පසුගිය ජනවාරි මාසයේදී එක්සත් ජනපද විශේෂ බලකායන් විසින් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ
වෙනෙසුවේලාවේ හිටපු ජනාධිපති නිකොලස් මදුරෝ, එක්සත් ජනපද රැඳවුම් මධ්යස්ථානයක සිට ලබාගත් සිය ප්රථම සත්යාපිත ඡායාරූප දෙකක් ප්රසිද්ධියට පත් කර තිබේ. මෙම ඡායාරූප නිකුත් වීම හුදෙක් පවුලේ සාමාජිකයන් වෙත යැවූ පණිවිඩයකට වඩා, වෙනෙසුවේලාවේ වර්තමාන දේශපාලන අර්බුදය, ගෝලීය බලශක්ති ගිවිසුම් සහ ජාත්යන්තර නීතිමය ආරවුල් පිළිබඳ පුළුල් සංවාදයක් නිර්මාණය කර ඇත.

හිටපු වෙනෙසුවේලානු ජනාධිපති නිකොලස් මදුරෝ. Source: MANAURE QUINTERO / REUTERS
X (ට්විටර්) සහ ටෙලිග්රෑම් සමාජ මාධ්ය ජාල හරහා ස්පාඤ්ඤ භාෂාවෙන් පණිවිඩයක් නිකුත් කරමින් මදුරෝ සඳහන් කර ඇත්තේ, “මෙම ඡායාරූප මාගේ මුණුබුරන්ට, දැරියන්ට සහ පිරිමි ළමයින්ට මෙන්ම අපට ආදරය කරන සියලු යහපත් මිනිසුන්ට කුඩා තෑග්ගක් ලෙස යවන” බවයි. තවදුරටත් ඔහු එහි සඳහන් කර ඇත්තේ, “අපගේ හදවත් ඔබගේ ආදරයෙන් පිරී ඇති බවත්, අප ස්ථාවරව සිටින බවත් ඔබ දැනගන්නවාට මා කැමතියි. අප ශක්තිමත්ව, සන්සුන්ව සහ විශ්වාසයෙන් යුතුව සිටිමු: දෙවියන් වහන්සේ අප සමඟයි. දෙවියන් වහන්සේ සපයනු ඇත. වෙනෙසුවේලාව නැවත නැගී සිටිනු ඇත” යනුවෙනි.

අළු පැහැති ක්රීඩා ඇඳුමකින් සැරසී දෑතින් ජයග්රාහී (V-sign) සංඥා දක්වමින් සිටින මදුරෝ, අත්අඩංගුවට පත්වීමෙන් පසු සැලකිය යුතු ලෙස බර අඩුවී ඇති බව ඡායාරූපවලින් පැහැදිලිව පෙනෙන්නට තිබේ.
මෙම ඡායාරූප නිකුත් කිරීමේ උපායමාර්ගික කාලය මෙහිදී වඩාත් අවධානයට ලක්වේ. පණිවිඩය අගෝස්තු 30 වැනිදා ප්රකාශයට පත් කළද, ඡායාරූපවල මෙටාඩේටා (metadata) අනුව ඒවා ලබාගෙන ඇත්තේ ජූනි 25 වන දිනයි. එනම්, උතුරු වෙනෙසුවේලාවේ පුද්ගලයින් 6,500කට අධික පිරිසක් මියගිය ද්විත්ව භූමිකම්පාවෙන් හරියටම දිනකට පසුවය. ඡායාරූප ප්රසිද්ධ කිරීම දින 66කින් ප්රමාද කර ඇති අතර, එය ප්රකාශයට පත් කර ඇත්තේ අන්තර්කාලීන ජනාධිපති ඩෙල්සි රොඩ්රිගෙස් (Delcy Rodríguez) විසින් එක්සත් ජනපදය සමඟ "ඓතිහාසික" තෙල් ගිවිසුමක් ප්රකාශයට පත් කර පැය 48ක් ගතවීමටත් මත්තෙනි. මෙය තම දේශපාලන පැවැත්ම තහවුරු කිරීම සහ කෘත්රිම බුද්ධියෙන් (AI) නිර්මාණය කළ ව්යාජ තොරතුරු රැල්ලට එරෙහිව සිය භෞතික පැවැත්ම සනාථ කිරීම සඳහා ගත් ගණනය කළ පියවරක් ලෙස විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
'ඇබ්සලියුට් රෙසලූෂන්' මෙහෙයුම සහ රැඳවුම් කොන්දේසි
මදුරෝ සහ ඔහුගේ බිරිඳ සිලියා ෆ්ලෝරස් (Cilia Flores) ජනවාරි මාසයේදී කරාකස් නුවරින් පැහැරගනු ලැබුවේ එක්සත් ජනපද විශේෂ බලකාය විසින් දියත් කළ "Operation Absolute Resolution" නමැති සංකීර්ණ හමුදා මෙහෙයුමකිනි. ඉන් අනතුරුව ඔවුන් නිව්යෝර්ක් හි බෲක්ලින්හි පිහිටි උපරිම ආරක්ෂිත මෙට්රොපොලිටන් රැඳවුම් මධ්යස්ථානය (MDC) වෙත මාරු කර යවන ලදී.

මෙට්රොපොලිටන් රැඳවුම් මධ්යස්ථානය (MDC), බෲක්ලින්.
Source: New York Daily News / TNS
හිටපු නායකයාට සමීප ආරංචි මාර්ගවලට අනුව, බන්ධනාගාරය තුළ ඔහුට සෘජු අන්තර්ජාල පහසුකම් හෝ මුද්රිත පුවත්පත් පරිශීලනයට අවස්ථාවක් නොමැත. පවුලේ අය සහ නීතිඥයන් සමඟ දුරකථනයෙන් කතා කිරීමට ඔහුට අවසර ලැබෙන්නේ මසකට මිනිත්තු 300 ත් 510 ත් අතර කාලයක් පමණක් වන අතර, එක් ඇමතුමක් උපරිම වශයෙන් මිනිත්තු 15 කට සීමා කර ඇත. මෙවැනි දැඩි සීමා කිරීම් මධ්යයේ වුවද, ජූනි මාසයේ ලබාගත් ඡායාරූප අගෝස්තු අග භාගයේදී කරාකස් වෙත යවා ප්රසිද්ධ කිරීමට හැකිවීම, මදුරෝ තවමත් සිය දේශපාලන ජාලය සමඟ යම් මට්ටමක සන්නිවේදනයක් පවත්වාගෙන යන බවට ප්රබල සාක්ෂියකි.
මෙම ඡායාරූප ප්රසිද්ධියට පත්වීම සහ වෙනෙසුවේලාවේ නව බලශක්ති ගිවිසුම අතර ඇත්තේ දැඩි අන්තර් සම්බන්ධතාවයකි. අගෝස්තු 28 වන දින අන්තර්කාලීන රජය විසින් ප්රකාශයට පත් කරන ලද ගිවිසුම හරහා, වෙනෙසුවේලාවේ සක්රීය තෙල් බිම් 17 ක මෙහෙයුම් පාලනය එක්සත් ජනපද සහ විදේශීය වාණිජ සමාගම් වෙත පවරා ඇත. මෙයට ඔරිනෝකෝ තෙල් කලාපය සහ මරකායිබෝ විල ආශ්රිත ප්රදේශ ද ඇතුළත් වන අතර, ඩොලර් බිලියන 100 ක දැවැන්ත පෞද්ගලික ආයෝජනයක් අපේක්ෂා කෙරේ.
කෙසේ වෙතත්, මෙම ගිවිසුම 1999 වෙනෙසුවේලානු ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 12 වන වගන්තිය සමඟ සෘජුවම ගැටේ. එම වගන්තියට අනුව ජාතියේ හයිඩ්රෝකාබන් සම්පත්වල මෙහෙයුම් පාලනය හෝ අයිතිය විදේශීය ආයතන වෙත පැවරීම ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා විරෝධී වේ. මෙම පසුබිම තුළ, බන්ධනාගාරයේ සිට මදුරෝ නිකුත් කරන පණිවිඩ මගින් අන්තර්කාලීන ආණ්ඩුවේ නීත්යානුකූලභාවයට අභියෝග කරන අතර, එය විදේශීය සමාගම්වලට තම ආයෝජන සම්බන්ධයෙන් දැවැන්ත වාණිජ සහ දේශපාලනික අවදානමක් මතු කරයි.
එක්සත් ජනපද අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මදුරෝ ඇතුළු පිරිසට එරෙහිව මත්ද්රව්ය-ත්රස්තවාදී (narco-terrorism) සන්ධාන චෝදනා සහ ගිනි අවි ළඟ තබා ගැනීමේ චෝදනා ගොනු කර ඇත. ඔවුන් මෙම චෝදනා ප්රතික්ෂේප කරති. මදුරෝගේ නඩු විභාගය 2027 ජූනි 1 වන දින ආරම්භ වීමට නියමිත අතර, එය ජාත්යන්තර නීතිය හමුවේ බරපතල ගැටලු මතු කර ඇත.
මදුරෝගේ පාර්ශ්වය තර්ක කරන්නේ, වෙනෙසුවේලානු භූමියට එක්සත් ජනපද හමුදා බලය යෙදවීම ජාත්යන්තර ආයුධ සන්නද්ධ ගැටුමක් (IAC) බවත්, එබැවින් තුන්වන ජිනීවා සම්මුතිය යටතේ තමන්ට යුද සිරකරුවෙකුගේ (POW) තත්ත්වය හිමිවිය යුතු බවත්ය. එහෙත් එක්සත් ජනපද විධායකය මෙම තත්ත්වය ප්රතික්ෂේප කරමින් එය හුදු දේශීය අපරාධ අධිකරණ බලයට යටත් නීති ක්රියාමාර්ගයක් ලෙස අර්ථකථනය කරයි. ස්වෛරී රාජ්යයක නායකයෙකුට රාජ්ය නායක මුක්තිය අහිමි කරමින් දේශීය අපරාධ නීතිය යටතේ නඩු විභාග කිරීම, ජාත්යන්තර නීතිය සම්බන්ධයෙන් අනාගතයේදී විශාල පූර්වාදර්ශයක් වනු ඇත.

