ශ්රී ලංකාවේ වත්මන් ආර්ථික අර්බුදය හමුවේ වඩාත්ම කතාබහට ලක්විය යුතු, එහෙත් පාලකයින් මඟහැර යමින් සිටින
‘බුද්ධි ගලනය’ (Brain Drain) සහ ඒ පිටුපස ඇති මහජන මුදල් අවභාවිතය පිළිබඳව පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී ෆයිසර් මුස්තාපා විසින් අද (23) පාර්ලිමේන්තුවේදී සෘජු අනාවරණයක් සිදු කරන ලදී.
ඔහුගේ කතාවේ හරය වූයේ සරල සත්යයකි:
"ලංකාවේ දුප්පත් ජනතාවගේ බදු මුදලින් නොමිලේ උගන්වා වෘත්තිකයන් කරන පිරිස, රටට සේවය නොකර විදේශ රටවලට සේවය කිරීමට පිටත්ව යාම ජාතික අපරාධයකි."
බදු ගෙවන්නාගේ කර මතින් බිහිවන ‘නොමිලේ’ වෘත්තිකයන්
ලංකාවේ රාජ්ය විශ්වවිද්යාල පද්ධතිය තුළින් වෛද්යවරයකු හෝ ඉංජිනේරුවකු බිහි කිරීම සඳහා වැය වන මුදල පිළිබඳව මන්ත්රීවරයා මෙහිදී සංඛ්යාලේඛන ඇසුරෙන් ප්රශ්න කළේය.
"අපි මේ රටේ පීඩිත ජනතාවගෙන් බදු අරගෙන, එදා වේල කන්න නැති මිනිහගේ පවා වක්ර බදු මුදලින් තමයි මේ විශ්වවිද්යාල නඩත්තු කරන්නේ. එක දොස්තර කෙනෙක් හදන්න අවම වශයෙන් රුපියල් ලක්ෂ 50කට වඩා මහජන මුදල් වැය වෙනවා. හැබැයි ඒ දොස්තරලා උපාධිය ගත්ත ගමන් කරන්නේ රටට සේවය කරන එක නෙවෙයි, එංගලන්තයට හරි ඕස්ට්රේලියාවට හරි යන එක. එතකොට අපේ මිනිස්සුන්ගේ සල්ලිවලින් අපි කරන්නේ දියුණු රටවලට නොමිලේ ශ්රමිකයන් සපයන එකද?"
මන්ත්රීවරයා පෙන්වා දෙන පරිදි, නිදහස් අධ්යාපනය යනු හුදෙක් අයිතිවාසිකමක් පමණක් නොව, එය රට සමඟ ඇති කරගන්නා වූ "සමාජ ගිවිසුමකි". එම ගිවිසුම අමු අමුවේ උල්ලංඝනය කරමින් වෘත්තිකයන් රට හැර යාම හරහා මෙරට ආර්ථිකයේ මූලික පදනම බිඳවැටී ඇත.
ඩොලර් බිලියන ගණනක ‘අධ්යාපන ජාවාරම’ සහ දේශීය පාඩුව
ශ්රී ලංකාවේ උසස් අධ්යාපන අවස්ථා සීමිත වීම හේතුවෙන් සිසුන් පෞද්ගලික හෝ විදේශ විශ්වවිද්යාල කරා යොමු වීමෙන් රටට අහිමි වන විදේශ විනිමය පිළිබඳව ඔහු කළ අනාවරණය කැපී පෙනේ.
- විදේශ අධ්යාපනය සඳහා වැයවන මුදල: වසරකට ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 500 සිට බිලියනයක් දක්වා වූ දැවැන්ත මුදලක් අධ්යාපනය සඳහා විදේශ රටවලට ඇදී යයි.
- විසඳුම: ලංකාව තුළ ජාත්යන්තර ප්රමිතියෙන් යුත් පෞද්ගලික විශ්වවිද්යාල ස්ථාපිත කිරීමට ඇති මතවාදී බාධාවන් ඉවත් කළ යුතුය.
"අපි පෞද්ගලික විශ්වවිද්යාලවලට විරුද්ධ වෙමින් ඉන්න අතරේ, අපේ රටේ සල්ලි පිටරටට ගලාගෙන යනවා. මේක විහිළුවක්. අපි කළ යුත්තේ අපේ දරුවන්ට මෙහේ ඉගෙන ගන්න ඉඩ සලසලා, ඒ ඩොලර් ටික රටේ ඉතිරි කරගන්න එකයි."
මෙය ‘බුද්ධි ගලනය’ ද නැතහොත් ‘ධනය කොල්ලකෑමක්’ ද?
ෆයිසර් මුස්තාපා ගේ කතාව විශ්ලේෂණය කිරීමේදී පැහැදිලි වන කරුණු කිහිපයකි:
- ආයෝජනය සහ ප්රතිලාභය:
රජය අධ්යාපනය සඳහා සිදු කරන ආයෝජනයට සාපේක්ෂව රටට ලැබෙන වෘත්තීය දායකත්වය අවම වී ඇත.
- සදාචාරාත්මක වගකීම:
දුප්පත් මිනිසාගේ සීනි ඇටයට, පරිප්පු ඇටයට ගසන බදු මුදලින් උගත් වෘත්තිකයාට, තමන්ගේ රටේ ජනතාවට සේවය කිරීමේ සදාචාරාත්මක වගකීමක් තිබේ.
- ප්රතිපත්තිමය අසාර්ථකත්වය:
වෘත්තිකයන් රට තුළ රඳවා ගැනීමට හෝ ඔවුන්ගෙන් වියදම් කළ මුදල අය කර ගැනීමට ක්රමවේදයක් මෙතෙක් සකස් කර නොතිබීම රජයන්ගේ අසාර්ථකත්වයකි.
මන්ත්රීවරයා ඉදිරිපත් කරන ‘සෘජු’ විසඳුම්
මෙම තත්ත්වය පාලනය කිරීම සඳහා මන්ත්රීවරයා ප්රබල යෝජනා තුනක් ඉදිරිපත් කරයි:
- අනිවාර්ය සේවා ගිවිසුම (Mandatory Bond):
රාජ්ය විශ්වවිද්යාලයකින් නොමිලේ උපාධිය ලබන සෑම අයෙක්ම අවම වශයෙන් වසර 5-10ත් අතර කාලයක් මෙරට සේවය කළ යුතුය.
- මුදල් ප්රතිපූරණය:
යමෙකුට සේවා කාලය නිම වීමට පෙර රට හැර යාමට අවශ්ය නම්, රජය ඔහු වෙනුවෙන් වැය කළ සම්පූර්ණ පිරිවැය (Cost of Education) නැවත ගෙවිය යුතුය.
- අධ්යාපන අපනයනය:
ලංකාව උසස් අධ්යාපන මධ්යස්ථානයක් (Education Hub) බවට පත් කරමින් විදේශීය සිසුන් මෙරටට ගෙන්වා විදේශ විනිමය ඉපයිය යුතුය.
ෆයිසර් මුස්තාපා පාර්ලිමේන්තුවේදී අද දැල්වූයේ කාලීන සමාජ ප්රශ්නයක මතුපිට නොව, එහි ගැඹුරුම අර්බුදයයි. රටේ බදු මුදලින් ඉගෙන ගෙන, රටට ද්රෝහි වී, විදේශ රටවල දියුණුවට දායක වන වෘත්තිකයන් පිළිබඳව නීතිමය රාමුවක් සකස් කිරීමට කාලය එළඹ ඇත. එය "නොමිලේ දෙන" අධ්යාපනය වෙනුවට "වගකීම් සහගත" අධ්යාපනයක් කරා යන ගමනේ ආරම්භය විය යුතුය.
