තරුණ පියෙකුගේ වසර 10ක සිරදඬුවම වසර දෙකක් දක්වා අඩු වූ හැටි

නීතියේ දැඩි අකුරු අභිබවා වැරදිකරුවෙකු සමාජගත කිරීම සහ

පුනරුත්ථාපනය කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින්, වයස අවුරුදු 15 සම්පූර්ණ නොවූ සිය පෙම්වතිය දූෂණය කිරීමේ චෝදනාවට වරදකරු වී වසර 10ක බරපතළ වැඩ සහිත සිරදඬුවම් නියම වූ තරුණයෙකුගේ දඬුවම වසර දෙකක් දක්වා ලිහිල් කිරීමට අභියාචනාධිකරණය ඓතිහාසික තීන්දුවක් ලබා දී තිබේ.

අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන් වන පී. කුමාරරත්නම් සහ ප්‍රදීප් හෙට්ටිආරච්චි ගෙන් සමන්විත ද්විපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ලක් විසින් මෙම තීන්දුව ප්‍රකාශයට පත් කරමින් අවධාරණය කළේ, දීර්ඝ කාලීන සිරගත කිරීමකට වඩා විත්තිකරු යහපත් පුරවැසියෙකු සහ වගකිවයුතු පියෙකු ලෙස සමාජගත කිරීම මෙවැනි සිදුවීමකදී අතිශය තීරණාත්මක බවයි.

ආදර සබඳතාව, පලායාම සහ අම්පාර මහාධිකරණ තීන්දුව

මෙම සිද්ධිය වාර්තා වන්නේ 2020 වසරේ ඔක්තෝබර් මාසයේදීය. එවකට වින්දිත දැරියගේ වයස අවුරුදු 15කුත් මාස නවයක් වූ අතර, විත්තිකරු 19 හැවිරිදි වියේ පසුවිය. ඔවුන් අතර පැවති ප්‍රේම සබඳතාවක් මත දැරිය සිය කැමැත්තෙන්ම ඔහු සමඟ නිවසින් පිටව ගොස් තිබූ අතර, දෙදෙනා අතර ලිංගික සබඳතාවක් පැවැත්වී ඇත්තේ එක් වරක් පමණක් බව නඩු විභාගයේදී අනාවරණය විය.

කෙසේ වෙතත්, ලංකා දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය අනුව අවුරුදු 16ට අඩු දැරියකගේ එකඟතාව නීතිය ඉදිරියේ වලංගු නොවන බැවින් (Statutory Rape), අම්පාර මහාධිකරණය විසින්.

• වයස අවුරුදු 16ට අඩු දැරියක පැහැරගෙන යාම වෙනුවෙන් වසරක බරපතළ සිරදඬුවමක් සහ රුපියල් 20,000ක දඩයක්,

• ව්‍යවස්ථාපිත දූෂණ චෝදනාව වෙනුවෙන් වසර 10ක බරපතළ වැඩ සහිත සිරදඬුවමක් සහ රුපියල් 50,000ක දඩයක්,

• රුපියල් 300,000ක වන්දි මුදලක් ගෙවීමටද නියෝග කරන ලදී.

තමන් වරදකරු කිරීමට එරෙහි අභියාචනය ඉල්ලා අස්කර ගත් විත්තිකරු, අභියාචනාධිකරණය හමුවේ ඉල්ලා සිටියේ තමන්ට නියම වූ දීර්ඝ කාලීන සිරදඬුවම පමණක් සංශෝධනය කර සහනයක් ලබා දෙන ලෙසයි.

දඬුවමද, පුනරුත්ථාපනයද? අධිකරණයේ විචාරාත්මක ප්‍රවේශය

නඩුව විභාග වන අවස්ථාව වන විට විත්තිකරු 23 හැවිරිදි වියේ පසුවූ අතර, ඔහු විවාහ වී වයස අවුරුදු දෙකහමාරක දරුවෙකුගේ පියෙකු බවට පත්ව සිටියේය.

මෙම සාධක සලකා බැලූ අභියාචනාධිකරණය පෙන්වා දුන්නේ, සිද්ධිය වන අවස්ථාවේ යන්තම් වැඩිහිටි වියට පා තැබූ තරුණයෙකු වූ ඔහුට මෙවැනි පසුබිමක අවශ්‍ය වන්නේ දීර්ඝකාලීන සිරදඬුවමක් හරහා 'සාපරාධී අපරාධකරුවෙකු' (Hardened Criminal) බවට පත් කිරීම නොව, සමාජයට හිතකර මඟපෙන්වීමක්, අධීක්ෂණයක් සහ පුනරුත්ථාපනයක් බවයි. දරුවෙකුට ආදර්ශමත් පියෙකු ලෙස ගොඩනැගීමට ඔහුට අවස්ථාවක් දිය යුතු බව විනිසුරු මඩුල්ල තීන්දු කළේය.

නීතිමය පදනම සහ අධිකරණමය අභිමතය

සාමාන්‍යයෙන් දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 364(2)(e) වගන්තිය යටතේ ව්‍යවස්ථාපිත දූෂණයක් සඳහා අවම අනිවාර්ය සිරදඬුවමක් නියම කර ඇත. එහෙත්, මෙම තීන්දුවේදී අධිකරණය 2008 අංක 03 දරන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ පූර්වාදර්ශ තීන්දුව (Supreme Court Reference No. 03 of 2008) පදනම් කර ගත්තේය.

එම ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවට අනුව:

• අවම අනිවාර්ය සිරදඬුවම් නියම කිරීම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මූලික ප්‍රතිපත්ති සමඟ ඝට්ටනය වන අවස්ථා පවතී.

• එක් එක් නඩුවේ කරුණු, වයස් පරතරය සහ පසුබිම අනුව සුදුසු දඬුවමක් තීරණය කිරීමේ ස්වාධීන අධිකරණමය අභිමතය (Judicial Discretion) විනිසුරුවරුන් සතු වේ.

ඒ අනුව, වරදේ බරපතළකම අවතක්සේරු නොකළද, දෙපාර්ශ්වය අතර පැවති සැබෑ ප්‍රේම සබඳතාව සහ සිද්ධියෙන් පසු ගතවූ කාලය තුළ තරුණයාගේ ජීවිතයේ ඇති වූ ධනාත්මක වෙනස්කම් සැලකිල්ලට ගනිමින් වසර 10ක සිරදඬුවම වසර දෙකක් දක්වා අඩු කෙරිණි. එසේ වුවද, මහාධිකරණය නියම කළ දඩ මුදල් සහ රුපියල් ලක්ෂ 3ක වන්දි මුදල නොවෙනස්ව තබා ගැනීමට අධිකරණය වගබලා ගත්තේය.

මෙම තීන්දුව නීතිය හුදු පළිගැනීමේ හෝ යාන්ත්‍රික දණ්ඩන මෙවලමක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවී, මිනිස් ජීවිතවල යථාර්ථය සහ වැරදි නිවැරදි කරගැනීමේ අවකාශය හඳුනාගන්නා ප්‍රශංසනීය සංධිස්ථානයක් ලෙස නීති විශාරදයන්ගේ අවධානයට ලක්ව ඇත.