ශ්රී ලංකාවේ විදුලි උත්පාදන පද්ධතියේ ස්ථාවරත්වය පිළිබඳව පවතින බරපතල ගැටලු සහ නොරොච්චෝල බලාගාරය සඳහා
බාල ප්රමිතියෙන් යුත් ගල්අඟුරු භාවිත කිරීම සම්බන්ධයෙන් එල්ල වන දැඩි විවේචන හමුවේ, මෙරට ගල්අඟුරු ප්රසම්පාදන ක්රියාවලිය සම්පූර්ණයෙන්ම ප්රතිසංස්කරණය කිරීමට රජය තීරණය කර ඇත.
බලශක්ති අමාත්යාංශයේ මෙම පියවර හරහා පවතින ප්රසම්පාදන ක්රියාවලියේ දෝෂ හේතුවෙන් රටේ බලශක්ති සුරක්ෂිතතාවයට එල්ල වී ඇති තර්ජනය පිළිගෙන ඇති බවක් පෙනෙන්නට තිබේ.
පවතින පද්ධතියේ අඩුපාඩු සහ නිලධාරී මැදිහත්වීම
වත්මන් ප්රසම්පාදන රාමුව තුළ සැලකිය යුතු අඩුපාඩු පවතින බව නිලධාරීන් විසින් පිළිගෙන තිබේ. මේ පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් බලශක්ති අමාත්යාංශයේ ලේකම් මහාචාර්ය උදයංග හේමපාල සඳහන් කළේ, අකාර්යක්ෂමතාවන් මඟහරවා වඩාත් විශ්වසනීය ක්රමවේද හඳුන්වා දීම සඳහා දැනටමත් සමාලෝචනයක් ආරම්භ කර ඇති බවයි.
"වත්මන් ප්රසම්පාදන රාමුව තුළ පවතින ගැටලු හඳුනාගෙන ඇති අතර, ඒවා නිවැරදි කිරීමේ පියවර මේ වන විටත් ක්රියාත්මක වෙමින් පවතිනවා. එම ක්රියාවලීන් වඩාත් විශ්වසනීය සහ කාර්යක්ෂම කිරීම සඳහා අවශ්ය ගැලපීම් හඳුන්වා දීමටත්, පවතින ක්රියා පටිපාටි සමාලෝචනය කිරීමටත් අපි දැනටමත් කටයුතු ආරම්භ කර තිබෙනවා."
බලශක්ති ක්ෂේත්රය පුරා ප්රතිසංස්කරණ අපේක්ෂා කළද, ගල්අඟුරු ප්රසම්පාදනය වඩාත්ම හදිසි මැදිහත්වීමක් අවශ්ය ක්ෂේත්රය ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.
ගුණාත්මකභාවය සහ තාක්ෂණික අර්බුද
මෙරට මූලික විදුලි උත්පාදනයේ (Base-load power) කොඳු නාරටිය ලෙස ගල්අඟුරු බලාගාර ක්රියාත්මක වන බැවින්, ඒවා අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම අත්යවශ්ය වේ. කෙසේ වෙතත්, නියමිත ප්රමිතියට අනුකූල නොවන බාල ගල්අඟුරු ආනයනය කිරීම හේතුවෙන්:
- විදුලි උත්පාදන ධාරිතාව අඩුවීම.
- මෙහෙයුම් පිරිවැය ඉහළ යාම.
- නඩත්තු කටයුතු සඳහා වැයවන කාලය සහ පිරිවැය වැඩිවීම.
නොරොච්චෝල බලාගාරයේ ඉංජිනේරුවන් පෙන්වා දෙන්නේ බාල ගල්අඟුරු භාවිතය දහන කාර්යක්ෂමතාවයට බාධා පමුණුවන අතර එමඟින් බලාගාරයේ යන්ත්ර සූත්ර නිතර අක්රිය වීමේ අවදානමක් පවතින බවයි. මෙය සමස්ත විදුලි සැපයුමේ ස්ථාවරත්වයට සෘජු බලපෑමක් එල්ල කරයි.
ව්යුහාත්මක දුර්වලතා සහ විවේචන
තාක්ෂණික අභියෝගවලට අමතරව, ප්රසම්පාදන පද්ධතිය වසර ගණනාවක සිට විවේචනයට ලක්ව ඇත. විශේෂයෙන්ම:
- ටෙන්ඩර් පටිපාටියේ පවතින අක්රමිකතා.
- මිල නියම කිරීමේදී විනිවිදභාවයක් නොමැතිකම.
- සැපයුම්කරුවන් තෝරා ගැනීමේදී සිදුවන නොගැලපීම්.
නිරීක්ෂකයින් තර්ක කරන්නේ මේවා හුදෙකලා සිදුවීම් නොව පද්ධතියේ පවතින ව්යුහාත්මක දුර්වලතාවල ප්රතිඵල බවයි.
ඉදිරි මාවත සහ අභියෝග
රජයේ මෙම ප්රතිසංස්කරණ මුලපිරීමේ අරමුණ වන්නේ ප්රසම්පාදන ක්රියා පටිපාටි දැඩි කිරීම සහ අධීක්ෂණය වැඩි දියුණු කිරීමයි. එමඟින් උසස් ප්රමිතියෙන් යුත් ගල්අඟුරු පමණක් ආනයනය කිරීමට බලධාරීන් බලාපොරොත්තු වේ.
කෙසේ වෙතත්, විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ පටිපාටි වෙනස් කිරීම පමණක් ප්රමාණවත් නොවන බවයි. ඒ සඳහා:
- ශක්තිමත් අධීක්ෂණ යාන්ත්රණයක් පැවතීම.
- ගල්අඟුරු ගුණාත්මකභාවය පිළිබඳ ස්වාධීන සත්යාපනයක් සිදු කිරීම.
- තීරණ ගන්නන් සඳහා පැහැදිලි වගවීමක් තිබීම අත්යවශ්ය වේ.
විශ්වසනීය විදුලි සැපයුමක් යනු රටක ආර්ථික ස්ථාවරත්වයේ පදනමයි. එබැවින් මෙම ප්රතිසංස්කරණවල සාර්ථකත්වය ඉදිරි කාලයේදී මෙරට බලශක්ති ක්ෂේත්රයේ පමණක් නොව සමස්ත ආර්ථිකයේම තීරණාත්මක සාධකයක් වනු ඇත. රජය මෙම අභියෝගයට සාර්ථකව මුහුණ නොදුන්නහොත්, ශ්රී ලංකාවට තවදුරටත් බලශක්ති අර්බුදයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත.
