2026 සැප්තැම්බර් 22 වැනි දින, කොළඹ ස්ථිර ත්රිපුද්ගල මහාධිකරණය විසින් 2019 අප්රේල් 21
පාස්කු ඉරිදා ත්රස්ත ප්රහාරයට අදාළව සුවිශේෂී නඩු තීන්දුවක් ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. වසර පහකට ආසන්න කාලයක් පුරා ඇදී ගිය අතිශය සංකීර්ණ අධිකරණ ක්රියාවලියක් අවසන් කරමින්, විත්තිකරුවන් 24 දෙනාගෙන් 15 දෙනෙකු සියලුම චෝදනාවලට වරදකරුවන් බවට තීන්දු කළ විනිසුරු මඬුල්ල, ඔවුන්ට වසර 200 සිට 260 දක්වා වූ පෙර නොවූ විරූ බරපතළ වැඩ සහිත සිරදඬුවම් නියම කළේය.
තවද, වරදකරුවන් වූ පුද්ගලයින්ට අයත් සියලුම චංචල සහ නිශ්චල දේපළ රාජසන්තක කරන ලෙසද අධිකරණය නියෝග කළේය. අනෙක් අතට, සාධාරණ සැකයකින් තොරව ඔවුන්ගේ වරද ඔප්පු කිරීමට පැමිණිල්ල අපොහොසත් වීම හේතුවෙන් විත්තිකරුවන් 9 දෙනෙකු නිදොස් කොට නිදහස් කෙරිණි.
මෙම වරදකරුවන් කිරීම් ප්රහාරයේ 'මෙහෙයුම් මට්ටමේ' අධිකරණමය කූටප්රාප්තිය නියෝජනය කළද, 2026 පෙබරවාරියේ හිටපු හමුදා බුද්ධි ප්රධානී මේජර් ජෙනරාල් (විශ්රාමික) සුරේෂ් සලේ අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් ඉස්මතු වූ "ගැඹුරු රාජ්යයේ" මැදිහත්වීම පිළිබඳ විමර්ශන මගින් මෙය තවත් සංකීර්ණ වේ. ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ පරිපාලනය යටතේ විකාශනය වන ප්රති-ත්රස්ත සහ වත්කම් රාජසන්තක කිරීමේ රාමු (විශේෂයෙන් 2025 අපරාධවලින් උපයාගත් දේපළ පිළිබඳ පනත) අන්තවාදී මූල්ය ජාල බිඳ දැමීම සඳහා උපායමාර්ගිකව යොදා ගැනෙන ආකාරය ද මෙහිදී අපගේ ඇගයීමට ලක් කෙරේ.
මූලෝපායික පසුබිම සහ ප්රහාරයේ පූර්විකාව
2026 සැප්තැම්බර් මාසයේ ලබාදුන් තීන්දුවේ විශාලත්වය අවබෝධ කර ගැනීමට නම්, පාස්කු ඉරිදා ප්රහාරය නිර්මාණය කළ මූලෝපායික පරිසරය විමර්ශනය කළ යුතුය. 2019 අප්රේල් 21 දින, ඉස්ලාමීය රාජ්යයේ (IS) දෘෂ්ටිවාදයෙන් දැඩි ලෙස ආභාෂය ලැබූ ජාතික තව්හීත් ජමාත් (NTJ) සංවිධානයට අනුබද්ධ මරාගෙන මැරෙන බෝම්බකරුවන් නව දෙනෙකු දිවයින පුරා ඉහළ මට්ටමේ සමමුහුර්ත පිපිරීම් මාලාවක් ක්රියාත්මක කළහ.
කොළඹ සුඛෝපභෝගී හෝටල් තුනක් (ෂැංග්රි-ලා, සිනමන් ග්රෑන්ඩ් සහ කිංග්ස්බරි) සහ කතෝලික පල්ලි තුනක් (කොච්චිකඩේ, කටුවාපිටිය සහ මඩකලපුව) ඉලක්ක කරගත් මෙම ප්රහාරයෙන්, විදේශිකයන් 45ක් ඇතුළුව පුද්ගලයන් 269 දෙනෙකුට ජීවිත අහිමි වූ අතර 500කට වැඩි පිරිසක් තුවාල ලැබූහ.
එවකට පැවති යහපාලන ආණ්ඩුවේ අභ්යන්තර දේශපාලන ඝර්ෂණ මධ්යයේ, ඉන්දීය බුද්ධි අංශවලින් සවිස්තරාත්මක පෙර දැනුම්දීම් ලැබී තිබියදීත් ප්රහාරය වළක්වා ගැනීමට ආරක්ෂක අංශ අපොහොසත් විය. මෙම නායකත්ව රික්තය හේතුවෙන් නිර්මාණය වූ ජාතික අනාරක්ෂිතභාවය, 2019 නොවැම්බර් ජනාධිපතිවරණයේදී ජාතිකවාදී දේශපාලනයක පුනර්ජීවනයක් හරහා ගෝඨාභය රාජපක්ෂට බලය ලබා ගැනීමට සෘජුවම බලපෑවේය.
ත්රිපුද්ගල මහාධිකරණයේ අධිකරණ ව්යුහය
අතිවිශාල ජාතික ආරක්ෂක ඇඟවුම් හේතුවෙන්, මෙම නඩුව විභාග කිරීමට විශේෂ කොළඹ ස්ථිර ත්රිපුද්ගල මහාධිකරණයක් (Trial-at-Bar) ස්ථාපිත කෙරිණි. 2021 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී විත්තිකරුවන් 25 දෙනෙකුට එරෙහිව වෙනස් චෝදනා 23,270 කින් සමන්විත දැවැන්ත අධිචෝදනා පත්රයක් නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ගොනු කරන ලදී.
පිටු 8,900 කින් සහ වෙළුම් 9 කින් සමන්විත වූ මෙම අධිචෝදනා පත්රය සිංහල භාෂාවෙන් දෙමළ සහ ඉංග්රීසි භාෂාවට පරිවර්තනය කිරීමට සිදුවීමෙන් නඩු විභාගය ප්රමාද විය. කෙසේ වෙතත්, උපායමාර්ගික නෛතික එකඟතා මත මුඛ සාක්ෂි ලබාදීම ප්රධාන සාක්ෂිකරුවන් 547 දෙනෙකුට (මුළු සාක්ෂිකරුවන් 2,309 අතුරින්) සීමා කිරීමට අධිකරණයට හැකි විය. වසර පහකට ආසන්න කාලයක් පුරා නඩු වාර 250ක් පමණ පැවති අතර, 22 වැනි විත්තිකරු වූ යසින් බාවා අබ්දුල් රවුෆ් නඩු විභාගය අතරතුර මිය ගියේය. පුපුරණ ද්රව්ය සහ ඩිජිටල් සන්නිවේදන උපාංග ඇතුළු නඩු භාණ්ඩ 2,076ක් පැමිණිල්ල විසින් සාර්ථකව ඉදිරිපත් කරන ලදී.
වරදකරුවන් කිරීම සහ නිදොස් කොට නිදහස් කිරීම
2026 සැප්තැම්බර් 22 දින සභාපති විනිසුරු නවරත්න මාරසිංහ, විනිසුරු රාමනාදන් කන්නන් සහ විනිසුරු සුජීව නිශ්ශංක යන විනිසුරු මඬුල්ල ඒකමතික තීන්දුවක් ලබා දුන්නේය. කුමන්ත්රණයක ස්වභාවය පිළිබඳ නෛතික පූර්වාදර්ශයක් සපයමින් අධිකරණය පෙන්වා දුන්නේ, කුමන්ත්රණයක් ආරම්භයේදී සියලුදෙනා එකට සිටීම අත්යවශ්ය නොවන බවත්, පසුකාලීනව සම්බන්ධ වූවන්ද සම-කුමන්ත්රණකරුවන් ලෙස සැලකිය හැකි බවත්ය. ඒ අනුව විත්තිකරුවන් 15 දෙනෙකු වරදකරුවන් කෙරුණු අතර, සාක්ෂි ප්රමාණවත් නොවීම මත 9 දෙනෙකු නිදහස් කෙරිණි.
(නිදොස් කොට නිදහස් වූවන්: මොහොමඩ් සවාහීර් මොහොමඩ් හසන්, මොහොමඩ් ඉෆ්තිකාර් මොහොමඩ් ඉන්සාෆ්, රෂීඩ් මොහොමඩ් ඊබ්රාහිම්, රාසික් රාසා හුසේන්, මීරා සහීඩ් මොහොමඩ් නෆ්ලි, මොහොමඩ් අමීන් අයන්තුල්ලා, මොහොමඩ් අන්සාර්දීන් හිල්මි සහ මොහොමඩ් අක්රම් අහක්කම්)
සමුච්චිත දඬුවම් නියම කිරීම
ශ්රී ලංකාවේ මරණ දණ්ඩනය ක්රියාත්මක නොවන බැවින්, ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ (PTA) ප්රතිපාදන භාවිතා කරමින් වෙන වෙනම කුමන්ත්රණ සහ ආධාර අනුබල දීමේ ක්රියාවන් සඳහා ලබාදිය හැකි උපරිම දඬුවම් අඛණ්ඩව ගෙවී යන පරිදි ලබා දීමට මහාධිකරණය කටයුතු කළේය.
ඒ අනුව වරදකරුවන්ට නියම වූ දඬුවම්:
- වසර 260: අබ්දුල් මනාෆ් මොහොමඩ් ෆිර්දවුස්
- වසර 240: මොහොමඩ් සාරිබු ආදම් ලෙබ්බේ, හයාතු මොහොමඩ් මිල්හාන්, මොහොමඩ් ඊබ්රාහිම් සාදික් අබ්දුල්ලා, මොහොමඩ් ඊබ්රාහිම් සහීඩ් අබ්දුල් හක්
- වසර 220: මොහොමඩ් ඊබ්රාහිම් මොහොමඩ් නවුෆර් (නවුෆර් මවුලවි), මොහොමඩ් රමීස් මොහොමඩ් සාජිඩ්, අබ්දුල් ලතීෆ් මොහොමඩ් සාෆි, මොහොමඩ් මුස්තාපා මොහොමඩ් හාරිස්, සෙයිනුල් ආබ්දීන් මොහොමඩ් ජසීන්
- වසර 200: මොහොමඩ් අන්වර් මොහොමඩ් රිස්කාන්, මොහොමඩ් මන්සූර් මොහොමඩ් සනාස්දීන්, හුසේනුල් රිස්වි කාලිඩ් සමීර්, මොහොමඩ් හනිෆා සෙයිනුල් ආබ්දීන්, මොහොමඩ් මුස්තාපා මොහොමඩ් රිස්වාන්
මෙහිදී විත්තිකරුවන්ගේ මතවාදී මුරණ්ඩුභාවය කැපී පෙනුණු අතර, නවුෆර් මවුලවි ලෞකික බලධාරීන්ගෙන් සමාව ඉල්ලීම ප්රතික්ෂේප කළේය.
ප්රධාන මතවාදී නිර්මාතෘ ලෙස සැලකෙන නවුෆර් මවුලවි (1 වන විත්තිකරු) අධිකරණයෙන් සමාව ඉල්ලීම ප්රතික්ෂේප කරමින් කියා සිටියේ, "ඉස්ලාමයට අනුව කිසිදු ආගමික නායකයෙකු ලෞකික බලධාරීන්ගෙන් කිසිවක් ඉල්ලා නොසිටිය යුතු බවත්, එබැවින් තමාට කිසිවක් ප්රකාශ කිරීමට අවශ්ය නොවන" බවත්ය.
4 වන විත්තිකරු සාදික් අබ්දුල්ලා ප්රකාශ කළේ, "මා කළ හෝ නොකළ දේ දන්නේ දෙවියන් වහන්සේ සහ මා පමණි. අවසානයේදී සියල්ලන්ව උත්ථාන කොට දෙවියන් වහන්සේ විනිශ්චය කරනු ඇත" යනුවෙනි.
ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) සහ නෛතික මතභේදය
මෙම නඩු තීන්දුව දැඩි ලෙස රඳා පැවතුණේ PTA පනත මතයි. සාමාන්ය නීතිය යටතේ පොලිසියට ලබාදෙන පාපොච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස නොපිළිගැනුණද, PTA පනතේ 16 වැනි වගන්තිය යටතේ සහකාර පොලිස් අධිකාරීවරයෙකුට (ASP) ලබාදුන් පාපොච්චාරණ 10ක් මෙහිදී සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනිණි. බලහත්කාරයෙන් අත්සන් ලබාගත් බවට විත්තිකරුවන් චෝදනා කළද එය ඔප්පු කිරීමේ භාරය ඔවුන්ටම පැවරී තිබුණි. මානව හිමිකම් සංවිධාන දිගින් දිගටම පෙන්වා දෙන්නේ මෙය ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට පටහැනි බවයි.
වත්කම් රාජසන්තක කිරීම සහ මුදල් විශුද්ධිකරණ විරෝධී යාන්ත්රණය
දඬුවම් වලට අමතරව වරදකරුවන්ගේ දේපළ රාජසන්තක කිරීම ශ්රී ලංකාවේ ප්රති-ත්රස්ත උපායමාර්ගයේ තීරණාත්මක හැරවුමකි. මෙය 2025 අංක 5 දරන අපරාධවලින් උපයාගත් දේපළ පිළිබඳ පනත (POCA) සමග සමපාත වේ. ත්රස්තවාදී ජාලයන්හි ආර්ථික යටිතල පහසුකම් ක්රමානුකූලව විනාශ කිරීම මෙහි අරමුණයි.
"ගැඹුරු රාජ්ය" (Deep State) කල්පිතය සහ ආයතනික වගකීම
මෙම තීන්දුවෙන් ප්රහාරයේ සැලසුම්කරුවන්ට දඬුවම් ලැබුණද, පද්ධතිමය අසාර්ථකත්වයන් සහ රාජ්යයේ රහසිගත මැදිහත්වීම් පිළිබඳ චෝදනා එයින් විසඳෙන්නේ නැත. 2023 දී හිටපු ජනාධිපති මෛත්රීපාල සිරිසේනට රුපියල් මිලියන 100ක වන්දියක් ගෙවීමට නියම වීම සහ 2026 ජූලි මාසයේදී හිටපු පොලිස්පති සහ හිටපු ආරක්ෂක ලේකම්ට මරණ දඩුවම (ජීවිතාන්තය දක්වා සිරදඬුවම්) ලැබීම ආයතනික නොසැලකිල්ල තහවුරු කළේය.
එහෙත් කතාවේ බරපතළම හැරවුම සනිටුහන් වූයේ 2026 පෙබරවාරි 25 දින හිටපු හමුදා බුද්ධි අධ්යක්ෂ (DMI) මේජර් ජෙනරාල් (විශ්රාමික) ටුවන් සුරේෂ් සලේ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) විසින් අත්අඩංගුවට ගැනීමත් සමඟය. කෙසේ වුවත් නොපිළිගත යුතු මාදිලියේ අසාද් මවුලානා වැනි ඔත්තුකරුවන්ගේ සාක්ෂි හරහා හෙළිවූයේ ජාතිකවාදී දේශපාලන න්යායපත්රයක් වෙනුවෙන් හමුදා බුද්ධි අංශ ප්රහාරයට අනුබල දුන් බවයි. නමුත් අසාද් මව්ලානාගේ අභිප්රාය කුමක් වුවත් 2026 ජූනි මාසයේදී ගෝඨාභය රාජපක්ෂට පැනවූ විදෙස් ගමන් තහනම මෙම චෝදනා බාරගැනීමේ බැරෑරුම්කම තහවුරු කරයි.
දිසානායක පරිපාලනයේ ක්රියාමාර්ග සහ කතෝලික සභාවේ අපේක්ෂා
ශ්රී ලංකා කතෝලික සභාව තරයේ කියා සිටින්නේ ස්වාධීන මහජන අභිචෝදක කාර්යාලයක් පිහිටුවිය යුතු බවත්, සැබෑ මහමොළකරුවන්ට දඬුවම් දෙන තුරු යුක්තිය ඉටු නොවන බවත්ය.
2024 දී බලයට පත් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ රජය, දේශපාලන ඇඟිලි ගැසීම්වලින් තොරව නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමට ඉඩ සලසා ඇති බව පවසයි. එසේම PTA පනත වෙනුවට ත්රස්තවාදයෙන් රාජ්යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත ගෙන ඒමට ද රජය කටයුතු කරමින් සිටියද, එහිද යම් ගැටලු පවතින බව මානව හිමිකම් ක්රියාකාරීහු පෙන්වා දෙති. සමාන්තරව, ආර්ථික ස්ථායීකරණය සඳහා 'අස්වැසුම' හරහා පවුල් මිලියන 1.4 කට සහන සැලසීම වැනි ක්රියාමාර්ග ද රජය ගෙන ඇත.
2026 සැප්තැම්බර් 22 තීන්දුව නීතිමය සහ ආරක්ෂක ක්ෂේත්රයේ දැවැන්ත සන්ධිස්ථානයකි. එහෙත් අප වටහා ගත යුතු සත්යය නම්, මෙය සමස්ත ඛේදවාචකයේ එක් පරිච්ඡේදයක් පමණක් බවයි. ඉහළ පෙළේ රාජ්ය අනුබලය, සහ දේශපාලන අවස්ථාවාදය පිළිබඳ චෝදනා ස්ථිරවම විසඳී, දෘෂ්ටිවාදීමය හා පද්ධතිමය යථාර්ථය හෙළිදරව් වන තුරු ශ්රී ලංකාවේ වගවීමේ සැබෑ මිනුම් දණ්ඩ සම්පූර්ණ නොවනු ඇත.
