ශ්රී ලංකාවේ ජාතික ගුවන් සේවය වන 'ශ්රී ලන්කන් එයාර්ලයින්ස්' යනු දශක ගණනාවක් පුරා
මහජන බදු මුදලින් යැපෙන, දේශපාලන ඇඟිලි ගැසීම්, බැඳියාවන් අතර ගැටුම් (Conflict of Interest) සහ අකාර්යක්ෂම කළමනාකරණය හේතුවෙන් බිඳ වැටුණු ආයතනයකි. මාස ගණනාවක් පුරප්පාඩුව පැවති එහි සභාපති ධූරයට 2026 ජූනි 9 වන දින සිට ක්රියාත්මක වන පරිදි හිටපු අධ්යක්ෂ මණ්ඩල සාමාජික ඒ. කේ. ඩී. ඩී. ඩිමල් අරන්දර පත් කිරීමත් සමග, අතීතයේ සිදුවූ අතිශය බරපතළ මූල්ය අක්රමිකතාවක් සහ වසං කිරීමක් පිළිබඳ තොරතුරු යළිත් කරළියට පැමිණ තිබේ.
මෙම පත්වීම හුදෙක් ආයතනික වෙනසක් පමණක් නොව, වත්මන් ජාතික ජන බලවේගයේ (NPP) රජය මහජනතාවට ලබා දුන් "විනිවිදභාවයෙන් යුත් සුපිරිසිදු පාලනයක්" පිළිබඳ පොරොන්දුව දැඩි ලෙස ප්රශ්න කරන අවස්ථාවක් බවට පත්ව ඇත.
අපකීර්තියේ මූලය
2013 සුඛෝපභෝගී ගුවන් ගමන සහ අහිමි වූ මිලියන ගණන
මෙම මූල්ය අර්බුදයේ ආරම්භය 2013 වසර දක්වා දිව යයි. එවකට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ශ්රී ලංකා තානාපති මෙන්ම හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ ගේ ඥාති සහෝදරයෙකු වූ ජාලිය වික්රමසූරිය සහ එවකට ශ්රී ලන්කන් ගුවන් සේවයේ ප්රධාන විධායක නිලධාරී කපිල චන්ද්රසේන අතර සිදුවූ අක්රමවත් එකඟතාවයක් මීට හේතු වී ඇත.
2013 මාර්තු 18 වන දින ඩුබායි සිට කොළඹ දක්වා පියාසර කිරීමට නියමිතව තිබූ A320 ගුවන් යානය වෙනුවට, නීතිරීති සහ වාණිජ ප්රමිතීන් උල්ලංඝනය කරමින් විශාල මෙන්ම මිල අධික A340 ගුවන් යානයක් යොදවා තිබේ. එපමණක් නොව, වික්රමසූරිය ට සහ ඔහුගේ පිරිසට සුඛෝපභෝගී ගමනාගමන පහසුකමක් සැලසීම සඳහා අදාළ ගුවන් යානය මත්තල රාජපක්ෂ ජාත්යන්තර ගුවන් තොටුපළ හරහා ගමන් කරවා ඇත.
දේශපාලන සබඳතා ඇති දූෂිත ණයකරු
මෙම ණය මුදල කපා හැරීමේ සිදුවීම වඩාත් ඛේදජනක වන්නේ ජාලිය වික්රමසූරිය යනු සාමාන්ය පුද්ගලයෙකු නොවන බැවිනි. ඔහු, වොෂින්ටන් ඩීසී හි නව ශ්රී ලංකා තානාපති කාර්යාල ගොඩනැගිල්ලක් මිලදී ගැනීමේදී ඇමරිකානු ඩොලර් 332,000 ක පමණ රාජ්ය මුදලක් පෞද්ගලික බැංකු ගිණුම්වලට හරවා යැවීම සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජනපද ෆෙඩරල් අධිකරණයක් හමුවේ පසුව වරද පිළිගත් අයෙකි. මෙවැනි පසුබිමක් ඇති අයෙකුගේ ණයක් මහජන මුදලින් නඩත්තු වන ආයතනයකින් මකා දැමීම අතිශය බරපතළ කාරණයකි.
කරුණු සාරාංශය-
අදාළ ඉන්වොයිසිය: 2013 අප්රේල් 18 (අංක 1000057)
අයවිය යුතු මුදල: ඇමරිකානු ඩොලර් 62,250 (රුපියල් 7,897,968)
වගකීම ප්රතික්ෂේප කිරීම: 2018 ජනවාරි 16 වන දින විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය විසින් මෙම පෞද්ගලික සංචාරයේ ණය වගකීම නිල වශයෙන් ප්රතික්ෂේප කිරීම.
බොල් ණයක් ලෙස කපා හැරීම සහ අරන්දරගේ "ද්විත්ව භූමිකාව"
විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය මෙම ණය මුදල ප්රතික්ෂේප කළ පසු, එය අදාළ පුද්ගලයාගෙන් අයකර ගැනීමට නීත්යානුකූල පියවර ගැනීම වෙනුවට ගුවන් සමාගම සිදු කළේ කිසිවෙකුත් නොසිතූ දෙයකි. ඒ, 2024 වසරේදී රුපියල් 7,364,628 ක මුදලක් බොල් ණයක් ලෙස මූල්ය වාර්තාවලින් කපා හැරීමයි (Write-off).
මෙහිදී වර්තමාන සභාපති ඩිමල් අරන්දරගේ භූමිකාව දැඩි විවේචනයට ලක් වේ.
විගණන කමිටු නිර්දේශය-
2024 සැප්තැම්බර් 11 වන දින, භාණ්ඩාගාර නියෝජිතයෙකු ලෙස කටයුතු කළ අරන්දර මහතා, ප්රමාණවත් සාක්ෂි නොමැතිව විශ්ලේෂණ පත්රිකාවක තනි පේළියක ශේෂයක් මත පදනම්ව මෙම ණය කපා හැරීමට නිර්දේශ කර ඇත.
අධ්යක්ෂ මණ්ඩල අනුමැතිය-
දින නවයකට පසු (සැප්තැම්බර් 20), ඔහුම අධ්යක්ෂ මණ්ඩල සාමාජිකයෙකු ලෙස අසුන් ගෙන තමන් විසින්ම කළ නිර්දේශය අනුමත කර තිබේ.
මෙය 2023 මැයි 16 දිනැතිව PED 01/2021(i) ලෙස සංශෝධිත රාජ්ය ව්යවසාය චක්රලේඛ මෙහෙයුම් අත්පොතෙහි PED 01/2021 හි 6.9 පරිච්ඡේදය සම්පූර්ණයෙන්ම උල්ලංඝනය කිරීමකි. මහජන මුදල් ආරක්ෂා කිරීමට භාණ්ඩාගාරයෙන් පත්කළ නිලධාරියාම මෙලෙස ක්රියා කිරීම බරපතළ 'බැඳියාවන් අතර ගැටුමක්' නිර්මාණය කරයි.
අභ්යන්තර මාෆියාවක්ද?
අමාත්යාංශ සහ ගුවන් සේවා ජාලය
විචාරකයන්ගේ සහ අභ්යන්තර තොරතුරු හෙළිකරන්නන්ගේ (Whistleblowers) අවධානයට ලක්වන අනෙක් බරපතළ කාරණය නම් මෙය හුදෙක් එක් පුද්ගලයෙකුගේ ක්රියාවක් නොව, සංවිධානාත්මක ජාලයක මෙහෙයුමක් ද යන්නයි.
දේශපාලන සබඳතා
මුදල් නියෝජ්ය අමාත්ය අනිල් ජයන්ත ගේ බිරිඳ වන අනුෂා ප්රනාන්දු ශ්රී ලන්කන් මූල්ය දෙපාර්තමේන්තුවේ ඉහළ නිලධාරිනියක ලෙස කටයුතු කරයි.
තනතුරු හුවමාරුව
ඇයගේ සමීපතමයෙකු වන මොහාන් මීගොල්ල ප්රධාන විධායක නිලධාරී (CEO) තනතුරට පත් කිරීමට නව සභාපතිවරයාගේ සහාය ලබා ගන්නා බවට අභ්යන්තර ආරංචි මාර්ග චෝදනා කරයි.
මෙම චෝදනා සත්ය නම්, මුදල් අමාත්යාංශය, භාණ්ඩාගාර නියෝජිතයා සහ ගුවන් සමාගමේ ඉහළ කළමනාකාරීත්වය එක්ව ජාතික ගුවන් සේවය සිය ග්රහණයට ගනිමින් සිටින බව පැහැදිලිය.
ජාතික ජන බලවේගය (NPP) ඉදිරියේ ඇති දේශපාලන සහ සදාචාරාත්මක අභියෝගය
දුෂණයෙන් තොර පාලනයක් ස්ථාපිත කරන බවට සහතික වෙමින් බලයට පත් වූ ජාතික ජන බලවේගයේ රජය, මෙවැනි අතීතයක් ඇති පුද්ගලයෙකු ජාතික ආයතනයක ඉහළම පුටුවට පත්කිරීම මහජනතාවගේ විශ්වාසය කඩ කිරීමකි.
වඩාත් කනගාටුදායක කරුණ නම්, අරන්දරගේ පත්වීම "ජනාධිපතිවරයාගේ එකඟතාවය" මත සිදුවූ බවට අභ්යන්තර සන්නිවේදන මාර්ග හරහා ප්රචාරය කිරීමයි. මෙය තොරතුරු හෙළිකළ සේවකයින් (Whistleblowers) බිය ගැන්වීම සඳහා ජනාධිපතිවරයාගේ නම අවභාවිතා කිරීමක්ද යන්න රජය වහාම පැහැදිලි කළ යුතුව ඇත. ජනාධිපති විමර්ශන කමිටුවකට සාක්ෂි ලබා දුන් සේවකයින්ගේ ආරක්ෂාව දැන් ඇත්තේ ඔවුන් විසින්ම චෝදනා කළ පුද්ගලයාගේ අතේය.
"ශ්රී ලන්කන් ගුවන් සේවය යනු දේශපාලන පවුලකට, අමාත්යාංශ කල්ලියකට හෝ වෘත්තීය සමිතියකට අයිති බූදලයක් නොවේ. එය තම දහදිය මහන්සියෙන් බදු ගෙවන ශ්රී ලාංකීය ජනතාවගේ දේපළකි."
මහජනතාවගෙන් තවදුරටත් මූල්ය කැපකිරීම් ඉල්ලා සිටින මොහොතක, රුපියල් මිලියන 7.3 ක ජාතික ධනයක් දේශපාලන හිතවත්කම් මත අකා මකා දැමීමට සහාය වූ බවට චෝදනා ලැබූ අයෙකුට ආයතනයේ නායකත්වය ලබා දීම කිසිසේත්ම යුක්ති සහගත කළ නොහැක.
වත්මන් රජය වහාම මෙම පත්වීම සම්බන්ධයෙන් ස්වාධීන පරීක්ෂණයක් පැවැත්විය යුතුය. එසේ නොමැති වුවහොත්, පැරණි දේශපාලන සංස්කෘතියේම තවත් එක් දිගුවක් ලෙස ඉතිහාසය විසින් මෙම රජයද විනිශ්චය කරනු ඇත. ප්රශ්නය ඇත්තේ සභාපතිවරයෙකු පත් කිරීමේ නොව, පද්ධතිය පිරිසිදු කිරීමට පැමිණි අය විසින්ම දූෂිත පද්ධතියේ කොටස්කරුවන් ආරක්ෂා කිරීම තුළය.
මූලාශ්රය: themorningtelegraph හි පළවූ "Expose: SriLankan Airlines’ Newly Appointed Chairman’s Scandalous Past Raises Alarm" ලිපිය ඇසුරිනි.
