මෑත දිනවල ඉන්දියන් සාගර කලාපය තුළ දැඩි උණුසුම් තත්ත්වයක් නිර්මාණය වූයේ ශ්රී ලංකා මුහුදු සීමාවට ඔබ්බෙන් වූ
ජාත්යන්තර මුහුදේ දී ඇමෙරිකානු සබ්මැරීනයක් විසින් ඉරාන යුද නෞකාවක් (IRIS Dena) මුහුදුබත් කිරීමත් සමඟිනි. මෙම භූ-දේශපාලනික අර්බුදය හමුවේ ශ්රී ලංකාව ගත් තීරණ සහ එහිදී ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ගේ නායකත්වය මෙන්ම, ඊට හිමිවූ දේශපාලනික ප්රතිචාර, විශේෂයෙන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී ෆයිසර් මුස්තාෆා ගේ අදහස් දැක්වීම මෙහිදී දැඩි අවධානයකට ලක්විය යුතුය.
ඉරාන නෞකා සිදුවීම: මූලික විග්රහය
ඉන්දියාවේ පැවති යුද අභ්යාසයකට සහභාගී වී යළි යාත්රා කරමින් තිබූ ඉරාන නාවික හමුදාවට අයත් 'IRIS Dena' නෞකාවට ඇමෙරිකානු සබ්මැරීනයකින් එල්ල වූ ටෝපිඩෝ ප්රහාරයක් හේතුවෙන් එය මුහුදුබත් විය. එහිදී නාවිකයන් 80කට අධික පිරිසක් මියගිය අතර, ශ්රී ලංකා නාවික හමුදාවේ කඩිනම් මැදිහත්වීම මත ජීවිතක්ෂයට පත්වීමට ගිය නාවිකයන් 32 දෙනෙකු මුදවාගෙන ගාල්ල කරාපිටිය රෝහලට ඇතුළත් කෙරිණි.
ඉන් නොනැවතී, අනතුරට පත් නෞකාවට සහය වීමට පැමිණි ඉරාන නාවික හමුදාවට අයත් 'IRIS Bushehr' නමැති සැපයුම් නෞකාව ද කාර්මික දෝෂයකට ලක්ව ශ්රී ලංකා මුහුදු සීමාවට ඇතුළුවී සහය ඉල්ලා සිටියේය. මෙය ශ්රී ලංකාව භූ-දේශපාලනික අර්බුදයකට සෘජුවම මුහුණ දුන් අවස්ථාවක් විය.
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ තීරණය සහ ස්ථාවරය
මෙම අතිශය සංවේදී අවස්ථාවේදී ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ආරක්ෂක ප්රධානීන් සහ රාජ්ය තාන්ත්රිකයන් සමඟ සාකච්ඡා කර දැඩි එහෙත් මානුෂීය තීරණයක් ගත්තේය. ඒ අනුව අදාළ 'IRIS Bushehr' නෞකාව ත්රිකුණාමල වරායට රැගෙන යාමටත්, එහි සිටි කාර්ය මණ්ඩලයේ 200කට අධික පිරිසක් ආරක්ෂිතව කොළඹට ගෙන ඒමටත් පියවර ගැනිණි.
විශේෂ මාධ්ය හමුවක් කැඳවමින් ජනාධිපතිවරයා මෙහිදී ශ්රී ලංකාවේ ස්ථාවරය පැහැදිලි කළේය:
- නොබැඳි ප්රතිපත්තිය: රාජ්යයන් අතර පවතින ගැටුම්වලදී කිසිදු පාර්ශවයකට පක්ෂපාතී නොවන බවත්, කිසිදු රාජ්යයකට පීඩාවක් වන ආකාරයෙන් ශ්රී ලංකාවේ භූමිය, මුහුද හෝ ගුවන් කලාපය භාවිතා කිරීමට ඉඩ නොදෙන බවත් ඔහු අවධාරණය කළේය.
- මානුෂීයත්වය සහ ජාත්යන්තර නීතිය: "කිසිදු සිවිල් වැසියෙකු යුද්ධයෙන් මිය නොයා යුතුය. සෑම ජීවිතයක්ම අපගේ ජීවිත තරම්ම වටිනවා" යනුවෙන් ජනාධිපතිවරයා ප්රකාශ කළ අතර, ජාත්යන්තර සම්මුතීන්ට අනුකූලව මෙම මානුෂීය සහය ලබා දුන් බව පැහැදිලි කළේය.
පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී ෆයිසර් මුස්තාෆාගේ අදහස් දැක්වීම
මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේදී අදහස් දැක්වූ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී ෆයිසර් මුස්තාෆා, ජනාධිපතිවරයාගේ සහ රජයේ කඩිනම් ක්රියාකලාපය ඉහළින්ම අගය කළේය.
- ජාත්යන්තර සමුද්රීය නීතිය (UN Maritime Law):
එක්සත් ජාතීන්ගේ සමුද්රීය නීතියට අනුව මුහුදේදී සිදුවන අනතුරුවලදී මිනිස් ජීවිත බේරා ගැනීමට ශ්රී ලංකාව ජාත්යන්තර වශයෙන් බැඳී සිටින බව මන්ත්රීවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
- කඩිනම් ක්රියාමාර්ගය ඇගයීම:
ඉරාන නාවික කාර්ය මණ්ඩලය කඩිනමින් බේරාගැනීම සඳහා ජනාධිපතිවරයා ලබා දුන් නායකත්වය සහ ක්ෂණික මැදිහත්වීම ෆයිසර් මුස්තාෆා ගේ විශේෂ ස්තූතියට ලක් විය.
දේශපාලන සහ රාජ්ය තාන්ත්රික විශ්ලේෂණය
මෙම සමස්ත ක්රියාවලිය හරහා ශ්රී ලංකාව ජාත්යන්තර තලයේ තමන් මුහුණ දුන් අභියෝගය ඉතා සාර්ථකව ජයගෙන ඇති බව පෙනේ.
ආණ්ඩු පක්ෂය මෙන්ම ෆයිසර් මුස්තාෆා, නාමල් රාජපක්ෂ, පාඨලී චම්පික රණවක වැනි විපක්ෂයේ දේශපාලනඥයින් ද ජනාධිපතිවරයාගේ මෙම තීරණය අගය කිරීම හරහා, ජාත්යන්තර අර්බුදයකදී ශ්රී ලංකාව ජාතික වශයෙන් එකම ස්ථාවරයක සිටින බව ලෝකයට පෙන්වා දී තිබේ.
ඇමෙරිකා-ඉරාන ගැටුම වැනි ලෝක බලවතුන්ගේ යුදමය තත්ත්වයන් හමුවේ වුවද, ශ්රී ලංකාව සිය මානුෂීය වගකීම් සහ ජාත්යන්තර සමුද්රීය නීතිවලට ගරු කරන ස්වෛරී රාජ්යයක් බව තහවුරු විය.
