වෙනිසියුලානු ස්වෛරීභාවයට එල්ල වූ මාරාන්තික ප්රහාරයකින් පසු, ජනාධිපති නිකොලස් මධුරෝ
එක්සත් ජනපද අත්අඩංගුවේ පසුවීම වර්තමාන ලෝක දේශපාලනයේ දැවෙන මාතෘකාව බවට පත්ව ඇත. නිව්යෝර්ක් අධිකරණයක් හමුවේ තමා "යුද සිරකරුවෙකු" ලෙස ප්රකාශ කළ මධුරෝ වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නේ සාමාන්ය නීතිඥයෙකු නොවේ; ඔහු ලොව සුපතල විකිලීක්ස් නිර්මාතෘ ජූලියන් අසාන්ජ්ව දශකයකට වැඩි කාලයක් ඇමරිකානු නීති පද්ධතියෙන් ආරක්ෂා කළ ප්රබල නීතිවේදී බැරී පොලැක් (Barry Pollack) ය.
බැරී පොලැක්: බලවතුන් කැලඹූ නීතිමය පලිහ
බැරී පොලැක් යනු ඇමරිකානු අධිරාජ්යවාදී බලයට එරෙහිව නීතිමය තර්ක ගොඩනැගීමේ අති දක්ෂයෙකි. ඔහු මධුරෝගේ නඩුවට සම්බන්ධ වීම හරහා පණිවිඩ කිහිපයක් ගම්ය වේ:
- ජූලියන් අසාන්ජ්ගේ නඩුව: වසර ගණනාවක් පුරා අසාන්ජ්ව ඇමරිකාවට පිටුවහල් කිරීම වැළැක්වීමට සහ අවසානයේ ඔහුට නිදහස ලබා දීමට පොලැක් දැක්වූ දායකත්වය අතිමහත්ය. රජයක රහස් හෙළි කළ අයෙකු ආරක්ෂා කළ ඔහු, දැන් රාජ්ය නායකයෙකුගේ ස්වෛරීභාවය වෙනුවෙන් පෙනී සිටියි.
- උපායමාර්ගික ප්රවේශය: පොලැක් සාමාන්යයෙන් අවධානය යොමු කරන්නේ චෝදනාවල අන්තර්ගතයට වඩා, එම චෝදනා ගොනු කළ ක්රියාවලියේ දෝෂ සහ දේශපාලනමය පක්ෂපාතීත්වය වෙතය. මධුරෝ අත්අඩංගුවට ගැනීම "හමුදා පැහැරගැනීමක්" ලෙස ඔහු නම් කිරීමෙන්ම ඔහුගේ සටන්කාමී ආරම්භය පැහැදිලි වේ.
ට්රම්ප්ගේ 'චණ්ඩිකම්' හමුවේ නීතියේ ආධිපත්යය
ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ පාලන සමයේ ආරම්භ වූ මෙම මෙහෙයුම්, ජාත්යන්තර නීතියේ සීමාවන් උල්ලංඝනය කිරීමක් බව බොහෝ විචාරකයන්ගේ මතයයි. පොලැක් මෙම නඩුවේදී මතු කිරීමට ඉඩ ඇති ප්රධාන කරුණු කිහිපයකි:
- රාජ්ය නායක මුක්තිය (Head of State Immunity): මධුරෝ තවමත් වෙනිසියුලාවේ නීත්යානුකූල ජනාධිපතිවරයා ලෙස පිළිගන්නා රටවල් රැසක් පවතී. එවැනි නායකයෙකු වෙනත් රටක අධිකරණයකට ගෙන ඒම ජාත්යන්තර නීතියට පටහැනිය.
- පැහැරගැනීමේ නීතිවිරෝධීභාවය: ස්වෛරී රටක භූමියට ඇතුළු වී ජනාධිපතිවරයෙකු පැහැර ගැනීම "නීත්යානුකූල අත්අඩංගුවට ගැනීමක්" නොව "ත්රස්තවාදී ක්රියාවක්" ලෙස හංවඩු ගැසීමට පොලැක් සතු අත්දැකීම් ප්රමාණවත්ය.
- සාක්ෂි රහිත චෝදනා: "කාටෙල් ඩි ලොස් සෝල්ස්" නම් මත්ද්රව්ය කල්ලිය මෙහෙයවන බවට කරන චෝදනා ගොතන ලද ඒවා බවට වන තර්කය, සාක්ෂි මගින් තහවුරු කිරීමට ඇමරිකාවට අපහසු වනු ඇත.
මානුෂීය අර්බුදය සහ ජාත්යන්තර බලපෑම
ජනාධිපති ආර්යාව වන සිලියා ෆ්ලෝරස්ට සිදුව ඇති තුවාල සහ ඇයට අවශ්ය වෛද්ය පහසුකම් ලබා නොදීම, ඇමරිකානු මානව හිමිකම් වාර්තාවට කළු පැල්ලමක් එක් කරයි. මධුරෝ තමා "අහිංසක යහපත් මිනිසෙකු" ලෙස හඳුන්වා දීම හරහා ඔහු උත්සාහ කරන්නේ ලෝක ප්රජාවගේ අවධානය සහ අනුකම්පාව දිනා ගැනීමටය.
"මම වෙනිසියුලාවේ ජනාධිපති, මම මාව යුද සිරකරුවෙකු ලෙස සලකමි." - මෙම ප්රකාශය හරහා මධුරෝ මෙම නඩුව සාමාන්ය අපරාධ නඩුවක සිට ජාත්යන්තර දේශපාලන අර්බුදයක් දක්වා ඔසවා තබා ඇත.
පොලැක්ට ජයගත හැකිද?
බැරී පොලැක් මීට පෙර අසාන්ජ් වෙනුවෙන් කළ සටන මෙන්ම, මෙය ද දිගුකාලීන නීතිමය සංග්රාමයක් වනු ඇත. මාර්තු 17 වන දින දක්වා කල් තබා ඇති නඩු විභාගය, ඇමරිකාවට සාක්ෂි සොයා ගැනීමට කාලය ලබා ගැනීමක් ලෙස විශ්ලේෂකයෝ දකිති. කෙසේ වෙතත්, පොලැක්ගේ නීතිමය උපායමාර්ග හමුවේ ට්රම්ප්ගේ පරිපාලනය විසින් මෙහෙයවූ මෙම "අත්තනෝමතික" ක්රියාවන් පරාජය වීමේ වැඩි ඉඩක් පවතී.
මන්ද බැරී පොලැක් (Barry Pollack) යනු ඇමරිකානු අධිකරණ පද්ධතිය තුළ රජයේ බලපෑම්වලට එරෙහිව සටන් වදින, ඉතා ඉහළ සාර්ථකත්වයක් අත්කර ගත් නීතිවේදියෙකි. ඔහු ප්රසිද්ධියට පත්ව ඇත්තේ සංකීර්ණ සහ දේශපාලනික වශයෙන් සංවේදී නඩුවලදී විත්තිකරුවන් බේරා ගැනීමට ඔහු සතු සුවිශේෂී හැකියාව නිසාය.
ඔහු මධුරෝ වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමේදී පදනම් කරගත හැකි ඔහුගේ පෙර ජයග්රහණ කිහිපයක් මෙන්න:
1. ජූලියන් අසාන්ජ් (Julian Assange) සහ විකිලීක්ස්
පොලැක්ගේ වඩාත්ම ප්රසිද්ධ නඩුව මෙයයි. ඇමරිකානු රජය විසින් අසාන්ජ්ට එරෙහිව ඔත්තු බැලීමේ පනත (Espionage Act) යටතේ එල්ල කළ බරපතල චෝදනා හමුවේ වසර 12 ක් පුරා ඔහු සටන් කළේය.
- සාර්ථකත්වය: වසර ගණනාවක නීතිමය අරගලයකින් පසු, 2024 ජුනි මාසයේදී අසාන්ජ්ට නිදහස ලබා දීමටත්, ඔහුට නැවත සිය මව් රට වන ඕස්ට්රේලියාවට යාමටත් මඟ පෑදූ ගිවිසුමකට එළඹීමට පොලැක් සමත් විය. මෙය ඇමරිකානු රජයට එරෙහිව ලැබූ විශාල සදාචාරාත්මක සහ නීතිමය ජයග්රහණයකි.
2. මහාචාර්ය සියාඕසිං සී (Xiaoxing Xi) නඩුව
2015 දී FBI ආයතනය විසින් ටෙම්පල් විශ්වවිද්යාලයේ භෞතික විද්යා මහාචාර්ය සියාඕසිං සී අත්අඩංගුවට ගත්තේ ඔහු චීනයට තාක්ෂණික රහස් ලබා දුන් බවට චෝදනා කරමිනි.
- සාර්ථකත්වය: බැරී පොලැක් මෙහිදී ඔප්පු කර පෙන්වූයේ රජය විසින් ඉදිරිපත් කළ තාක්ෂණික සාක්ෂි සම්පූර්ණයෙන්ම වැරදි බවයි. අවසානයේ නඩු විභාගය ආරම්භ වීමටත් පෙර රජයට සියලු චෝදනා ඉල්ලා අස්කර ගැනීමට සිදු විය. මෙය ඇමරිකානු විමර්ශන අංශවල දුර්වලතා හෙළි කළ නඩුවකි.
3. එන්රොන් (Enron) වංචාවේ විත්තිකරුවන්
ලොව ප්රකට එන්රොන් සමාගමේ කඩාවැටීම සම්බන්ධයෙන් වූ දැවැන්ත මූල්ය වංචා නඩුවලදීද පොලැක් පෙනී සිටියේය.
- සාර්ථකත්වය: මෙහිදී ඔහු එවකට සිටි ඉහළ විධායක නිලධාරියෙකු වූ රිචඩ් කෝසි (Richard Causey) වෙනුවෙන් පෙනී සිටි අතර, රජය ඉල්ලා සිටි දීර්ඝකාලීන සිරදඬුවම් වෙනුවට ඉතා ලිහිල් එකඟතාවයකට පැමිණීමට ඔහු සමත් විය.
4. මූල්ය හා ව්යාපාරික අපරාධ (White-Collar Defense)
පොලැක් බොහෝ විට ජයග්රහණය කර ඇත්තේ රජය විසින් "වැරදි ලෙස වටහාගත්" හෝ "දේශපාලන අරමුණු මත ගොනු කළ" නඩුවලදීය. ඔහු සාක්ෂි විශ්ලේෂණය කිරීමේදී රජය පවසන කතාවට වඩා වෙනස්, සත්ය තාක්ෂණික පැතිකඩක් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමට දක්ෂයෙකි.
මෙම අත්දැකීම් අනුව, පොලැක් මධුරෝ වෙනුවෙන් භාවිත කරනුයේ "දේශපාලන දඩයම" (Political Persecution) සහ "නෛතික ක්රියාවලියේ දෝෂ" යන තර්කයන්ය.
'කාටෙල් ඩි ලොස් සෝල්ස්' සහ ගොතන ලද චෝදනා
ඇමරිකානු අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුව මධුරෝට එරෙහිව එල්ල කරන ප්රධාන චෝදනාව වන්නේ ඔහු 'කාටෙල් ඩි ලොස් සෝල්ස්' (Cartel of the Suns) නමින් හැඳින්වෙන මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කාර සංවිධානයක නායකයා බවයි. නමුත් මෙහි නීතිමය පරස්පරතා රැසක් පවතී:
- සැබෑවක්ද, ප්රබන්ධයක්ද?: බොහෝ මත්ද්රව්ය ජාවාරම් විශේෂඥයින් පවසන්නේ 'කාටෙල් ඩි ලොස් සෝල්ස්' යනු ධූරාවලියක් සහිත තනි සංවිධානයක් නොව, වෙනිසියුලානු හමුදාව තුළ සිදුවන බව කියන දූෂිත ක්රියාවලීන් හැඳින්වීමට ඇමරිකාව භාවිතා කරන පොදු නාමයක් පමණක් බවයි.
- සාක්ෂිවල හිඟකම: මෙම කාටෙල් එකක් හරහා මධුරෝ සෘජුවම මත්ද්රව්ය ජාවාරමේ යෙදෙන බවට ස්ථිර භෞතික සාක්ෂි මෙතෙක් ඉදිරිපත් වී නැත. බොහෝ චෝදනා පදනම් වී ඇත්තේ ඇමරිකාවට පලා ගිය, දඬුවම් ලිහිල් කර ගැනීමට උත්සාහ කරන හිටපු නිලධාරීන්ගේ ප්රකාශ මත පමණි.
- දේශපාලන අරමුණ: කොලොම්බියාවේ මත්ද්රව්ය ජාවාරම මර්දනය කිරීමට අසමත් වූ ඇමරිකාව, වෙනිසියුලාවට සම්බාධක පැනවීම සාධාරණීකරණය කිරීමට මෙම චෝදනා "අවිධිමත් ලෙස" ගොනු කර ඇති බව විශ්ලේෂකයෝ පවසති.
ට්රම්ප්ගේ 'චණ්ඩිකම්' පරදවන නීතිමය මාවත
ජනාධිපති ආර්යාව වන සිලියා ෆ්ලෝරස්ට සිදුව ඇති තුවාල සහ මධුරෝව "පැහැර ගැනීම" හරහා ජාත්යන්තර නීතිය උල්ලංඝනය වී ඇති බව පොලැක්ගේ ප්රධාන තර්කයයි.
- රාජ්ය නායක මුක්තිය (Immunity): ස්වෛරී රාජ්යයක නායකයෙකුට එරෙහිව වෙනත් රටක අධිකරණයකට නඩු පැවරිය නොහැකි බවට වන නීතිය පොලැක් මෙහිදී අවධාරණය කරනු ඇත.
- පැහැරගැනීම සහ මානව හිමිකම්: අත්අඩංගුවේ පසුවන කාලය තුළ සිදුවූ ශාරීරික හිංසනයන් පදනම් කරගෙන මුළු නඩු විභාගයම අගතිගාමී (Prejudiced) එකක් ලෙස ඔහු හංවඩු ගසනු ඇත.
බැරී පොලැක් යනු නඩුවක් පරාජය වේ යැයි පෙනෙන මොහොතක පවා එහි ඇති ඉතා සියුම් නීතිමය සිදුරු සොයාගෙන රජය අපහසුතාවයට පත් කළ හැකි අයෙකි. මාර්තු 17 වන දින පැවැත්වෙන නඩු විභාගයේදී, ඇමරිකාව විසින් ඉදිරිපත් කරන "ප්රබන්ධමය චෝදනා" බැරී පොලැක්ගේ තර්ක හමුවේ බිඳ වැටීමට ඇති ඉඩකඩ බෙහෙවින් වැඩිය. මෙය නීතිමය සටනකට වඩා ඇමරිකානු අධිරාජ්යවාදය සහ වෙනිසියුලානු ස්වෛරීභාවය අතර සදාචාරාත්මක සටනක් වනු ඇත.
#සමාරා පරණවිතාන
