ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් මෙරට මූල්ය ක්ෂේත්රය තුළ වේගයෙන් ව්යාප්ත වෙමින් පවතින
නීතිවිරෝධී තැන්පතු ජාවාරම් සම්බන්ධයෙන් සිය දැඩිම නෛතික මැදිහත්වීම සහ අනතුරු ඇඟවීම අද දින සිදුකරන ලදී. ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ නවතම මුදල් ප්රතිපත්ති විවරණය දැනුම්දීම සඳහා පැවති විශේෂ මාධ්ය හමුවේදී නැගුණු ප්රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ මෙම තීරණාත්මක ප්රකාශය සිදුකළේය.
එහිදී ඔහු පැහැදිලිව පෙන්වා දුන්නේ, බලපත්රලාභී මූල්ය සමාගම් ලෙස ලියාපදිංචි නොවී මහජනතාවගෙන් මුදල් ලබාගන්නා ඕනෑම වැවිලි සමාගමක් මුළුමනින්ම නීතිවිරෝධී බවයි. එසේම, මහජන තැන්පතු භාරගනිමින් ප්රතිලාභ ලබාදෙන මෙවැනි වැවිලි සමාගම් හඳුනාගැනීමට හෝ අනුමත කිරීමට මහ බැංකුවට කිසිදු යාන්ත්රණයක් නොමැති බවත්, ඒ සඳහා මහ බැංකුවේ කිසිදු අනුමැතියක් හිමිව නොමැති බැවින් ඒවා සම්පූර්ණයෙන්ම නීතිවිරෝධී ව්යාපාර ලෙස සැලකිය යුතු බවත් හෙතෙම එහිදී අවධාරණය කළේය.
මහ බැංකු අධිපතිවරයාගේ මෙම නවතම මැදිහත්වීම වඩාත් අදාළ වන්නේ මෑත කාලීනව සමාජය තුළ මහත් ආන්දෝලනයකට තුඩුදුන් 'කසාගල ප්ලාන්ටේෂන්' වැනි සමාගම් සහ තවත් ඒ හා සමාන ආකෘතියකින් ක්රියාත්මක වන සියලුම වගා පිරමීඩ ව්යාපාර හරහා සිදුවන මූල්ය අවභාවිතයන් හේතුවෙනි.
මීට පෙර අවස්ථාවකදී ද මහ බැංකු අධිපතිවරයා කසාගල ප්ලාන්ටේෂන් සමාගමේ ක්රියාකාරිත්වය සම්බන්ධයෙන් අනතුරු අඟවා තිබූ අතර, එවැනි ව්යාපාරවල අසත්ය තොරතුරු ජනතාවට සන්නිවේදනය කරන වැඩසටහන් සම්බන්ධයෙන් මාධ්ය ආයතන වෙත ද සිය බලවත් අප්රසාදය පළ කර තිබුණි. විශේෂයෙන්ම, මුදල් ගෙවීම් මත පදනම්ව රජයේ මාධ්ය ආයතන පවා මෙවැනි අසත්ය පුවත් සහ ප්රවර්ධන වැඩසටහන් සඳහා ප්රචාරණ අවස්ථාවන් ලබාදීම මෙහිදී දැඩි විවේචනයට ලක්විය.
කෘෂිකාර්මික ව්යාපෘති සහ අපනයන භෝග වගාවන්හි ආයෝජනය කරන මුවාවෙන් ක්රියාත්මක වන මෙම ජාවාරම්කරුවන්, සාමාන්ය ආර්ථික න්යායන්ට පවා මුළුමනින්ම පටහැනි අතිශය ඉහළ ප්රතිලාභ ලබාදෙන බවට ජනතාවට පොරොන්දු වෙයි. ඔවුන් සිය නීතිවිරෝධී තැන්පතු ලබාගැනීමේ යාන්ත්රණය සමාජයෙන් වසන් කරන්නේ, ආකර්ෂණීය වගා ව්යාපෘතිවල ව්යාජ ප්රතිරූපයක් මවා පෙන්වමිනි.
තාර්කිකව විමසා බැලීමේදී, සැබෑ කෘෂිකාර්මික ව්යාපාරයක ලාභය රඳා පවතින්නේ කාලගුණය, අස්වැන්න සහ වෙළෙඳපොළ මිල ගණන් වැනි ප්රායෝගික සාධක මත මිස දිනෙන් දින එකතු වන නව ආයෝජකයන්ගේ මුදල් මත නොවේ. එහෙත්, මෙම වගා පිරමීඩ ව්යාපාර සිය පැවැත්ම තහවුරු කරගන්නේ නව ආයෝජකයන්ගෙන් ලැබෙන තැන්පතු මගින් පැරණි ආයෝජකයන්ට ප්රතිලාභ ගෙවීමේ සම්ප්රදායික පිරමීඩ ජාල පදනම භාවිතා කරමිනි.
නෛතික කෝණයෙන් විග්රහ කරන කල, මහ බැංකුවේ අනුමැතියකින් තොරව මෙලෙස තැන්පතු භාරගැනීම ශ්රී ලංකාවේ මුදල් ව්යාපාර නීති යටතේ දඬුවම් ලැබිය හැකි බරපතලම අපරාධයකි. මෙවැනි තැන්පතු භාරගැනීමේ ක්රමවේද නියාමනයට යාන්ත්රණයක් නොමැති බවට මහ බැංකුව විසින්ම පිළිගැනීමෙන් තහවුරු වන්නේ, මෙම ව්යාපාරවල පවතින දැඩි අනාරක්ෂිතභාවයයි.
එම නිසා, මෙවැනි කිසිදු ව්යාපෘතියක් සඳහා තවදුරටත් සිය මුදල් ආයෝජනය නොකරන ලෙසත්, දැනටමත් ආයෝජනය කර ඇති පුද්ගලයන් හැකි ඉක්මනින් තම මුදල් ආපසු ලබාගැනීමට කටයුතු කළ යුතු බවටත් මහ බැංකු අධිපතිවරයා ලබාදෙන උපදෙස අතිශය කාලෝචිත වේ. යම් හෙයකින් එම සමාගම් ආයෝජකයන්ගේ මුදල් ආපසු ගෙවීම ප්රතික්ෂේප කරන්නේ නම්, එය පැහැදිලිවම එම පිරමීඩ ජාලයන්හි ආසන්න කඩාවැටීමේ පෙරනිමිත්තක් වන බැවින්, වහාම නීතිය ක්රියාත්මක කරන ආයතන (පොලිසිය) වෙත හෝ මහ බැංකුවට ඒ පිළිබඳව පැමිණිලි කරන ලෙස ඔහු මහජනතාවගෙන් දැඩිව ඉල්ලා සිටියි.
අවසාන වශයෙන්, මෙම සමස්ත ක්රියාවලිය මගින් ශ්රී ලාංකික සමාජය තුළ පවතින මූල්ය සාක්ෂරතාවයේ දුර්වලතා සහ නීතියේ හිඩැස් සොයා යන නවීන ජාවාරම්වල ස්වභාවය මනාව පිළිඹිබු කරයි. කසාගල ප්ලාන්ටේෂන් ඇතුළු සියලුම වගා පිරමීඩ ව්යාපාර යනු, ආකර්ශනීය පොරොන්දු මත ගොඩනැගුණු, ඉතා කෙටි කාලයකින් බිඳවැටෙන මූල්යමය මිරිඟුවක් පමණක් බව ජනතාව විචාරාත්මකව අවබෝධ කරගත යුතුව ඇත.
මහජනතාව තම දහදිය මහන්සියෙන් උපයාගත් ධනය ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා, නීත්යානුකූල බලපත්රලාභී මූල්ය ආයතන පමණක් තෝරාගැනීමට වගබලා ගත යුතු අතර, කෙටි මාර්ගවලින් ධනවත් වීමට යාමෙන් අත්වන දරුණු නෛතික හා මූල්යමය ඛේදවාචකය මහ බැංකුවේ මෙම අනතුරු ඇඟවීම මගින් සමස්ත සමාජයටම යළි යළිත් අවධාරණය කරනු ලබයි.
