තු (demurrage), ප්රාග්ධන අහිමි වීම් සහ ගොවීන්ට සිදුවන පීඩා හේතුවෙන් වහාම රාජ්ය තාන්ත්රික මැදිහත්වීමක් සිදු කරන ලෙසත් ඔවුන් ආන්ද්ර ප්රදේශ් මහ ඇමති එන්. චන්ද්රබාබු නායිදු මහතාගෙන් ඉල්ලා තිබේ. මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ, අත්යවශ්ය ආහාර ද්රව්යයක් සම්බන්ධයෙන් තනි විදේශීය වෙළඳපොළක් මත අධික ලෙස යැපීමේදී, එම රටේ වෙළඳ සංගම්වල තීරණ හමුවේ අපේ රටේ ආහාර වෙළඳපොළ කෙතරම් අවදානමකට ලක්වන්නේද යන්නයි.
අපි තවමත් ඉන්දියාවෙන්ම මිරිස් ගෙන්වන්නේ ඇයි?
ඉන්දියාව අපනයන අත්හිටුවා ඇති පසුබිමක, වෙනත් රටවලින් මිරිස් ආනයනය කළ නොහැකිද යන්න ඕනෑම අයෙකුට මතුවන සාධාරණ ප්රශ්නයකි. ඊට හේතු වන ප්රධාන කාරණා දෙකක් මෙම වාර්තාව මගින් පැහැදිලි වේ.
ශ්රී ලාංකික පාරිභෝගිකයන් හුරුවී සිටින්නේ දේශීයව වගා කරන මිරිස්වල සහ ඉන්දියානු මිරිස්වල පවතින ආවේණික රසයට හා සැරටය. චීනයෙන් හෝ පාකිස්ථානයෙන් වියළි මිරිස් ආනයනය කිරීමේ හැකියාව පැවතුණද, එම රටවල මිරිස්වල රසයට මෙරට ජනතාව හුරුවී නොමැති බව ආනයනකරුවෝ පෙන්වා දෙති.
චීනය වැනි දුරස්ථ රටකින් වියළි මිරිස් ගෙන්වීමේදී ඒවා අධිශීතකරණ බහාලුම් (deep-freezer containers) තුළ ප්රවාහනය කිරීමට සිදුවේ. එවැනි තත්ත්වයක් යටතේ මිරිස්වල තෙතමන මට්ටම තවදුරටත් ඉහළ යාමේ අවදානමක් පවතින බැවින්, වත්මන් ප්රමිති ගැටලුව එයින් තවත් උග්ර විය හැකිය.
කෙසේ වෙතත්, "ඉන්දියාවෙන් මිරිස් ගෙන්වන්නේ ඇයි?" යන ප්රශ්නයේ සැබෑ ගැඹුර ඇත්තේ චීනයේ හෝ පාකිස්ථානයේ මිරිස්වල රසය තුළ නොව, දේශීය කෘෂිකර්මාන්තයේ අසමත්භාවය තුළය. දශක ගණනාවක් පුරා මෙරට පරිභෝජනයට අවශ්ය වියළි මිරිස් ප්රමාණය දේශීයව නිෂ්පාදනය කර ගැනීමට තිරසාර වැඩපිළිවෙළක් ක්රියාත්මක නොවීම නිසා, ශ්රී ලාංකිකයන්ට ඉන්දියාවේ ආන්ද්ර ප්රදේශ් ගොවීන්ගේ අස්වැන්න මත යැපීමට සිදුව තිබේ.
මෙම අර්බුදය විසඳීමේදී රජය සහ බලධාරීන් ද්විත්ව අභියෝගයකට මුහුණ දී සිටී. කඩිනම් විසඳුමක් ලෙස, වරායේ සිරවී ඇති බහාලුම් පිළිබඳව මහජන සෞඛ්යයට හානි නොවන පරිදි විද්යාත්මක පරීක්ෂණ කඩිනම් කර තීරණයක් ගැනීම අත්යවශ්ය වන අතර, දේශීය ප්රමිතීන් ජාත්යන්තර ආහාර සුරක්ෂිතතා නිර්ණායක හා මෙරට දේශගුණික තත්ත්වයන්ට අනුව විද්යාත්මකව සමාලෝචනය කළ යුතුය.
එහෙත් සැබෑ දිගුකාලීන විසඳුම රැඳී ඇත්තේ තෙතමන ප්රතිශතය සියයට 12 සිට 14 දක්වා වෙනස් කිරීම තුළ නොව, රුපියල් 2,000 ක් ගෙවා විදේශීය මිරිස් කන තැනට පාරිභෝගිකයා පත් නොවන පරිදි දේශීය මිරිස් වගාව සහ පසු අස්වනු තාක්ෂණය ශක්තිමත් කිරීම තුළය.

