ලාංකීය පොත් ලොවේ මහා වෘක්ෂයක් අද නිහඬ වී තිබේ. ඒ වෘක්ෂය අතුපතර විහිදා සිටියේ
හුදෙක් ව්යාපාරික ලාභය වෙනුවෙන් නොව, මේ රටේ ශාස්ත්රීය පිපාසය සංසිඳවනු පිණිසය. වයස අවුරුදු 90ක් ආයු වළඳා සමුගන්නා දේශබන්දු සිරිසුමන ගොඩගේ යනු හුදෙක් ප්රකාශකයෙකු නොව, රජයකට පවා තනිව කළ නොහැකි වූ මහා සාහිත්ය මෙහෙවරක් කරට ගත් "තනි මිනිසෙකුගේ හමුදාවකි".
? මාතර පාලටුවේ සිට මරදාන දක්වා: කටුක ගමනක දිග හැරුම
1936 මැයි මාසයේ මාතර, පාලටුවේ උපන් මේ "ගමේ කොල්ලා" කොළඹට එන්නේ ජීවන අරගලය ජය ගන්නටය. වයස අවුරුදු 15 දී කළුතරට පැමිණ පොත් බඳින්නෙකු ලෙස සිය වෘත්තීය ජීවිතය ඇරඹූ ඔහුට, එකල රක්ෂාව පවා අහිමි විය. නමුත් දෛවය ඔහුට ලියා තිබුණේ වෙනස්ම පිටපතකි.
1957 දී කුඩා කඩයකින් ඇරඹි ගමන, මාලිගාකන්ද විද්යෝදය පිරිවෙනේ ඇසුරත්, බලන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්රෙය හිමියන් වැනි මහා යතීන්ද්රයන්ගේ ආශිර්වාදයත් සමඟ බුදුදහමට සහ සාහිත්යයට සමීප විය. 1970 දී ඔහු මරදානට පා තබන්නේ ලාංකීය ප්රකාශන ඉතිහාසයේ රන් අකුරින් ලියැවෙන පරිච්ඡේදයක් අරඹමිනි.
? "ගුණසේන යුගයෙන්" පසු හිස්තැන පිරවූ ගැමියා
60-70 දශකවලදී ලංකාවේ ප්රකාශන ක්ෂේත්රය මෙහෙයවූයේ නාගරික ප්රාග්ධනය සතු 'එම්.ඩී. ගුණසේන' වැනි දැවැන්ත සමාගම්ය. රජය විසින් පෙළ පොත් මුද්රණය තමන් සතු කර ගැනීමත් සමඟ එම දැවැන්තයින් පසුබෑමකට ලක් වෙද්දී, ඒ අභියෝගාත්මක වගකීම කරට ගත්තේ ජාතික ඇඳුමින් සැරසුණු මේ කුඩා ගැමියාය.
නූතන ප්රාග්ධනය හෝ ලෝක මට්ටමේ ආයතනික සැකැස්ම ඔහු සතු නොවූවත්, ඔහු සතු වූයේ "පොත් කෙරෙහි තිබූ අසීමිත ආදරයයි". වෙනත් ප්රකාශකයින් ලාභය නොපෙනෙන නිසා බැහැර කළ බරසාර ශාස්ත්රීය ග්රන්ථ, පර්යේෂණ සහ පැරණි සාහිත්ය කෘති ඔහු නොපැකිළව මුද්රණය කළේය.
? භාෂා තුනක් යා කළ අකුරු පාලම
ගොඩගේ මහතාගේ සුවිශේෂත්වය වූයේ ඔහු සිංහල භාෂාවට පමණක් සීමා නොවීමයි. සිංහල, දෙමළ සහ ඉංග්රීසි යන භාෂා තුනෙන්ම කෘති ප්රකාශයට පත් කරමින් ඔහු මෙරට ජාතීන් අතර බුද්ධිමය පාලමක් ඉදි කළේය.
-
රාජ්ය සම්මාන වාර්තාව: වසර 38ක් පුරා අඛණ්ඩව රාජ්ය සාහිත්ය සම්මාන දිනා ගනිමින් ඔහු පිහිටුවූ වාර්තාව බිඳ දැමීම කිසිවෙකුට ලෙහෙසි නොවනු ඇත.
-
ගොඩගේ සම්මාන: රජයකින් විය යුතු මෙහෙවරක් පෞද්ගලිකව ඉටු කරමින්, ලේඛකයින් දිරිමත් කිරීමට "ගොඩගේ සාහිත්ය සම්මාන උළෙල" ස්ථාපිත කළේය.
අවසන් සටහන
සිරිසුමන ගොඩගේ යනු ව්යාපාරිකයෙකුට එහා ගිය "සමාජ ප්රාග්ධනයක්" (Social Capital) ගොඩනැගූ මිනිසෙකි. ඔහු පොත් මුද්රණය කළේ ලාභය සොයා නොව, මතු පරපුරට දැනුම ඉතිරි කර තැබීමටය. අද අප කියවන බොහෝ ශාස්ත්රීය පොත්වල පිටකවරයේ "ගොඩගේ ප්රකාශනයක්" ලෙස සටහන්ව ඇත්තේ ඔහුගේ ඒ අප්රතිහත ධෛර්යයේ සලකුණයි.
"ඊයේ රාත්රියේ නිහඬ වූයේ තනි මිනිසෙකු නොව, මහා ඉතිහාසයකි."
දේශබන්දු සිරිසුමන ගොඩගේ මිනිසාණෙනි!!! ඔබ තැබූ ඒ අකුරු පියසටහන් සිංහල සාහිත්යය පවතින තාක් කල් නොමැකී පවතිනු ඇත. ඔබට උත්තම වූ මෝක්ෂ සුවය අත්වේවා!
# slleader.lk
