තමලු මලිත්ත පියදිගමගේ විග්රහය
ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා විසින් රචිත 'මගේ ලෝකය' කෘතියට වසර 40ක් පිරීම නිමිත්තෙන්
කොළඹ ජාතික පුස්තකාල හා ප්රලේඛන සේවා මණ්ඩල ශ්රවණාගාරයේදී පැවති සංවත්සර සැමරුම, හුදෙක් එක් කෘතියක් ඇගයීමකට වඩා මෙරට මතවාදී සහ දාර්ශනික දිශානතිය යළි කියවීමක් බඳු විය. 'මගේ ලෝකය' යනු බටහිර විද්යාව සතු ඥානමීමංසාත්මක (epistemological) ඒකාධිකාරයට එරෙහිව බුදු දහමේ එන 'මනෝපුබ්බංගමා ධම්මා' (මනස පෙරටු කරගත් ලෝකය) යන පදනම මත පිහිටමින් එල්ල කළ ප්රබලතම දාර්ශනික ප්රහාරයකි.
සියවස් ගණනාවක් පුරා යටත්විජිතකරණ ප්රවාහය ඔස්සේ අපගේ අධ්යාපන ව්යුහය තුළට කාන්දු කර තිබූ "එකම සත්ය විද්යාව බටහිර විද්යාවයි" යන මිථ්යාව බිඳ හෙළීමට ඔහු කටයුතු කළේය. ඔහුගේ දාර්ශනික බලපෑමට දැනුවත්ව හෝ නොදැනුවත්ව ලක් නොවූ කිසිදු 20 වන සියවසේ ශ්රී ලාංකීය බුද්ධිමතෙකු නොමැති තරම්ය. භාරතීය සම්ප්රදායේ විසූ කෞටිල්ය, භරත, ආර්යභට හෝ නාගර්ජුන වැනි පඬිවරුන් මෙන්, නලින් ද සිල්වා යනු මෙරටට ගසාගෙන ආ විජාතික පරවාද මුලින් උපුටා දැමූ 'මහෞෂධයෙකු' ලෙස හැඳින්වීම අතිශයෝක්තියක් නොවේ.
මෙම මතවාදී ප්රවාහයෙන් පෝෂණය වූ වර්තමාන දේශප්රේමී තරුණ පරම්පරාව නියෝජනය කරමින්, තමලු මලිත්ත පියදිගම විසින් සිදුකළ පහත දේශනය, මහාචාර්යවරයාගේ චින්තනමය පරිණාමය සහ එහි සමාජ-දේශපාලනික බලපෑම පිළිබඳ විශ්ලේෂණයක් සපයයි.
පහත දැක්වෙන්නේ එම දේශනය අනුසාරයෙන් සවිස්තරාත්මකව උපුටා සකස් කළ ලිපියකි.
නලින් ද සිල්වා නම් චින්තකයා සහ පරම්පරා දෙකක මතකයන්
මහාචාර්ය නලින් ද සිල්වා මහතාගේ අදහස් ආශ්රය කළ ප්රධාන පරම්පරා දෙකක් හඳුනාගත හැකිය. ඉන් පළමුවැන්න වන්නේ, ඔහුගේ අදහස් වර්ධනය වීමේ ආරම්භක අවධියේදී කොළඹ විශ්වවිද්යාලය කේන්ද්ර කරගනිමින් ඔහු හා සමකාලීනව කටයුතු කළ ජානක වංශපුර මහතා ඇතුළු පිරිස නියෝජනය කරන පරම්පරාවයි.
අනෙක් පරම්පරාව වන්නේ ඔහුගේ අදහස්වල වර්ධනයේ අවසාන අවධියේදී ඔහු හා සම්බන්ධ වූ තරුණ පරම්පරාවයි. තමලු පියදිගම නියෝජනය කරන්නේ එම නව පරම්පරාවයි. මේ අනුව, නලින් ද සිල්වා නැමැති චින්තකයාගේ මතවාදී පරිණාමය යුග දෙකක් හරහා කියවා ගැනීමේ හැකියාව පවතී.
දිනපතා ලිවීමෙන් සමාජය වෙනස් කළ මතවාදී අරගලය
මහාචාර්යවරයාගේ මතවාදී අරගලයේ ප්රබලතම අවිය වූයේ ඔහුගේ අඛණ්ඩ ලේඛන කලාවයි. 1980 ගණන්වල සිට 'දිවයින' පුවත්පතේ පළවූ 'දැක්ම' තීරුව හරහා ඔහු දිනපතා සමාජය ඇමතීය. ලිවීමෙන් පමණක් සමාජ විපර්යාසයක් කළ හැකිද යන ප්රශ්නයට ජීවමාන උදාහරණයක් සැපයූවේ එතුමාය.
විශේෂයෙන්ම ත්රස්තවාදය පරාජය කළ නොහැකි බවටත්, ෆෙඩරල් විසඳුමකට යා යුතු බවටත් රටේ බහුතරයක් උගතුන් මත පළ කරද්දී, හමුදාමය ක්රියාමාර්ගයකින් ත්රස්තවාදය අවසන් කළ හැකි බවට විශ්වාසය දැල්වූයේ ඔහුගේ නොපසුබට ලේඛනයයි. ලිවීම ඔස්සේ සමාජය ජයග්රහණයක් කරා මෙහෙයවිය හැකි බව ඔහු ප්රායෝගිකව ඔප්පු කර පෙන්වීය.
'මගේ ලෝකය' සහ ජාතිකවාදයේ සංකල්පීය පදනම
ඔහුගේ ලේඛන අතරින් 'මගේ ලෝකය' කෘතිය සැලකෙන්නේ ඔහුගේ විශිෂ්ටතම නිර්මාණය (Magnum Opus) ලෙසිනි. එහෙත් එම කෘතියෙන් ඔහුගේ අදහස් නතර වූයේ නැත. පසුකාලීන මුද්රණවල පෙරවදන් අධ්යයනය කිරීමේදී, ඔහුගේ මතවාද කෙතරම් දුරකට වර්ධනය වී ඇත්දැයි පැහැදිලි වේ.
ජාතිකවාදයට යම් හැඟීමක්, ආසාවක් හෝ ලැදියාවක් පමණක් ප්රමාණවත් නොවේ. ඊට 'දැනුම පිළිබඳ දැනුමක්' හෙවත් සංකල්පීය පදනමක් අවශ්ය වේ. නලින් ද සිල්වා මහතා මෙරට ජාතිකවාදයට ලබා දුන්නේ එම බුද්ධිමය පදනමයි.
බටහිර විද්යාව සහ බුදු දහම: බුදු දහම විද්යාත්මකද?
අතීතයේ සිටම බටහිර විද්යාව සහ බුදු දහම සංසන්දනය කිරීමේදී අපේ උගතුන් මුහුණ දුන් ප්රධාන ගැටලුවක් වූයේ "බුදු දහම විද්යාත්මකද?" යන්න සෙවීමට යාමය. මේ ඔස්සේ බොහෝ දෙනා බුදු දහමේ ගැඹුරු සංකල්ප බටහිර විද්යාවට ගලපා පෙන්වීමට උත්සාහ කළහ. (උදාහරණයක් ලෙස, බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ ආලෝකය නොයන තැන්, බටහිර විද්යාවේ කළු කුහරවලට සමාන කිරීම පෙන්වා දිය හැක).
මෙය මතුපිටින් සිදුකළ බොළඳ ගැලපීමක් විය. නලින් ද සිල්වා මහතා මෙම ප්රශ්නය මුලින්ම කණපිට හැරවීය. "බුදු දහම විද්යාත්මකද කියා ඇසීමට නම්, බටහිර විද්යාව සත්ය විය යුතුයි. එහෙත් බටහිර විද්යාව යනු සත්යයක්ද?" යන්න ඔහු ප්රශ්න කළේය.
විද්යාවේ සීමා සහ මනසින් තොර යථාර්ථයක් පිළිබඳ මිථ්යාව
භෞතික විද්යාඥයෙකු වීමට සිහින දුටු ඔහු, කාල් පොපර් වැනි දාර්ශනිකයන්ගේ අදහස් ඇසුරින් බටහිර විද්යාව තර්කානුකූල නොවන බව වටහා ගත්තේය. බටහිර විද්යාඥයන් විශ්වාස කරන්නේ අපගේ මනසට එහා ගිය ස්වායත්ත, වාස්තවික ලෝකයක් පවතින බවත්, විද්යාව හරහා ක්රමයෙන් එම සත්ය කරා ළඟා විය හැකි බවත්ය.
එහෙත් 'මගේ ලෝකය' හරහා ඔහු ඝෘජු අභියෝගයක් එල්ල කළේය: > "මනසට බාහිරව යථාර්ථයක් තිබෙනවා නම්, එය මනසින් තොරව ඔප්පු කර පෙන්වන්න."
මනසින් තොරව පවතින යථාර්ථයක් ගැන පවසන සියලු සංකල්ප සහ කතන්දර අවසාන වශයෙන් ගොඩනැගෙන්නේද මනසින්මය. එබැවින් මනසින් තොර වාස්තවික ලෝකයක් යනු අර්ථ විරහිත සංකල්පයකි.
වියුක්ත සංකල්ප සහ "පට්ටපල් බොරුව"
පසුකාලීනව "බටහිර විද්යාව පට්ටපල් බොරුවක්" යැයි ඔහු කළ ප්රකාශය බොහෝ දෙනාගේ කලබලයට හේතු විය. එහෙත් ඔහු ඉන් අදහස් කළේ ගුවන් යානා පියාසර කිරීම හෝ පරිගණක ක්රියාත්මක වීම බොරුවක් බව නොවේ.
ඔහු පෙන්වා දුන්නේ ලක්ෂ්යය, සරල රේඛාව හෝ ගුරුත්වාකර්ෂණය වැනි සංකල්ප පංචේන්ද්රියන්ටවත්, මනසටවත් ගෝචර නොවන 'වියුක්ත සංකල්ප' බවයි. නිව්ටන්ගේ ගුරුත්වාකර්ෂණ සංකල්පය අයින්ස්ටයින් විසින් ප්රතික්ෂේප කරනු ලැබීමෙන්ම පෙනී යන්නේ ඒවා නිරපේක්ෂ සත්යයන් නොව, තාවකාලිකව ගොඩනගා ගත් කතන්දර හෙවත් පට්ටපල් බොරු බවයි.
අපේ ප්රවාද සහ සිංහල බෞද්ධ රාජ්යයක් ගොඩනැගීම
මිනිසා ගොඩනගන දැනුම තමන් ජීවත්වන සංස්කෘතියට සාපේක්ෂ වේ. බටහිර විද්යාව බටහිර ග්රීක-ජූඩියානු-ක්රිස්තියානි චින්තනයේ නිර්මාණයකි. ලංකාවෙන් විශිෂ්ට විද්යාඥයන් බිහි නොවන්නේ එම චින්තනය අපට ආගන්තුක බැවිනි.
මේ අනුව අපට අවශ්ය වන්නේ බටහිර දැනුමේ ආධිපත්යයෙන් මිදී, අපගේම සංස්කෘතික පදනමක් මත ගොඩනැගුණු නව දැනුම් පද්ධතියකි. මහාචාර්යවරයා 'සිංහල බෞද්ධ රාජ්යයක්' ලෙස අර්ථ දැක්වූයේ හුදෙක් එක් ජාතියක් පමණක් ජීවත්වන රාජ්යයක් නොව, අපගේම ආයතනික පද්ධතියක් සහ චින්තනයක් මත ක්රියාත්මක වන දැනුම් පද්ධතියකින් හෙබි රාජ්යයකි.
විවේචන භාරගැනීම සහ අනාගත පරපුරට දුන් පණිවිඩය
ඔහු කිසිදු විවේචනයක් නොඉවසන දඩබ්බරයෙකු බවට සමාජයේ මතයක් පැවතියද, එය මුළුමනින්ම සත්යයක් නොවේ. කරුණු සහිතව, ගැඹුරින් අධ්යයනය කර ඉදිරිපත් කරන තර්කානුකූල විවේචන ඔහු ඉතා සාමකාමීව භාරගත්තේය. ඔහු කෝපයට පත් වූයේ කිසිදු හැදෑරීමකින් තොරව, මතුපිටින් කරුණු ගෙන විවේචනය කිරීමට පැමිණෙන පුද්ගලයන් සම්බන්ධයෙන් පමණි.
ඔහු සිය ජීවිතයේ අවසන් කාලයේදීත් කළු කුහර පිළිබඳව මෙන්ම, ශ්රී ලාංකීය සංඛ්යා පද්ධතියේ 'ශූන්යය' (බිංදුව) භාවිතය පිළිබඳව ද ගැඹුරු පර්යේෂණවල නිරත විය. සිය ජීවිතයේ අවසන් හමුවීමේදී ඔහු තරුණ පරපුරට ලබා දුන් පණිවිඩය වූයේ මෙයයි: > "වෙනත් දේවල්වලට කාලය වෙන් නොකර, හිතලා අලුත් දෙයක් කරන්න."
අපට ඔහු වෙනුවෙන් කළ හැකි උපරිම ගෞරවය වන්නේ, අපේ සංස්කෘතිය සහ චින්තනය මත පදනම් වූ නව දැනුම් පද්ධතියක් ගොඩනැගීමට කටයුතු කිරීමයි.
(තමලු මලිත්ත පියදිගම විසින් කොළඹ ජාතික පුස්තකාල ශ්රවණාගාරයේදී සිදුකළ දේශනය ඇසුරිනි).
