ප්‍රමිතියෙන් තොර ගල්අඟුරු ආනයනය කිරීම හේතුවෙන් විදුලිබල මණ්ඩලයට සිදුවූ පාඩුව
ගණනය කිරීමේදී, එම විදුලි ඌනතාවය පිරවීම සඳහා භාවිත කළ ජල විදුලියෙහි විකල්ප පිරිවැය අදාළ ගණනය කිරීම්වලට ඇතුළත් කර නොමැති බව හිටපු බලශක්ති අමාත්‍ය පාඨලී චම්පික රණවක පෙන්වා දෙයි.
ශ්‍රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව (PUCSL) අමතමින් ඔහු අවධාරණය කළේ, 'ට්‍රයිඩන්ට්' (Trident) සමාගම හරහා ආනයනය කරන ලද මූලික ගල්අඟුරු නැව් 19 සහ 2025-2026 කාල සීමාව තුළ ගෙන්වීමට නියමිත තවත් නැව් 5ක් සම්බන්ධයෙන් සිදුකර ඇති පාඩු ගණනය කිරීම් තුළ මෙම බරපතළ මූල්‍යමය දෝෂය අන්තර්ගත වන බවයි.
පාඩුවේ සැබෑ දිග පළල
පාඨලී විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද දත්තවලට අනුව, බාල ගල්අඟුරු හේතුවෙන් ජාතික ධනයට සිදුව ඇති බලපෑම අංශ කිහිපයක් යටතේ දැක්විය හැක.
-
රු. බිලියන 7.099: ප්‍රමිතියෙන් තොර වීම නිසා අතිරේකව ගල්අඟුරු දහනය කිරීමට සිදුවීමෙන් දැරීමට සිදුවූ පිරිවැය.
-
රු. මිලියන 93: අළු ඉවත් කිරීමේ වියදම් ඇතුළු අමතර නඩත්තු කටයුතු සඳහා වූ පිරිවැය.
-
රු. බිලියන 8.572: ගල්අඟුරු බලාගාරවලින් අහිමි වූ විදුලි ධාරිතාවය ආවරණය කිරීම සඳහා වෙනත් මූලාශ්‍රවලින් විදුලිය මිලදී ගැනීමට දැරූ පිරිවැය.
මෙම අර්බුදය හේතුවෙන් ජාතික පද්ධතියට අහිමි වූ මුළු ගල්අඟුරු විදුලි උත්පාදනය මෙගාවොට් පැය (MWh) 197,673ක් ලෙස ගණනය කර ඇත. මෙයින් මෙගාවොට් පැය 35,209ක ධාරිතාවයක් පියවා ගෙන ඇත්තේ ජල විදුලිය මගිනි.
කෙසේ වෙතත්, පාඨලී පෙන්වා දෙන්නේ අදාළ බලධාරීන් මෙම ජල විදුලි ඒකක 35,209 සඳහා ගණනය කිරීම්වලදී "ශුන්‍ය පිරිවැයක්" (Zero Cost) ලබා දී ඇති බවයි. "මෙය ගණනය කිරීමේදී සිදුවූ ඉතා බරපතළ දෝෂයක්," යනුවෙන් ඔහු කියා සිටියේය.
අදාළ කාල සීමාව තුළ ජලාශ පිටාර ගලමින් පැවති නිසා ජල විදුලියට පිරිවැයක් එකතු නොකළ බවට නැගෙන තර්ක හිටපු අමාත්‍යවරයා ප්‍රතික්ෂේප කළේය. එම අවධියේදී ජලාශ ඒවායේ උපරිම ධාරිතාවට ළඟා වී නොතිබුණු බව ඔහු තහවුරු කළේය.
තවද, මහවැලි සහ කැළණි ජලාශ පද්ධති ක්‍රියාත්මක වන්නේ 'කඳුරැලි පද්ධති' (Cascade systems) ලෙස බැවින්, එක් ජලාශයක් උපරිම ධාරිතාවට ළඟා වූ විට පවා ජලය අපතේ නොයවා වෙනත් ජලාශ හරහා විදුලිය උත්පාදනය කිරීමට පද්ධතියට හැකියාව ඇති බව ඔහු තාක්ෂණිකව පැහැදිලි කළේය.
අහිමි වූ ගල්අඟුරු විදුලි උත්පාදනය වෙනුවට ජල විදුලිය භාවිත නොකළේ නම්, එම ජලය අනාගත ප්‍රයෝජනය සඳහා ජලාශවල සුරක්ෂිතව තබා ගැනීමට අවස්ථාව තිබුණි. එසේ ජලය ඉතිරි කර ගත්තේ නම්, වියළි කාලවලදී අධික මිලකින් යුත් ඩීසල් හෝ දැවි තෙල් (Furnace oil) දහනය කර විදුලිය නිපදවීමට යන අතිවිශාල පිරිවැය අවම කර ගැනීමට හැකියාව ලැබෙන බව ඔහුගේ විශ්ලේෂණයේ මූලික පදනමයි.
ඒ අනුව, ජල විදුලිය අකාලයේ වැය කිරීම නිසා අහිමි වූ මෙම "විකල්ප පිරිවැය" ආසන්න වශයෙන් රුපියල් බිලියන 2.2ක් වන බවට ඔහු ගණනය කර ඇත. මහජන උපයෝගිතා කොමිසම විසින් සමස්ත ගල්අඟුරු පාඩුව නිල වශයෙන් ගණනය කිරීමේදී මෙම රු. බිලියන 2.2ක මුදල ද අනිවාර්යයෙන්ම ඊට ඇතුළත් කළ යුතු බව පාඨලී චම්පික රණවක වැඩිදුරටත් අවධාරණය කළේය.
