චන්ද්රන් රත්නම් - සුමති ස්ටූඩියෝස් නීතිමය ගැටුම
සිනමාව යනු හුදෙක් මුදල් ඉපැයීමේ වාණිජ මාධ්යයක් පමණක් නොව, නිර්මාණකරුවාගේ
කලාත්මක දැක්ම, ආත්මය සහ සමාජීය වගකීම කැටි වූ සංවේදී කලා මාධ්යයකි. යම් නිර්මාණයක් එහි මූලික සංකල්පයෙන් සහ අරමුණෙන් බැහැර කරමින්, නිර්මාණකරුවාගේ අවසරයකින් තොරව වෙනස් කිරීමට දරන උත්සාහයන් හමුවේ කලාකරුවාගේ අයිතිය සුරක්ෂිත වන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව නැවතත් කතිකාවතක් නිර්මාණය වී තිබේ. කොළඹ වාණිජ මහාධිකරණය විසින් පසුගියදා ලබා දුන් සන්ධිස්ථානීය වාරණ නියෝගය, ශ්රී ලාංකේය සිනමාවේ බුද්ධිමය දේපළ අයිතිය වෙනුවෙන් තැබූ තීරණාත්මක පියවරකි.
Sumathi Studios enters global arena with Rizana
'රියානා' ලෙස වෙනස් වූ 'රිසානා'
ප්රවීණ සිනමාකරු චන්ද්රන් රත්නම් සංකල්පනය කර අධ්යක්ෂණය කළ 'රිසානා: අ කේජ්ඩ් බර්ඩ්' (Rizana: A Caged Bird) චිත්රපටය, සෞදි අරාබියේදී ඛේදනීය ලෙස මරණ දණ්ඩනයට ලක් වූ බාලවයස්කාර ශ්රී ලාංකික ගෘහ සේවිකා රිසානා නෆීක්ගේ සැබෑ ජීවිත කතාව අනුසාරයෙන් නිර්මාණය වූවකි. විදේශගත ශ්රමිකයින්ගේ අයිතිවාසිකම් සහ ඔවුන් මුහුණ දෙන ඛේදවාචකය ලෝක වේදිකාවට ගෙන ඒමේ සදාචාරාත්මක වගකීම පෙරදැරිව මෙම නිර්මාණය සිදු කර තිබුණි.
කෙසේ වෙතත්, අදාළ චිත්රපටයේ නම 'රියානා' (Rihanna) ලෙස වෙනස් කරමින්, එහි අන්තර්ගතයට හානි කරමින් සහ චන්ද්රන් රත්නම් ගේ අනුමැතියකින් තොරව වෙනත් පාර්ශවයන්ට එහි කර්තෘත්වය හා නිෂ්පාදන ගෞරවය ආරෝපණය කිරීමට ජගත් සුමතිපාල සහ සුමති ස්ටූඩියෝස් ආයතනය උත්සාහ කර ඇති බවට චෝදනා එල්ල විය.
අධිකරණ තීන්දුව සහ බුද්ධිමය දේපළ ආරක්ෂාව
මෙම අසාධාරණය හමුවේ චන්ද්රන් රත්නම් විසින් ගොනු කරන ලද පැමිණිල්ල සලකා බැලූ කොළඹ වාණිජ මහාධිකරණ විනිසුරු අමාලි රණවීර , පැමිණිලිකරුගේ අනුමැතියෙන් තොරව චිත්රපටය ප්රදර්ශනය කිරීම, බෙදාහැරීම හෝ වාණිජමය වශයෙන් භාවිත කිරීම වළක්වමින් වාරණ නියෝගයක් නිකුත් කළාය.
ජනාධිපති නීතිඥ උපුල් ජයසූරිය අධිකරණය හමුවේ පෙන්වා දුන්නේ, යම් නිර්මාණයක් සම්බන්ධයෙන් නිර්මාණකරුවාට ඇති 'සදාචාරාත්මක අයිතිවාසිකම්' (Moral rights) සහ 'ප්රකාශන හිමිකම්' (Copyright) බුද්ධිමය දේපළ පනත යටතේ සෘජුවම ආරක්ෂා වන බවයි. නිෂ්පාදන ආයතනයකට හෝ තෙවන පාර්ශවයකට නිර්මාණකරුවාගේ දැක්ම විකෘති කිරීමට හෝ කර්තෘත්වය සොරාගැනීමට නීතිමය ඉඩකඩක් නොමැති බව මෙම නියෝගය හරහා යළිත් තහවුරු විය.
සිනමාකරුවාගේ කලාත්මක දැක්ම සහ සමාජීය වගකීම
ලෝකප්රකට 'A Common Man', 'According to Matthew' සහ 'The Pilgrimage' වැනි විශිෂ්ට සිනමා නිර්මාණ අතිනත ගත් චන්ද්රන් රත්නම් යනු ජාත්යන්තර හා දේශීය වශයෙන් ඇගයීමට ලක්වූ ප්රවීණ සිනමාකරුවෙකි. 'රිසානා' වැනි සංවේදී මානව කථාන්දරයක් සිනමාවට නැගීමේදී ඔහු දැක්වූ නිර්මාණාත්මක අවංකභාවය, වාණිජ පරමාර්ථයන් වෙනුවෙන් පමණක් වෙනස් කිරීමට දැරූ උත්සාහය පරාජය කිරීම මුළු මහත් කලා ක්ෂේත්රයේම ජයග්රහණයකි.
වාණිජ්යය සහ කලාව අතර පවතින සීමාමායිම් නිතරම අභියෝගයට ලක්වන වටපිටාවක, නිෂ්පාදකවරුන්ගේ කැමැත්ත මත පමණක් නිර්මාණකරුවාගේ අයිතීන් පාගා දැමිය නොහැකි බවට මෙය හොඳම නිදසුනකි.
කොළඹ වාණිජ මහාධිකරණය ලබා දුන් මෙම නියෝගය හුදෙක් එක් චිත්රපටයක අයිතිය පිළිබඳ තීන්දුවක් පමණක් නොවේ. එය තම රුධිරය, ශ්රමය සහ සිතුවිලි කැපකරමින් අලුත් නිර්මාණ බිහිකරන සමස්ත ශ්රී ලාංකේය නිර්මාණකරුවන්ටම තම බුද්ධිමය දේපළ ආරක්ෂා කරගැනීම උදෙසා ලැබුණු විශාල ශක්තියකි. කලාකරුවාගේ සදාචාරාත්මක අයිතිය සහ නිර්මාණාත්මක ස්වාධීනත්වය සුරක්ෂිත වන තාක් කල් පමණක් සමාජයට අර්ථවත් නිර්මාණ දායාද වන බව මෙම සිදුවීම අපට නැවතත් සිහිපත් කර දෙයි.
# සමාරා
