හෙක්ටයාර 35,664ක් පුරා විහිදී ඇති කුමණ ජාතික වනෝද්යානයේ ස්වාභාවික විල් සහ
උල්පත් පවතින දැඩි නියඟය හේතුවෙන් මේ දිනවල සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ සිඳී ගොස් ඇත. මෙවන් පසුබිමක වන සතුන් පිපාසයෙන් මිය යාම වැළැක්වීම සඳහා වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුව විසින් කෘත්රිම කොන්ක්රීට් පොකුණු සහ මඩ වළවල් ඉදි කර, ඒවාට අඛණ්ඩව ජලය සැපයීමේ සුවිශේෂී වැඩපිළිවෙළක් මේ වන විටත් ක්රියාත්මක කර තිබේ.
මෙම යාන්ත්රණය යටතේ, වනෝද්යාන මූලස්ථානයේ සිට කුඩා කැබිලිත්ත දක්වා වූ ප්රධාන මාර්ගය ඔස්සේ ස්ථාපිත කර ඇති කොන්ක්රීට් පොකුණු 20ක් සඳහා සෑම දින හතරකට වරක් බවුසර් මඟින් ලීටර් 5,000 ත් 10,000 ත් අතර ජල ප්රමාණයක් සපයනු ලැබේ. මීට අමතරව නල ළිං හරහා ජලය සපයන මඩ වළවල් දෙකක් ඌරන්, මුවන් සහ මී හරකුන්ගේ පරිහරණය සඳහා වෙන් කර ඇති අතර, අනෙකුත් වන සතුන් කොන්ක්රීට් පොකුණු භාවිත කරති. මෙමඟින් සතුන් අතර ජලය සඳහා වන අනවශ්ය තරගකාරීත්වය සහ ජල මූලාශ්ර මඩ වීම වළක්වා ගනිමින් පාරිසරික සමතුලිතතාව ද මනාව ආරක්ෂා කර ඇත.
වනෝද්යානයේ දකුණු මායිමේ පිහිටි කුඹුක්කන් ඔයේ ජලයද ශීඝ්රයෙන් සිඳී යමින් පවතින අතර, ජලය සොයා එන වන සතුන් රොන්මඩ සහිත මෝය ප්රදේශයට නිරන්තරයෙන් පැමිණෙති. මෙම මෝය ආශ්රිත වැලි තලාවන්හි කුරුල්ලන් කූඩු තනන බැවින්, ඔවුන්ගේ බෝවීමේ ක්රියාවලියට බාධාවක් නොවන පරිදි ඒ අවට පිහිටි කඳවුරු භූමි (campsites) හතරක් වසා දැමීමට බලධාරීන් පියවර ගෙන තිබේ. එය ශ්රී ලංකාවේ ප්රධානතම කුරුළු පාරාදීසය වන කුමණ වනෝද්යානයේ පාරිසරික සංරක්ෂණයට ප්රමුඛත්වය ලබා දීමකි.
වනෝද්යානය තුළම මෙලෙස කෘත්රිමව ජලය සැපයීම මඟින් අලි-මිනිස් ගැටුම් ඇතුළු මානව-වනජීවී ගැටුම් බොහෝ දුරට අවම කරගැනීමට හැකි වී තිබේ. එසේම, ජලය සොයා එන සීමිත ජල මූලාශ්ර කේන්ද්ර කරගනිමින් දඩයක්කරුවන් ක්රියාත්මක වීමේ වැඩි අවදානමක් පවතින බැවින්, සතුන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම උදෙසා වනජීවී නිලධාරීන් දිවා රාත්රී අඛණ්ඩ මුර සංචාරවලද නිරත වෙති.
මෙවැනි අභියෝගාත්මක කාලගුණයක් මධ්යයේ වුවද, කුරුල්ලන්, දිවියන් සහ වලසුන් නැරඹීමට පැමිණෙන සංචාරකයින්ගේ අඩුවක් දක්නට නොලැබේ. මේ හේතුවෙන් කුමණ වනෝද්යානය ජූලි මාසයේදී රුපියල් මිලියන 24.1ක් සහ අගෝස්තු මාසයේදී රුපියල් මිලියන 28.9කට අධික ආදායමක් උපයා ඇති අතර, ජනවාරි සිට අගෝස්තු අවසානය දක්වා සමස්ත ආදායම රුපියල් මිලියන 92 ඉක්මවා ඇත. දේශීය සංචාරකයින් බොහෝ විට වනජීවී සංචාරක නිකේතනයේත්, විදේශිකයින් බහුතරයක් ආරුගම්බෙයි ප්රදේශයේත් නවාතැන් ගනිමින් වනෝද්යානයට පැමිණෙති.
මූලාශ්ර සහ පින්තූර - sunday times
