නොරොච්චෝලේ ලක්විජය බලාගාරය යනු මෙරට ජාතික විදුලි පද්ධතියේ කොන්ද පණගන්වන ප්රධානම මූලාශ්රයයි.
එහෙත් වර්තමානයේ එය දූෂිත ගනුදෙනු සහ ප්රමිතියෙන් තොර ඉන්ධන ආනයනය හේතුවෙන් බරපතල අර්බුදයකට මුහුණ දී තිබේ. පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂයේ අධ්යාපන ලේකම් පුබුදු ජයගොඩ විසින් පොළොන්නරුවේදී කළ අනාවරණයට අනුව, මෙවර ආනයනය කළ තුන්වන ගල් අඟුරු නැවේ තොගද ප්රමිතියෙන් තොර බව රජයේ දත්ත මගින්ම තහවුරු වී ඇත.
මෙම තත්ත්වය තුළ නැගෙන ප්රධානතම ප්රශ්නය වන්නේ, ටෙන්ඩර් කොන්දේසි උල්ලංඝනය වී තිබියදීත් ආණ්ඩුව මෙම ඇණවුම අවලංගු කිරීමට මැලි වන්නේ ඇයිද යන්නයි.
සංඛ්යාලේඛන බොරු නොකියයි: ජනන ධාරිතාව බිඳවැටීම
ගල් අඟුරු වල ප්රමිතිය පිළිබඳව රජය විවිධ කරුණු පැවසුවද, බලාගාරයෙන් නිකුත් වන විදුලි ජනන දත්ත මගින් සැබෑ තත්ත්වය පැහැදිලි වේ. විදුලි බල විශේෂඥ විදුර රළපනාව මහතා පෙන්වා දී ඇති පරිදි, තුන්වන නැවෙන් ලැබුණු ගල් අඟුරු දහනය කිරීමේදී බලාගාරයේ කාර්යක්ෂමතාව කැපී පෙනෙන ලෙස පහත වැටී ඇත.
|
පරාමිතිය |
|
සාමාන්ය මට්ටම (MW) |
3 වන නැවේ ගල් අඟුරු භාවිතයේදී (MW) |
|
යන්ත්රය 01 |
270 |
240 |
|
|
යන්ත්රය 02 |
270 |
239 |
|
|
යන්ත්රය 03 |
270 |
236 |
|
|
මුළු ජනනය |
|
810 |
715 |
සාමාන්යයෙන් 810 MW ක ධාරිතාවක් ලබාගත යුතු වුවද, වත්මන් ගල් අඟුරු නිසා ජාලයට අහිමි වන විදුලි ප්රමාණය 95 MW කි. මෙය බලාගාරයේ සැලසුම් සහගත ධාරිතාව වන 300 MW (එක් යන්ත්රයකට) සමඟ සසඳන කල බරපතල පසුබෑමකි.
ටෙන්ඩර් කොන්දේසි සහ රජයේ නිහඬතාව
ටෙන්ඩර් ගිවිසුමට අනුව, සැපයුම්කරුවෙකු ලබා දෙන ගල් අඟුරු තොග නැව් දෙකකදී ප්රමිතියෙන් අසමත් වුවහොත්, එම ඇණවුම වහාම අවලංගු කළ යුතුය.
- පළමු නැවේ ගල් අඟුරු වල ජනන ශක්තිය (Calorific Value) අඩු බව සහ අළු ප්රතිශතය (Ash content) වැඩි බව දේශීය හා ඉන්දියානු රසායනාගාර වාර්තා මගින් තහවුරු විය.
- තුන්වන නැවේ තත්ත්වයද එසේම බව ලංවිම ජනවාරි 21 වාර්තා මගින් තහවුරු වී ඇත.
එසේ තිබියදීත්, අදාළ සමාගම (Trident Chemphar) වෙනුවෙන් විදුලිබල අමාත්යවරයා පෙනී සිටීම පිටුපස ඇත්තේ කුමක්ද?
සමාගමේ "කළු" පසුබිම
මෙම සැපයුම්කරු සම්බන්ධයෙන් එල්ල වන චෝදනා සුළුපටු නොවේ:
- සතොස සහල් වංචාව: මීට පෙර ලංකාවට සහල් ආනයනය කිරීමේදී වංචා සිදු කළ බවට චෝදනා ලැබීම.
- මුදල් විශුද්ධිකරණය: සමාගමේ හිමිකරු ඉන්දියාවේදී මූල්ය අපරාධ සම්බන්ධයෙන් අත්අඩංගුවට පත් වූවෙකු වීම.
- ටෙන්ඩර් පිරිවිතර වෙනස් කිරීම: අදාළ සමාගමට වාසි සහගත වන ලෙස ටෙන්ඩර් කාලය සති 6 සිට 3 දක්වා අඩු කිරීම.
කාලය හරස් වීම සහ මහජන පීඩනය
අප්රේල් මාසයේදී වාරකන් සමය ආරම්භ වීමත් සමඟ නොරොච්චෝලේ වෙත ගල් අඟුරු ගොඩබෑම නතර වේ. ඉදිරි වසරට අවශ්ය තොග රැස් කිරීමට ඉතිරිව ඇත්තේ මාස තුනකටත් අඩු කාලයකි. ආණ්ඩුව දැන් පවසන "ස්ථානීය මිලදී ගැනීම්" (Spot purchases) හරහා සිදුවන්නේ හදිසි අවශ්යතාවය පෙන්වා තවත් මහා පරිමාණ මූල්ය අලාභයක් සිදු කිරීමයි.
"මෙම විෂමාචාරවල පාඩුව විදුලි බිල හරහා ජනතාව මත පටවන්න එපා. හොරුන් ආරක්ෂා නොකර වගකිවයුත්තන්ගෙන් මෙම අලාභය අය කරගත යුතුය."
- පුබුදු ජයගොඩ
අවසාන වශයෙන්, ප්රමිතියෙන් තොර ගල් අඟුරු දහනය කිරීමෙන් බලාගාරයේ යන්ත්රෝපකරණවලට සිදුවන හානිය තවමත් ගණනය කර නොමැත. මෙය හුදෙක් බලශක්ති ප්රශ්නයක් නොව, රටේ බදු ගෙවන ජනතාවගේ මුදල් මංකොල්ලකෑමකි. ජනාධිපතිවරයා මේ සම්බන්ධයෙන් වහාම මැදිහත් වී අපක්ෂපාතී විමර්ශනයක් සිදු කළ යුතුව ඇත.
