400mm වැසි වැටුණු අතීතය, ඊනියා කානු අර්බුදය සහ නාගරික සංවර්ධනයේ නිරුවත!!!
2026 නොවැම්බර් 06 වන සිකුරාදා සන්ධ්‍යාවේ පැය කිහිපයක් ඇතුළත ඇදහැළුණු
වර්ෂාවත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ වාණිජ අගනගරය වන කොළඹ සම්පූර්ණයෙන්ම අඩපණ විය. ප්‍රධාන මහාමාර්ග ගංගා බවට පත්වෙද්දී, කාර්යාල නිමවී නිවෙස් බලා ගමන් ගත් ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාව මහා මග අතරමං වූ අතර, මෙරට ප්‍රමුඛතම සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථානය වන කොළඹ ජාතික රෝහලේ හදිසි අනතුරු අංශය සහ ශල්‍යාගාර පවා ජලයෙන් යටවිය.
කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවට අනුව මෙම ව්‍යසනය පිටුපස සටහන් වූ සංඛ්‍යාත්මක අගය මිලිමීටර් 129කි. එහෙත් මෙය හුදෙක් "නොවැළැක්විය හැකි ස්වභාවික විපතක්" ද? නැතහොත් දශක ගණනාවක් පුරා නඩත්තු නොකළ කානු පද්ධතිය, පාරිසරික විනාශය සහ ආයතනික අලසකම එක්ව නිර්මාණය කළ මිනිසා විසින් සාදන ලද ව්‍යසනයක් (man-made disaster) ද? විද්‍යාත්මක, ඓතිහාසික සහ ඉංජිනේරුමය දත්ත පිරික්සීමේදී අනාවරණය වන්නේ නගරයේ පවතින සැබෑ යටිතල පහසුකම් අර්බුදයේ බරපතළ නිරුවතයි.
මිලිමීටර් 400 ඉක්මවූ අතීතය හමුවේ 129mm මහත් විපතක් වූයේ ඇයි?
කොළඹ නගරයට මීට පෙර මීට වඩා අධික වර්ෂාපතනයන් ලැබී නැතිද යන ප්‍රශ්නය නගරයේ ගංවතුර කළමනාකරණය පිළිබඳ විමසීමේදී මතු වන ප්‍රධානතම තාර්කික ප්‍රශ්නයයි. කාලගුණ හා ජල විද්‍යාත්මක ඓතිහාසික වාර්තා පිරික්සීමේදී පෙනී යන්නේ නොවැම්බර් 06 දින ලැබුණු 129 mm වර්ෂාපතනයට වඩා බෙහෙවින් විශාල, අතිශය ආන්තික වර්ෂාපතන අගයන් කොළඹ නගරය මීට පෙර අත්විඳ ඇති බවයි.
-
1992 ජූනි 04 – මිලිමීටර් 493.7: කොළඹ කාලගුණ මධ්‍යස්ථාන ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ සර්වකාලීන ඉහළම එක්දින වර්ෂාපතනය මෙය වන අතර, එය වසර 500කට වඩා වැඩි පුනරාවර්තන කාලයක් සහිත ආන්තික කාලගුණික සිදුවීමක් ලෙස සැලකේ.
-
2010 නොවැම්බර් 10–11 – මිලිමීටර් 440.2 (සමහර ස්ථානවල 490 mm දක්වා): පැය 14ත් 15ත් අතර කෙටි කාලයක් තුළ කොළඹ ද්‍රෝණියට කඩාහැළුණු මෙම අතිවිශාල වර්ෂාපතනය හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු සංකීර්ණය අඩි 4ක් ජලයෙන් යටවූ අතර, 260,000කට අධික ජනතාවක් අවතැන් විය.
-
2016 මැයි 15 – මිලිමීටර් 256.0: දිනක් තුළ ඇදහැළුණු මෙම වර්ෂාවත් සමඟ කැලණි ගඟ පිටාර ගැලීමෙන් කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ පමණක් පුද්ගලයින් 185,000කට වැඩි පිරිසක් සෘජුව පීඩාවට පත්විය.
ඓතිහාසික ප්‍රධාන වර්ෂාපතන සිදුවීම් සහ 2026 නොවැම්බර් 06 දින සිදුවීම අතර සංසන්දනය පහත වගුවේ දැක්වේ.
| වර්ෂය සහ දිනය | වාර්තා වූ උපරිම වර්ෂාපතනය | කාල පරාසය | සටහන් සහ ප්‍රධාන බලපෑම |
|---|---|---|---|
| 1992 ජූනි 04 |
493.7 mm |
පැය 24 |
කොළඹ සර්වකාලීන වාර්තාගත උපරිම එක්දින වර්ෂාපතනය |
| 2010 නොවැම්බර් 10–11 |
440.2 – 490.0 mm |
පැය 14–15 |
පාර්ලිමේන්තුව යටවීම, 260,000ක් අවතැන් වීම |
| 2016 මැයි 15 |
256.0 mm |
පැය 24 |
වසර 10ක පුනරාවර්තන කුණාටුව, 185,000කට බලපෑම් |
| 2026 නොවැම්බර් 06 |
129.0 mm |
පැය 3–4 |
මාර්ග සම්පූර්ණයෙන් අඩපණ වීම, ජාතික රෝහල යටවීම |
මෙම දත්ත පද්ධතිය මඟින් අතිශය තීරණාත්මක තාර්කික ගැටලුවක් මතු කරයි. ලෝක බැංකු ආධාර යටතේ ක්‍රියාත්මක වූ මෙට්‍රෝ කොළඹ නාගරික සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය (MCUDP) මඟින් කොළඹ සාර්ව ජලාපවහන පද්ධතිය සැලසුම් කර ඇත්තේ පැය 24කදී මිලිමීටර් 476.5ක (වසර 50ක පුනරාවර්තන කාලයක් සහිත) වර්ෂාපතනයකට පවා ඔරොත්තු දෙන අයුරිනි. එසේ තිබියදී, 1992 හෝ 2010 මහා ජලගැලීම්වලින් හතරෙන් එකක් පමණක් වූ 129 mm ක වර්ෂාවකට කොළඹ මෙලෙස ක්ෂණිකව බිඳවැටුණේ මන්ද?
මෙහිදී තීරණාත්මක සාධකය වන්නේ සමස්ත වර්ෂාපතන ප්‍රමාණයට වඩා වර්ෂාපතනය ඇදහැලෙන "තීව්‍රතාවය" හෙවත් වේගයයි (Rainfall Intensity). මිලිමීටර් 129 ක වර්ෂාව ඇදහැළුණේ පැය 3ක් වැනි කෙටි කාලසීමාවක් තුළ බැවින්, සාමාන්‍ය පැයක තීව්‍රතාව මිලිමීටර් 43ක් ඉක්මවා ගිය අතර, උපරිම අවස්ථාවලදී එය ඊටත් වඩා බෙහෙවින් ඉහළ ගියේය. එහෙත් ගැටලුව ඇත්තේ ස්වභාවධර්මයේ තීව්‍රතාවය තුළ පමණක් නොවේ. එම තීව්‍රතාවයට මුහුණදීමට නගරයේ මතුපිට කානු පද්ධතිය සතුව තිබූ අන්ත අසාර්ථකත්වය තුළය.
නොවැම්බර් 06–07 කාලගුණික පසුබිම සහ වර්ෂාපතන ව්‍යාප්තිය
දෙවන අන්තර් මෝසම් කාලගුණ තත්ත්වය සක්‍රීය වීමත් සමඟ දිවයින පුරා පවතින වායුගෝලීය කැළඹිලි ස්වභාවය හේතුවෙන් ප්‍රබල සංවහන වැසි වලාකුළු කොළඹ අහස මත සංකේන්ද්‍රණය විය. සාමාන්‍යයෙන් කොළඹ නගරයට නොවැම්බර් මාසය පුරාම ලැබෙන්නේ මිලිමීටර් 345.8ක වර්ෂාපතනයකි. එහෙත් නොවැම්බර් 06 වන සිකුරාදා සවස පැය කිහිපයකදී එම සමස්ත මාසික වර්ෂාවෙන් 37%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් එකවර නගරය මත පතිත විය.
භෞතික පරිමාවක් ලෙස ගත් කල, මිලිමීටර් 129ක වැස්සක් යනු වර්ග මීටරයක බිම්කඩකට වතුර ලීටර් 129ක් පතිත වීමකි. කොළඹ නගර සභා බලප්‍රදේශයේ සමස්ත භූමි ප්‍රමාණය වන වර්ග කිලෝමීටර් 37.31 පුරා මෙම වර්ෂාව ඇදහැලීමේදී පතිත වූ මුළු ජල කඳ ලීටර් බිලියන 4.8ක් හෙවත් ඔලිම්පික් පිහිනුම් තටාක 1,900කට ආසන්න අතිවිශාල පරිමාවකි.
නොවැම්බර් 07 වන දින පෙරවරු 6.00න් අවසන් වූ පැය 12 තුළ ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය (DMC) සහ කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව සටහන් කරගත් ප්‍රධාන වර්ෂාපතන අගයන් පහත දැක්වේ.
| ස්ථානය | වාර්තා වූ වර්ෂාපතනය (මි.මී.) | මිනුම් කාලසීමාව |
|---|---|---|
| තිඹිරිගස්යාය | 146.6 |
නොවැ. 07 පෙ.ව. 6.00 දක්වා වූ පැය 12 |
| කොළඹ (නිරීක්ෂණ මධ්‍යස්ථානය) | 129.0 |
නොවැ. 06 පස්වරුවේ පැය කිහිපයකදී |
| මට්ටක්කුලිය | 125.5 |
නොවැ. 07 පෙ.ව. 6.00 දක්වා වූ පැය 12 |
| බෝපගම | 117.6 |
නොවැ. 07 පෙ.ව. 6.00 දක්වා වූ පැය 12 |
| මතුගම | 95.0 |
නොවැ. 06 පස්වරුව |
| බදුරලිය | 84.0 |
නොවැ. 06 පස්වරුව |
| කිටුල්ගල | 137.5 |
කැලණි ඉහළ ධාරාව |
| දැරණියගල | 129.0 |
කැලණි පෝෂක ප්‍රදේශය |
කොන්ක්‍රීට් වනාන්තරයක් තුළ මාර්ග ගංගා බවට පත්වීමේ විද්‍යාව
නාගරික ජල විද්‍යාවේ මූලික තාර්කික සමීකරණය වන්නේ යන්නයි. මෙහි යනු උපරිම අපධාව විසර්ජන වේගය වන අතර, යනු මතුපිට අපධාව සංගුණකයයි. මඟින් වර්ෂාපතන තීව්‍රතාවයද, මඟින් බිම් ප්‍රමාණයද දැක්වේ.
ස්වභාවික පරිසරයකදී පස මඟින් සැලකිය යුතු ජල ප්‍රමාණයක් උරාගන්නා බැවින් අගය ඉතා අඩුය. එහෙත් කොළඹ නගරය යනු තාර, කොන්ක්‍රීට් සහ සෙවිලි කළ වහලවලින් සමන්විත දැඩි අපාරගම්‍ය (impervious) කොන්ක්‍රීට් වනාන්තරයකි. මෙහි අපධාව සංගුණකය ඉක්මවයි. එනම්, ඇදහැලෙන වැසි ජලයෙන් 80%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ක්ෂණිකව මතුපිටින් ගලා යයි. වර්ග මීටර් 100ක කුඩා නිවසක වහලයකින් පවා නොවැම්බර් 06 සන්ධ්‍යාවේදී කානු පද්ධතියට මුදාහැරුණු ජල පරිමාව ලීටර් 10,300ක් හෙවත් ලීටර් දහසේ වතුර ටැංකි 10කට වඩා වැඩිය.
මෙවැනි අතිවිශාල ජල කඳක් ක්ෂණිකව ගලා එද්දී, කොල්ලුපිටිය, ගාලු පාර, බම්බලපිටිය, බොරැල්ල, මරදාන, ටෙක්නිකල් හන්දිය සහ ආමර් වීදිය ආදී කොළඹ ප්‍රධාන ධමනි බඳු මාර්ග අඩි ගණනක් ජලයෙන් යටවිය. සන්ධ්‍යා කාලයේ කාර්යාල සේවා නිමවී නිවෙස් බලා ගිය මගීන්ට සහ රියදුරන්ට පැය ගණනාවක් මහ මග සිරවී සිටීමට සිදුවූයේ මාර්ග පද්ධතියේ කිසිදු ක්‍රමානුකූල මතුපිට ජලාපවහනයක් ක්‍රියාත්මක නොවීම හේතුවෙනි.
ජාතික රෝහල යටවීම! නඩත්තු පැහැරහැරීමේ සහ ආයතනික අලසකමේ ඛේදවාචකය
මෙම ගංවතුරේ වඩාත්ම සංවේදී සහ කම්පන සහගත සිදුවීම වාර්තා වූයේ කොළඹ ජාතික රෝහල් පරිශ්‍රයෙනි. රටේ උත්තරීතරම සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථානයේ හදිසි අනතුරු සේවා අංශය, බාහිර රෝගී අංශය (OPD), විකිරණ අංශය, නේවාසික වාට්ටු සංකීර්ණ සහ ශල්‍යාගාර පවා ජලයෙන් යටවිය. හදිසි අනතුරු අංශයේ විදුලි සෝපාන පද්ධතියට ජලය කාන්දු වී අක්‍රිය වීම නිසා, දැඩි සත්කාර සහ හදිසි සැත්කම් අවශ්‍ය අසාධ්‍ය රෝගීන් වෙනත් වාට්ටු වෙත රැගෙන යාමට වෛද්‍යවරුන් සහ හෙද කාර්ය මණ්ඩලයට දැඩි අරගලයක නිරත වීමට සිදුවිය.
මෙම තත්ත්වයට සෘජුවම වගකිවයුතු තාක්ෂණික මූලය වූයේ රෝහල අසලින් ගලාබස්නා නොරිස් ඇළයි (Norris Canal). කොළඹ මහ නගර සභාව විසින් නොරිස් ඇළ දිගුකාලීනව නිසි ලෙස රොන්මඩ ඉවත් කර නඩත්තු නොකිරීම, ඇළ රක්ෂිතය ආක්‍රමණය කරමින් ඉදිකර ඇති අනවසර ඉදිකිරීම් සහ අවට ව්‍යාපාරික ස්ථාන මඟින් බැහැර කරන ඝන අපද්‍රව්‍ය හා ප්ලාස්ටික් නිසා ඇළෙහි ජල ධාරිතාව මුළුමනින්ම ඇහිරී තිබුණි. රෝහල් කාර්ය මණ්ඩලය විසින් ක්ෂණිකව ක්‍රියාත්මක වී පැය කිහිපයකින් රෝහල් පරිශ්‍රය පිරිසිදු කර සාමාන්‍ය මෙහෙයුම් තත්ත්වයට ගෙන ආවද, රටේ ප්‍රධානතම රෝහල අපජලයෙන් යටවීම යනු නාගරික පරිපාලනයේ අතිශය බරපතළ බිඳවැටීමකි.
30 mm කානු පද්ධතිය සහ 129 mm යථාර්ථය
කොළඹ මහ නගර සභාවේ නගරාධිපතිනී ව්‍රායි කැලි බැල්තසාර් සිදුකළ ප්‍රකාශයකින් නගරයේ යටිතල පහසුකම්වල සැබෑ ධාරිතා සීමාව අනාවරණය විය. ඇය පෙන්වා දුන්නේ කොළඹ පවතින නාගරික කානු ජාලය ඓතිහාසිකව නිර්මාණය කර ඇත්තේ පැයකට මිලිමීටර් 30ක පමණ වර්ෂාපතන තීව්‍රතාවකට ඔරොත්තු දීමට පමණක් බවයි. නොවැම්බර් 06 වන දින ලැබුණු 129 mm වර්ෂාපතනය මෙම නිර්මාණ ධාරිතාව මෙන් හතර ගුණයකටත් වඩා අධිකය.
මෙහිදී බරපතළම පරස්පරය මතුවන්නේ නාගරික ජලාපවහනයේ ස්ථර දෙක අතර පවතින විසන්ධි වීමෙනි.
-
ක්ෂුද්‍ර ජලාපවහනය (Micro Drainage - CMC භාරයේ පවතී): මාර්ග දෙපස කානු සහ කුඩා කානු පද්ධති. මේවා ප්ලාස්ටික්, කසළ සහ වැලි පිරී අවහිර වී ඇති අතර, පැයකට 30 mm ඉක්මවන කිසිදු වර්ෂාවකට මුහුණදිය නොහැක.
-
සාර්ව ජලාපවහනය (Macro Drainage - SLLDC භාරයේ පවතී): ප්‍රධාන ඇළ මාර්ග, කුණාටු ජල උමං සහ අධි-ධාරිතා පොම්පාගාර.
| ජලාපවහන යටිතල පහසුකම | භාරකාර ආයතනය | නිර්මාණ ධාරිතාව | පවතින සැබෑ තත්ත්වය සහ මෙහෙයුම් බාධා |
|---|---|---|---|
| මතුපිට කානු සහ නොරිස් ඇළ | කොළඹ මහ නගර සභාව (CMC) |
පැයකට ~30 mm |
ඝන අපද්‍රව්‍ය පිරීම, රොන්මඩ ඉවත් නොකිරීම, අනවසර ඉදිකිරීම් |
| ශාන්ත සෙබස්තියන් දකුණ පොම්පාගාරය | ශ්‍රී ලංකා ඉඩම් සංවර්ධනය කිරීමේ සංස්ථාව (SLLDC) |
(තත්පරයට ඝන මීටර් 5 පොම්ප 2ක්) |
මතුපිට ජලය කානු හරහා ප්‍රධාන ඇළට සම්ප්‍රේෂණය වීමේ ප්‍රමාදය |
| ශාන්ත සෙබස්තියන් උතුර අගුල් සහ පොම්පාගාරය | SLLDC |
(තත්පරයට ඝන මීටර් 6 පොම්ප 5ක්) |
කැලණි ගඟේ පිටාර ජලය නගරයට ඒම වැළැක්වීම සහ ආපසු පොම්ප කිරීම |
| අඹතලේ කුණාටු ජල පොම්පාගාරය | SLLDC |
(තත්පරයට ඝන මීටර් 4 පොම්ප 5ක්) |
කැලණි නිම්නයේ ඉහළ ජල මට්ටම් හමුවේ ක්‍රියාත්මක වීම |
| ටොරින්ටන් සහ මුත්තු භූගත කුණාටු උමං | SLLDC / MCUDP |
නාගරික වැසි ජලය සෘජුව මුහුදට මුදාහැරීම |
නාගරික තෙත්බිම් ගොඩකිරීම හේතුවෙන් අභ්‍යන්තර ජල රඳවා ගැනීමේ ඉඩ ඇහිරීම |
සාර්ව පද්ධතිය සතුව තත්පරයට ඝන මීටර් දස දහස් ගණනින් ජලය මුහුදට හෝ ගඟට පොම්ප කිරීමේ දැවැන්ත යටිතල පහසුකම් ස්ථාපිත කර තිබුණද, මහාමාර්ගවල රැඳෙන ජලය එම පොම්පාගාර වෙත රැගෙන යාමට මහ නගර සභාවේ ක්ෂුද්‍ර කානු පද්ධතිය අසමත් වීම මෙම සම්පූර්ණ බිඳවැටීමට මූලික හේතුවයි.
නොවැම්බර් 07 හදිසි සාකච්ඡාව
නොවැම්බර් 06 වන දින ඇති වූ අර්බුදයට හදිසි විසඳුම් සෙවීම සඳහා කොළඹ නගරාධිපතිනියගේ ප්‍රධානත්වයෙන් නොවැම්බර් 07 වන සෙනසුරාදා උදෑසන විශේෂ සාකච්ඡාවක් කැඳවන ලදී. මෙම හමුවට කොළඹ මහ නගර සභාව, ශ්‍රී ලංකා පොලීසිය, ත්‍රිවිධ හමුදාවේ ආපදා සහන ඒකක, ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල, බස්නාහිර පළාත් ආණ්ඩුකාර කාර්යාලය, ශ්‍රී ලංකා ඉඩම් සංවර්ධනය කිරීමේ සංස්ථාව (SLLDC) සහ නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය නියෝජනය කරමින් නිලධාරීන් එක්විය.
මෙහිදී ගනු ලැබූ ප්‍රධාන තීරණ:
-
නොරිස් ඇළ කඩිනමින් ශුද්ධ පවිත්‍ර කිරීම: ජාතික රෝහල නැවත යටවීම වැළැක්වීම සඳහා නොරිස් ඇළෙහි සහ ඒ අවට ඇළ මාර්ගවල රොන්මඩ හදිසි පදනමින් ඉවත් කිරීම.
-
අනවසර ඉදිකිරීම් සහ අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීම් වැටලීම: ඇළ රක්ෂිත අවහිර කරමින් ඉදිකර ඇති අනවසර ඉදිකිරීම් ඉවත් කිරීම සහ කසළ බැහැර කරන ව්‍යාපාරික ආයතනවලට එරෙහිව නීතිය තදින් ක්‍රියාත්මක කිරීම. (මෙහිදී අවදානයට ගෙන ඇත්තේ කුඩා තාවකාලික ඉදිකිරීම් පමණි. මහා පරිමාණ මහල් ගොඩනැගිලි අවදානයට ලක්ව නැත)
-
ජංගම පොම්ප ස්ථානගත කිරීම: ජලය රැඳෙන පහත්බිම් ඉලක්ක කරගනිමින් SLLDC සහ නාවික හමුදාව සතු අධි-ධාරිතා ජංගම විදුලි ජල පොම්ප ක්ෂණිකව ස්ථානගත කිරීම.
-
තත්කාලීන පාලනය (RTC): බීරා වැව සහ කැලණි ගඟ අවට සියලුම ජල අගුල් සහ පොම්පාගාර තත්කාලීන පාලන මධ්‍යස්ථානය හරහා පැය 24 පුරා අධීක්ෂණය කිරීම.
ඉදිරි දේශගුණික අවදානම සහ පද්ධතිමය විසඳුම් සඳහා යෝජනා
කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව නොවැම්බර් 07 දින නිකුත් කළ අනාවැකියට අනුව, බස්නාහිර, සබරගමුව, මධ්‍යම සහ වයඹ පළාත්වලත් ගාල්ල සහ මාතර දිස්ත්‍රික්කවලත් ඇතැම් ස්ථානවලට මිලිමීටර් 100 ඉක්මවූ තද වැසි තවදුරටත් අපේක්ෂා කෙරේ. ගිගුරුම් සහිත වැසි සමඟ ප්‍රචණ්ඩ අකුණු සහ තාවකාලික තද සුළං ඇතිවිය හැකි බැවින් දැඩි අවධානයෙන් පසුවන ලෙස ජනතාවට දන්වා ඇත.
වඩාත්ම බරපතළ අවදානම වන්නේ කැලණි ගංගා ද්‍රෝණියේ ඉහළ ධාරාවන් වන කිටුල්ගලට මිලිමීටර් 137.5ක් සහ දැරණියගලට මිලිමීටර් 129ක් ලෙස අධික වර්ෂාපතනයක් ලැබී තිබීමයි. කැලණි ගඟේ ජල මට්ටම ඉහළ ගියහොත් කොළඹ ඇළ මාර්ගවල ජලය ගඟ දෙසට ගලා යාම වැළකෙන අතර, නගරයේ රැඳෙන ජලය බැසයාම තවදුරටත් අඩාල වනු ඇත. මේ අතර, පස සංතෘප්ත වීම නිසා ජාතික ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ සංවිධානය (NBRO) බෑවුම් සහිත දිස්ත්‍රික්ක සඳහා නායයෑම් අනතුරු ඇඟවීම් දීර්ඝ කර තිබේ.
කොළඹට අවශ්‍ය කොන්ක්‍රීට් ද? තෙත්බිම් ද?
මිලිමීටර් 129ක වර්ෂාවකින් කොළඹ අඩපණ වීම රටේ සමස්ත නාගරික සැලසුම්කරණයේ අසාර්ථකත්වය පිළිබඳ ප්‍රබල අනතුරු ඇඟවීමකි. ඓතිහාසිකව 400 mm වැසි වැටුණු නගරයකට 129 mm දරාගත නොහැකි වී ඇත්තේ දේශගුණ විපර්යාස නිසා පමණක් නොව, අවිචාරවත් නාගරීකරණය නිසාය.
අනාගත ව්‍යසනයන්ගෙන් අගනගරය ගලවා ගැනීමට නම් පහත සඳහන් මූලෝපායික ප්‍රතිසංස්කරණ අත්‍යවශ්‍ය වේ.
-
ස්වභාවික තෙත්බිම් සුරැකීම: කොළඹ නාගරික තෙත්බිම් පද්ධතිය යනු නගරයේ ස්වභාවික ස්පොන්ජියයි. ආන්තික වර්ෂාවකදී මුළු නගරයේ අපධාවයෙන් 39%ක් රඳවා ගන්නේ මෙම තෙත්බිම්ය. තෙත්බිම් ගොඩකිරීම සහ අනවසර ඉදිකිරීම් මුළුමනින්ම නතර කළ යුතුය.
-
ස්පොන්ජ් සිටි (Sponge City) සංකල්පය: කොන්ක්‍රීට් සහ තාර වෙනුවට ජලය පසට කාන්දු විය හැකි පාරගම්‍ය පදික වේදිකා (permeable pavements) සහ නාගරික හරිත උද්‍යාන නිර්මාණය කිරීම.
-
නගර සභා නීති මඟින් වැසි ජල අස්වනුකරණය (Rainwater Harvesting) අනිවාර්ය කිරීම: සාමාන්‍ය වර්ග මීටර් 100ක නිවසක වහලයකින් එක් වැසි වාරයකදී ලීටර් 10,000කට වැඩි ජල පරිමාවක් නගරයේ කානු පද්ධතියට එක්වීම වළක්වා ගනිමින් ගෘහස්ථව රඳවා තබා ගත හැක. නාගරික පරිශ්‍රයන් තුළ මෙවැනි පද්ධති ස්ථාපිත කිරීම මඟින් ක්ෂුද්‍ර කානු මත පැටවෙන පීඩනය ක්ෂණිකව පහත හෙළිය හැකිය.
-
ආයතනික ඒකාබද්ධතාව: CMC සහ SLLDC අතර පවතින කාර්යභාර පරතරය නැති කර, නගරයේ සියලු කානු සහ ඇළ මාර්ග එක් කේන්ද්‍රීය ඩිජිටල් අධීක්ෂණ පද්ධතියක් යටතට පත්කිරීම.
කොළඹ නගරය ගංවතුරින් මුදාගත හැක්කේ වර්ෂාව පැමිණි පසු හදිසි සාකච්ඡා පැවැත්වීමෙන් නොව, ඓතිහාසික දත්ත මත පදනම් වූ කල්පවත්නා සහ පාරිසරික නාගරික ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් පමණි. [එය නිට්ටාවටම සුවකිරීමට නම් හැකිවන්නේ කොළඹ නගරයේ වගුරු බිම් ගොඩකර ඉදිකරන ලද මහල් ගොඩනැගිලි සියල්ල ඉවත් කර එම පොලොවෙහි වගුරු බිම් නැවත සක්‍රීය තත්වයට පත්කිරීමෙනි].
# නිරෝමි සුබ්‍රමනියම්
