සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ නිරන්තරයෙන් කතාබහට ලක්වන, ලංකාවේ භයානකම "හොල්මන් මන්දිරය"
ලෙස කිරුළු පැලඳ ඇති 'දික්කන්ද වලව්ව' ගැන ඔබත් අනිවාර්යයෙන්ම අසා ඇති. මධ්‍යම රාත්‍රියේ ඇසෙන අද්භූත විලාප හඬවල්, පියානෝ වාදනය වන ශබ්ද සහ සුදු පැහැති සේයාවන් ගැන කියැවෙන කතන්දර නිසාම අදටත් මේ ස්ථානය වටා ඇත්තේ දැඩි භීතියක් මෙන්ම කුතුහලයක්.
නමුත්, මේ යකඩ ගේට්ටුවලින් සහ දැවැන්ත වන ලැහැබකින් වසා දමා ඇති අද්භූත මන්දිරය පිටුපස සැඟවී ඇත්තේ හොල්මන් කතාවකට වඩා එහා ගිය ඛේදනීය ඓතිහාසික යථාර්ථයකි. මේ, මිථ්‍යාව සහ සත්‍යය අතර දෝලනය වන දික්කන්ද වලව්වේ ඇත්තම කතාවයි.
සැඟවුණු කඳු මුදුනක හුදෙකලා වූ යෝධයා
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ, යක්කල නගරයේ සිට හැතැප්ම 6ක් පමණ දුරින් පිහිටි යක්කල-කිරිඳිවැල ප්‍රධාන මාර්ගයේ (231) දික්කන්ද සහ වතුරුගම අතර මෙම සුවිශාල භූමිය පිහිටා තිබේ. අක්කර 300කට අධික සුවිශාල පොල් වතුයායක් මධ්‍යයේ ඇති උස් කඳුගැටයක් මත මෙම මන්දිරය ඉදිකර ඇත්තේ, ප්‍රධාන මාර්ගයට හෝ කිසිදු සාමාන්‍ය ගම්වැසියෙකුගේ පියවි ඇසට පහසුවෙන් හසු නොවන ආකාරයටයි. වටා ඇති දැවැන්ත පැරණි කොස් ගස් වැටියකින් ආවරණය වී ඇති මෙම භූමියට පිවිසීම අදටත් සපුරා තහනම්ය. වතුරුගම හන්දියේ ඈත වෙල් යායකට හෝ කිලෝමීටර ගණනක් දුරින් පිහිටි මාළිගාතැන්න කඳු මුදුනකට පමණක් යන්තමින් දිස්වන මෙම මන්දිරය, සිය හුදෙකලා බව නිසාම ජනතාවගේ මනස තුළ දැඩි කුතුහලයක් ජනිත කරවයි.
අතීත ශ්‍රී විභූතිය -
ඔබේසේකරවරුන්ගේ නොබිඳුණු ආධිපත්‍යය
මෙම සුවිශාල මන්දිරයේ සැබෑ හිමිකරුවන් වන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත සමයේ ලංකාවේ ප්‍රබලතම දේශපාලන සහ ආර්ථික බලයක් දැරූ "ඔබේසේකර" ප්‍රභූ පරම්පරාවයි. විසිවන සියවසේ මුල් භාගයේදී පමණ ඉදිකරන්නට ඇතැයි සැලකෙන මෙය, එකල බස්නාහිර පළාතේ දේශපාලන තීරණ ගැනීමේ ප්‍රබල මධ්‍යස්ථානයක් විය.
ඔබේසේකර පවුල යනු ලංකාව පුරා තේ, රබර් සහ පොල් වතු අක්කර 20,000කට වඩා හිමිව තිබූ, බණ්ඩාරනායක පරපුර සමඟ ඍජු විවාහ සබඳතා පැවැත්වූ (හිටපු අගමැති එස්. ඩබ්ලිව්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක ගේ මව වූයේද ඩේසි එසිලින් ඔබේසේකර යි) අතිශය බලවත් පරම්පරාවකි. පසුව මෙම දික්කන්ද දේපළවල හිමිකාරීත්වය හිටපු සෙනෙට් සභිකයෙකු සහ අමාත්‍යවරයෙකු වූ දේශමාන්‍ය ජේ. පී. ඔබේසේකර (III) සහ හිටපු සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරියක වූ දේශමාන්‍ය ශිවා ඔබේසේකර යුවළ වෙත හිමි විය. එනම්, මෙය හුදෙක් නිවසක් නොව, මුළු රටක් පාලනය කළ ප්‍රභූ පැලැන්තියක රජ දහනක් බඳු විය.
'කාමර 100ක' බොරුව සහ වාස්තුවිද්‍යාත්මක මහිමය
මෙම වලව්වේ කාමර 100ක් ඇති බවට අන්තර්ජාලයේ සහ ගම්වාසීන් අතර ප්‍රබල කටකතාවක් පැවතියද, එහි සැබෑ ලෙසම ඇත්තේ අතිශය සුවිශාල කාමර 18ත් 20ත් අතර ප්‍රමාණයකි. සේවක නිවාස, දැවැන්ත මුළුතැන්ගෙවල්, අශ්ව ගාල සහ දිගු ආලින්දයන් එකිනෙක යා කරමින් නිර්මාණය කර ඇති සංකීර්ණ ව්‍යූහය හේතුවෙන් මෙය කාමර සියයකින් සමන්විත මාලිගාවක් සේ පිටතට දිස්වේ.
බ්‍රිතාන්‍ය, ඕලන්ද සහ දේශීය වාස්තුවිද්‍යාත්මක ලක්ෂණවල සම්මිශ්‍රණයක් වන මෙහි, කළුවර, කොස් සහ තිඹිරි වැනි වටිනා දේශීය දැව යොදාගෙන තිබේ. උස් කඳුගැටයක් මත පිහිටියද, සාම්ප්‍රදායික දකුණු ඉන්දීය "මැද මිදුල්" සංකල්පය යොදාගනිමින් මන්දිරය අභ්‍යන්තරයට විශිෂ්ට ස්වභාවික වාතාශ්‍රයක් සහ ආලෝකයක් ගලා ඒමට සලස්වා ඇත. අඩි ගණනාවක් ඝනකම ඇති තාප ධාරිතාවැති බිත්ති හරහා දිවා කාලයේ රස්නය ඇතුළට පැමිණීම වළක්වා ගොඩනැගිල්ලේ සිසිලස රඳවා ගනී.
වලව්ව පාළුවට ගියේ ඇයි? සැබෑම හේතුව මෙන්න!
1970 දශකය දක්වා අතිශය සක්‍රීයව පැවති මේ මන්දිරය හදිසියේම අත්හැර දැමීමට හේතුවූයේ අද්භූත බලවේගයක් නොව, ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ සිදුවූ දැවැන්තම නීතිමය විපර්යාසයයි. ඒ, 1972 අංක 1 දරන ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ පනතයි (Land Reform Law of 1972).
මෙම සමාජවාදී නීතිය හරහා, පුද්ගලයෙකුට හෝ පවුලකට හිමිකරගත හැකි උපරිම කෘෂිකාර්මික ඉඩම් ප්‍රමාණය අක්කර 50කට සීමා කරන ලදී. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔබේසේකර පවුල සතුව තිබූ අතිවිශාල වතුයායන් රජයට පවරාගනු ලැබූ අතර, කාමර 20කින් සහ සේවකයන් දුසිම් ගණනකින් සමන්විත වූ දික්කන්ද වැනි සුවිශාල වලව්වක් නඩත්තු කිරීමට අවශ්‍ය මූල්‍යමය ශක්තිය ඔවුන්ට අහිමි විය. වතුයායේ ආදායම සීමා වීමත් සමඟ, 1970 දශකයේ අගභාගය වන විට පවුලේ සාමාජිකයන් විසින් ආර්ථික හේතූන් මත මෙම ඓතිහාසික මන්දිරය අත්හැර දමන ලදී.
විලාප දෙන හොල්මන් කතාවල විද්‍යාත්මක ඇත්ත
වසර 50කට ආසන්න කාලයක් කිසිදු මිනිස් වාසයක් නොමැතිව කඳු මුදුනක හුදෙකලාව ගරා වැටෙන මෙම මන්දිරය, ප්‍රාදේශීය ජනතාවගේ මනෝලෝකය තුළ බිහිසුණු මිථ්‍යා කථා සඳහා කදිම තෝතැන්නක් විය. නමුත් ඒ පිටුපස ඇත්තේ පැහැදිලි විද්‍යාත්මක සහ මනෝවිද්‍යාත්මක කරුණු කිහිපයකි.
-
විලාප හඬවල් සහ පියානෝ නාද : උස් කඳුගැටයක් මත පිහිටි විශාල අබලන් ගොඩනැගිල්ලක් හරහා රාත්‍රී කාලයේදී වේගවත් සුළං ධාරා ගමන් කිරීමේදී, විශාල හිස් කාමර සහ මැද මිදුල් හරහා එම සුළඟ අනුනාද වී විලාපයකට හෝ සංගීත භාණ්ඩයකට සමාන ශබ්ද නිර්මාණය වේ.
-
ඩ්‍රෝන කැමරා අතුරුදන් වීම: මෑතකදී මෙම වලව්ව ගවේෂණයට යැවූ ඩ්‍රෝන කැමරා කඩා වැටුණේ අද්භූත බලවේගයක් නිසා යැයි සමාජ මාධ්‍යයේ ප්‍රචාරය විය. නමුත් සත්‍යය නම්, කඳු මුදුනේ පවතින දැඩි සුළං ප්‍රවාහයන් සහ ඝන ගස් කොළන් හේතුවෙන් සංඥා බිඳවැටීමයි.
-
පන්තිමය මනෝවිද්‍යාව : ධනවත් ප්‍රභූන්ගේ හුදෙකලා ජීවන රටාව සහ සාමාන්‍ය ගම්වාසීන් අතර පැවති දැවැන්ත පන්ති පරතරය නිසාම, කිසිවෙකුට ඇතුළු වීමට අවසර නොමැති මෙම ස්ථානය තුළ රහස් සඟවා ඇතැයි යන "නොදන්නා දේ පිළිබඳ බිය" සමාජය විසින් ස්වයංක්‍රීයව නිර්මාණය කරගෙන තිබේ.
අද තත්ත්වය-
රහස්‍යභාවය සහ නවීන කුකුළු ගොවිපළ
සමාජය විසින් මෙය බිහිසුණු භූත මන්දිරයක් ලෙස ලේබල් කර තිබුණද, එහි වර්තමාන යථාර්ථය අතිශය සක්‍රීය සහ ලාභදායී වාණිජමය මුහුණුවරක් ගනී. අද වන විට මෙම සුවිශාල වතුයාය "Dikkande Plantation (Pvt) Ltd" නමින් හැඳින්වෙන පෞද්ගලික කෘෂිකාර්මික ව්‍යාපාරයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වේ.
විශේෂයෙන්ම, ජාත්‍යන්තර කෘෂිකාර්මික සමාගමක් වන Hendrix Genetics සමග එක්ව, ඉහළ ගුණාත්මකභාවයකින් යුත් බිත්තර දමන කිකිළියන් බෝකිරීමේ ලංකාවේ ප්‍රමුඛස්ථානයක් ලෙස දික්කන්ද වතුයාය ඉතා සක්‍රීයව පවත්වාගෙන යයි. අනවසරයෙන් ඇතුළුවන්නන් වැළැක්වීම සඳහා පැය 24 පුරාම ක්‍රියාත්මක වන CCTV කැමරා පද්ධතියක් සහ පෞද්ගලික ආරක්ෂක නිලධාරීන් යොදවා ඇත්තේ මෙම වාණිජමය වගාවන් සහ සත්ත්ව ගොවිපළේ සෞඛ්‍යාරක්ෂිතභාවය තහවුරු කිරීමට මිසක, හොල්මන් ලෝකයෙන් වසන් කිරීමට නොවේ.
ගරාවැටෙන ජාතික උරුමයක අවසන් හුස්ම
ශ්‍රී ලංකාවේ 1940 පුරාවස්තු ආඥාපනත සහ එහි 1998 සංශෝධනවලට අනුව වසර 100කට වඩා පැරණි ගොඩනැගිලි පුරාවිද්‍යා ස්මාරක ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළ හැකි වුවද, දික්කන්ද වැනි සුවිශාල පෞද්ගලික ව්‍යාපාරික දේපළක් රාජ්‍ය මැදිහත්වීමෙන් සංරක්ෂණය කිරීම අතිශය සංකීර්ණ නෛතික ක්‍රියාවලියකි. අනෙක් අතට, කිසිදු සෘජු ආර්ථික ප්‍රතිලාභයක් නොලැබෙන මෙවැනි යෝධ ගොඩනැගිල්ලක් ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට වර්තමාන ව්‍යාපාරික හිමිකරුවන් උනන්දු නොවීමද ව්‍යාපාරික දෘෂ්ටිකෝණයෙන් සාධාරණීකරණය කළ හැකිය.
එබැවින්, දික්කන්ද වලව්ව යනු හුදෙක් හොල්මන් මන්දිරයක් නොව, නෛතික සහ ආර්ථික බාධාවන් හමුවේ නිහඬව මියයමින් පවතින යටත්විජිත යුගයේ අවසන් සලකුණකි.
