සාම්ප්රදායික සංවර්ධනයෙන් ඔබ්බට ගිය නව දැක්මක් ශ්රී ලංකාවේ නාගරික සංවර්ධනය යනු
හුදෙක් කොන්ක්රීට් ව්යුහයන් සහ අධිවේගී මාර්ග ඉදිකිරීමක් පමණක් යන පටු රාමුවෙන් මිදී, පාරිසරික තිරසාරභාවය, මානව සුබසාධනය සහ සමාජ සාධාරණත්වය කේන්ද්ර කරගත් නව ප්රවේශයක් ලෙස රජය විසින් “ජීවන නගර” (Life Cities) වැඩසටහන හඳුන්වා දී ඇත.
නගරය යනු එක් වරප්රසාදිත පන්තියකට පමණක් නොව, අවිධිමත් ජනාවාසවල වෙසෙන ජනතාවට මෙන්ම පරිසරයේ සතුන්ටද එකසේ ආරක්ෂිත පොදු අවකාශයක් විය යුතු බව මෙමඟින් අවධාරණය කෙරේ.
ආයෝජනය සහ විමධ්යගත ක්රියාකාරී සැලැස්ම රුපියල් බිලියන 65ක ප්රතිපාදන සහිතව දිවයින පුරා නගර 26ක් කේන්ද්ර කරගනිමින් මෙය ක්රියාත්මක වේ. සම්ප්රදායිකව බස්නාහිර පළාතට පමණක් ආයෝජන ගලායාමේ විෂමතාව බිඳ හෙළමින්, 2026 වසරේ පළමු අදියර යටතේ යාපනය, මාතර, බදුල්ල ඇතුළු නගර 10ක් ද, 2027 දෙවන අදියර යටතේ ගාල්ල, කුරුණෑගල, ත්රිකුණාමලය ඇතුළු තවත් නගර 16ක් ද සංවර්ධනය කෙරේ. මින් අපේක්ෂා කරන්නේ පර්යන්ත ආර්ථිකයන් මධ්යම ආර්ථිකය හා බද්ධ කරමින් කොළඹට පවතින සංක්රමණික පීඩනය අවම කිරීමයි.
කාර්යසාධනය මත පදනම් වූ විනිවිදභාවය මෙම වැඩසටහනේ ඇති සුවිශේෂීම ප්රතිපත්තිමය වෙනස වන්නේ, මුදල් ප්රතිපාදන නිකුත් කිරීම "කාර්යසාධනය මත පදනම් වූ මූල්ය ආකෘතියක්" ඔස්සේ සිදු කිරීමයි. පළාත් පාලන ආයතන සහ නගරාධිපතිවරුන් ප්රදර්ශනය කරන භෞතික හා මූල්ය ප්රගතිය මත පමණක් ඉදිරි අරමුදල් නිකුත් කරන බැවින්, මහජන මුදල් නාස්ති වීම වළක්වා වගවීමේ ආයතනික සංස්කෘතියක් මින් නිර්මාණය වේ.
ඒකාබද්ධතාව සහ අමාත්යාංශයේ නිහඬ මෙහෙවර මාර්ග, ජල සම්පාදන සහ විදුලිබල ආදී වශයෙන් ඛණ්ඩනය වී තිබූ ආයතනික ව්යුහයන් එකම දත්ත පදනමක් යටතේ ඒකාබද්ධ කිරීමට මෙමඟින් පියවර ගෙන තිබේ. නගරයක ආවේණික ‘ආත්මය’ නොහොත් අනන්යතාව විනාශ නොකර මෙම සංවර්ධනය සිදු කිරීම මෙහි මූලික අරමුණයි. මෙම සමස්ත ක්රියාවලිය සහ දුම්රිය ස්ථාන නවීකරණය වැනි ව්යාපෘති ඒකාබද්ධ කර ඇති ආකාරය දෙස බැලීමේදී, වර්තමාන අමාත්ය මණ්ඩලය තුළ ප්රවාහන, මහාමාර්ග හා නාගරික සංවර්ධන අමාත්ය බිමල් රත්නායක අනවශ්ය දේශපාලන ප්රචාරණයන්ගෙන් තොරව, තමන්ට අයත් විෂය පථය තුළ අතිශය ක්රමානුකූල සහ ප්රශස්ත කාර්යභාරයක් නිහඬවම ඉටුකරමින් සිටින බව මනාව ගම්ය වේ.
අනාගත අභියෝග සහ දිශානතිය මෙම වැඩසටහන සාර්ථක වීමට නම්, කුඩා පළාත් පාලන ආයතනවල පවතින තාක්ෂණික ධාරිතාවන්ගේ අඩුපාඩු නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය (UDA) මැදිහත් වී විසඳිය යුතුය. අනීතික සහ වංචාකාරී යැයි නම් දරා සිටින නාගරික සංවර්ධන අධිකාරියට මෙම වැඩසටහන මගින් තම ආයතනයේ ගරුත්වය ආරක්ෂා කිරීමට ද මෙය අවස්ථාවක් කරගත හැකිය.
එසේම, දේශපාලන බලපෑම්වලින් තොර ස්වාධීන අධීක්ෂණ යාන්ත්රණයක් අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක කිරීම අත්යවශ්ය වේ. මෙම අභියෝග ජයගතහොත්, “ජීවන නගර” වැඩසටහන ශ්රී ලංකාවේ නාගරික ජන ජීවිතය සැබෑ ලෙසම උසස් කරන ඓතිහාසික හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් වනු ඇත.
