සාම්ප්‍රදායික සාහිත්‍යය සමඟ සෙල්ලක්කාර සංවාදයක යෙදෙමින්, සමකාලීන සාහිත්‍යය සඳහා
නව ආකෘති නිර්මාණය කිරීම අගය කරමින් 2026 වසරේ සාහිත්‍යය සඳහා වන නොබෙල් ත්‍යාගය කැනේඩියානු කිවිඳියක මෙන්ම ලේඛිකාවක ද වන ඈන් කාර්සන් (Anne Carson) වෙත පිරිනැමීමට ස්වීඩන් ඇකඩමිය තීරණය කර තිබේ. මෙම ත්‍යාගයේ වටිනාකම ස්වීඩන් ක්‍රෝනර් මිලියන 12කි (ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 1.2).
76 හැවිරිදි කාර්සන් සිය ජයග්‍රහණය පිළිබඳව දැඩි පුදුමයට පත් වූ බව ස්වීඩන් ඇකඩමියේ නිත්‍ය ලේකම් ඉන්ග්‍රිඩ් කාල්බර්ග් පැවසීය. මේ වන විට අයිස්ලන්තයේ රැඳී සිටින ඇය, ජයග්‍රහණය පිළිබඳ පණිවිඩය ලැබෙන විට "සුළඟේ හඬට සවන් දෙමින්" සිටි බව ඇය වෙත සඳහන් කර තිබේ. ටොරොන්ටෝ නුවර උපත ලැබූ ඇය 2022 වසරේ සිට අයිස්ලන්ත පුරවැසිභාවය ද දරන්නීය.
ඈන් කාර්සන්ගේ නිර්මාණ බොහෝ විට පද්‍ය, ගද්‍ය, දෙබස් සහ පරිවර්තනයන්හි අපූරු සම්මිශ්‍රණයකින් යුක්ත වේ. විශේෂයෙන්ම පැරණි ග්‍රීක සාහිත්‍යය පරිවර්තනය කිරීම මෙන්ම එය සිය නිර්මාණ සඳහා ආභාසය කරගැනීම සම්බන්ධයෙන් ඇය ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. ඇයගේ "Autobiography of Red" (1998), "Norma Jeane Baker of Troy" (2019) සහ වෙනස් මාතෘකා 22ක් යටතේ ඕනෑම අනුපිළිවෙලකට කියවිය හැකි කුඩා පොත් එකතුවක් ලෙස එළිදැක්වූ "Float" (2016) යන කෘති ඇකඩමියේ විශේෂ ඇගයීමට ලක් විය.
ඇයගේ කාව්‍යමය භාෂාව අතිශය සියුම් මෙන්ම මානව හැඟීම් ගැඹුරින් ස්පර්ශ කරන්නකි. ඇයගේ සුප්‍රසිද්ධ කාව්‍ය නිර්මාණයක් වන "The Glass Essay" හි එන මෙම පද පේළි ඇයගේ නිර්මාණාත්මක ගැඹුරට කදිම නිදසුනකි.
"ඔබ ඕනෑවට වඩා දේවල් මතක තබා ගන්නවා,
මගේ මව මෑතකදී මට කිව්වා.
ඇයි ඒ හැමදේම අල්ලාගෙන ඉන්නේ? එවිට මම ඇසුවා,
මම ඒවා කොතැනින්ද තියන්නේ?"
(You remember too much,
/ my mother said to me recently.
/ Why hold onto all that? And I said,
/ Where can I put it down?)
තවද, ඇයගේ විශිෂ්ටතම කෘතිය ලෙස සැලකෙන "Autobiography of Red" තුළින් ද ඇය ආදරය සහ වේදනාව පිළිබඳව මෙලෙස ප්‍රශ්න කරයි.
"අවසානයේදී ඔබව මුළුමනින්ම විනාශ කර දමන කෙනෙකුට ඔබ ආදරය කරන විට කුමක් සිදුවේද?"
වචන වල නිරුක්තිය සිය නිර්මාණවල ආරම්භක ලක්ෂ්‍යය ලෙස සලකන ඇය, කවියක් නිර්මාණය කිරීම යනු චිත්‍රයක් ඇඳීමක් වැනි යැයි පවසයි. "මම කවියක් ගැන හිතන්නේ චිත්‍රයක් වගේ. නමුත් ඒ චිත්‍රයට භාෂාව හරහා භෞතිකව ඇතුළු වෙන්න පුළුවන්," යනුවෙන් ඇය වරක් ප්‍රකාශ කර තිබුණි.
ඇයගේ පෞද්ගලික ජීවිතය ද අභියෝග රැසකට මුහුණ දුන් එකකි. වයස අවුරුදු 70 ගණන් වලදී පාකින්සන් (Parkinson's) රෝගය වැලඳීම හේතුවෙන් ඇයගේ අත් අකුරු ලිවීමේ හැකියාවට දැඩි බලපෑම් එල්ල විය. කෙසේ වෙතත්, අත් සහ ඇස් අතර සම්බන්ධීකරණය පවත්වා ගැනීම සඳහා ප්‍රතිකාරයක් ලෙස ඇය ඒ වයසේදීත් බොක්සිං පුහුණුවීම් ආරම්භ කළාය.
"මගේ අත් අකුරු අවලස්සන වීම නිසා මම සමහර ඡේද ලැජ්ජාවෙන් යුතුව මකා දමනවා"
යනුවෙන් 2024 දී ඇය ඒ පිළිබඳව හැඟීම්බරව ප්‍රකාශ කළාය.
වර්ෂ 1901 දී ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල්ගේ අන්තිම කැමති පත්‍රයට අනුව ආරම්භ කළ නොබෙල් ත්‍යාග සම්මාන උළෙලේ, 2026 වසර සඳහා ප්‍රකාශයට පත් කළ සිව්වන ත්‍යාගය මෙයයි. මෙම ජයග්‍රහණයත් සමඟ ඈන් කාර්සන්, අර්නස්ට් හෙමිංවේ සහ ඇලිස් මුන්රෝ වැනි සාහිත්‍යයේ දැවැන්තයන්ගේ නාමාවලියට සදාකාලිකවම එක්වනු ඇත.
