වසර කිහිපයක් පුරා මුළුමනින්ම ඇනහිට තිබූ මධ්යම අධිවේගී මාර්ගයේ කඩවත සිට මීරිගම දක්වා
කිලෝමීටර් 37ක කොටසේ ඉදිකිරීම් කටයුතු යළි ආරම්භ කිරීමට මේ වන විට පසුබිම සැකසෙමින් පවතී. ඒ සඳහා චීනය සමග නව මූල්ය ගිවිසුමකට එළඹීමට ශ්රී ලංකා රජය සූදානම් වේ.
මෙම නව එකඟතාවන් අවසන් කිරීම සඳහා චීන එක්සිම් (EXIM) බැංකුවේ උප සභාපති යැං ඩොංනින්ග් මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් යුත් විශේෂ නියෝජිත පිරිසක් මෑතකදී දිවයිනට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුහු රජයේ ජ්යෙෂ්ඨ අමාත්යවරුන් සහ නිලධාරීන් සමග ඉතා තීරණාත්මක සාකච්ඡා වට කිහිපයක්ම පවත්වා ඇත.
මෙම සාකච්ඡාවලදී මූලික අවධානය යොමු වී ඇත්තේ ව්යාපෘතිය වසර කිහිපයක් ප්රමාද වීම හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාවට ගෙවීමට සිදුව ඇති දඩ මුදල් සහ රුපියල විශාල වශයෙන් අවප්රමාණය වීම නිසා ඉහළ ගිය පිරිවැය කළමනාකරණය කර ගැනීම සම්බන්ධයෙනි. එම අමතර පිරිවැය සහනදායී කොන්දේසි යටතේ ගෙවීමේ ක්රමවේදයක් සකස් කිරීම රජයේ ප්රධාන අරමුණ වී තිබේ.
ඒ අනුව මෙම ව්යාපෘතිය යළි පණ ගැන්වෙන්නේ චීන එක්සිම් බැංකුවෙන් ලැබෙන ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 500ක සහ ශ්රී ලංකා රජය යොදවන ඩොලර් මිලියන 438ක අති දැවැන්ත ආයෝජනයකිනි. ආපසු ගෙවීමේ ක්රමවේදයන් ඇතුළත් අවසන් ගිවිසුම අත්සන් කිරීම සඳහා මේ මස අගදී තවත් චීන නියෝජිත පිරිසක් පැමිණීමට නියමිතය.
2022 වසරේදී ආර්ථික අර්බුදය හමුවේ අත්හිටුවන විටත් මෙම මාර්ග කොටසේ 51%ක පමණ වැඩ නිමවී තිබුණි. ඉදිරි සති කිහිපය තුළ වැඩකටයුතු යළි අරඹා, මෙම වසර අවසන් වන විට එය 65% දක්වා ගෙන ඒමටත්, 2028 වසරේ සැප්තැම්බර් මාසය වන විට මුළු ව්යාපෘතියම සම්පූර්ණයෙන් නිම කිරීමත් රජයේ ඉලක්කය වී ඇත.
කෙසේ වෙතත්, මෙම දැවැන්ත ව්යාපෘතිය සම්බන්ධයෙන් වඩාත් විශ්ලේෂණාත්මකව අවධානයට ලක්විය යුතු කරුණක් වන්නේ මෙහි කොන්ත්රාත්කරු පිළිබඳවයි.
මෙම ව්යාපෘතිය අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක කරන්නේ 'චීන ලෝහ කර්මාන්ත සංස්ථාව' හෙවත් MCC (Metallurgical Corporation of China) විසිනි. විශේෂත්වය වන්නේ, කොළඹ - කටුනායක අධිවේගී මාර්ගය සහ බාහිර වටරවුම් මාර්ගය වැනි දැවැන්ත ව්යාපෘති හරහා රාජපක්ෂ යුගයේදී මෙරට අධිවේගී මාර්ග ඉදිකිරීමේ ඒකාධිකාරියක් ගොඩනඟා ගත් ප්රධානතම චීන රාජ්ය සමාගමක් ද මෙය වීමයි. මෙරට දේශපාලන බල පෙරළි කෙසේ සිදුවුවත්, ශ්රී ලංකාවේ ප්රධාන යටිතල පහසුකම් ව්යාපෘති සඳහා දශකයකට වැඩි කාලයක් පුරා මුල් බැසගත් එම චීන සමාගම්වල ග්රහණය සහ බලපෑම තවදුරටත් නොවෙනස්ව පවතින බව මෙමගින් මනාව තහවුරු වේ.
