ඉරාන යුද්ධයත් සමඟ ලෝක තෙල් වෙළඳපොළට එල්ල වී ඇති පීඩනය හමුවේ, ලොව

විශාලතම තෙල් ආනයනකරු වන චීනය සිය ඉන්ධන පරිභෝජනය දැඩි ලෙස අඩු කර ඇත. මෙය ගමන් බිමන් අඩුවීමක් නිසා නොව, විද්‍යුත් වාහන සහ පොදු ප්‍රවාහන භාවිතයේ ශීඝ්‍ර වර්ධනය නිසා සිදුවන්නක් බවට හඳුනාගෙන තිබේ.

අනපේක්ෂිත නව යථාර්ථයක්

ඉරාන යුද්ධය ආරම්භ වී මාස තුනක් ගතවන විට, ලෝක තෙල් වෙළඳපොළ අනපේක්ෂිත නව යථාර්ථයකට මුහුණ දෙමින් සිටී. එනම්, ලොව විශාලතම තෙල් ආනයනකරු වන චීනයට පෙර සිතුවාට වඩා ඉතා අඩු ඉන්ධන ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වීමයි.

අභ්‍යන්තර දත්ත පිළිබඳව දැනුවත් කර්මාන්ත ආරංචි මාර්ගවලට අනුව, චීනයේ විශාලතම ඉන්ධන පිරවුම්හල් ජාලය පවත්වාගෙන යන සහ ලොව විශාලතම පිරිපහදු සමාගම වන Sinopec හි පෙට්‍රල් (gasoline) අලෙවිය අප්‍රේල් මාසයේදී වාර්ෂිකව 8% කින් පහත වැටී ඇති අතර ඩීසල් අලෙවිය 6% කින් පහත වැටී ඇත.

මන්දගාමී ආර්ථික වර්ධනය සහ විද්‍යුත් මෝටර් රථ (EV) හා ට්‍රක් රථවල නැගී සිටීම හේතුවෙන් මෑත වසරවලදී චීනයේ ඉන්ධන භාවිතය දැනටමත් අඩුවෙමින් පැවතුණි. නමුත් මෑතකාලීන මෙම අඩුවීම ඉතා ශීඝ්‍ර එකක් වන අතර එය කර්මාන්තයේ නියැළෙන්නන් පවා පුදුමයට පත් කර තිබේ.

• Goldman Sachs ඇස්තමේන්තුව: අප්‍රේල් මාසයේදී පෙට්‍රල් සහ ඒ ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන භාවිතය 20% කින් පමණ අඩුවී ඇත.

• GL Consulting ඇස්තමේන්තුව: මෙම අඩුවීම 15% ක් පමණ වේ.

ගමන් බිමන් අඩුවීමක් නොව, ගමන් ගන්නා ආකාරයේ වෙනසක්

වසංගත සමයේදී මෙන් නොව, මෙවර චීන ජාතිකයින්ගේ ගමන් බිමන් අඩුවී නොමැත. ඒ වෙනුවට, ඔවුන් ගමන් ගන්නා ආකාරය වෙනස් කර ඇත.

ප්‍රවාහන අමාත්‍යාංශ දත්ත වලට අනුව, පසුගිය වසරේ 5% කට සාපේක්ෂව මේ වසරේ මාර්තු සහ අප්‍රේල් මාසවලදී දුම්රිය ගමන් වාර ප්‍රමාණය වාර්ෂිකව 10% කින් පමණ වර්ධනය වී තිබේ. බොහෝ නගරවල විද්‍යුත්කරණය කර ඇති උමං දුම්රිය (Subway) හෝ කුලී රථ මගින් ගමන් කිරීම ද වේගයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවතින බව දත්ත පෙන්වා දෙයි.

ලෝකයේ විශාලතම විද්‍යුත් වාහන (EV) සමූහය හිමි චීනය, අප්‍රේල් මාසයේදී සිය EV භාවිතය තවදුරටත් ඉහළ නංවා ඇත. රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබන China Charging Alliance ආයතනයට අනුව, වාහන ආරෝපණය කිරීම (Charging) පෙර වසරට වඩා 69% කින් ඉහළ ගොස් මෙතෙක් පැවති ඉහළම අගය වාර්තා කර තිබේ.

ආනයනය සීමා කිරීම සහ සංචිත භාවිතය

මෙම සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්නුම් කරන්නේ චීනයට පෙර සිතුවාට වඩා අඩු ඉන්ධන ප්‍රමාණයකින් ක්‍රියාත්මක විය හැකි බවයි. එහි අර්ථය වන්නේ ආනයනික තෙල් සඳහා ඇති අවශ්‍යතාවය අඩුවීමයි. (චීනයේ බොරතෙල් පරිභෝජනයෙන් අඩක් පමණ ඩීසල් හෝ පෙට්‍රල් බවට පිරිපහදු කෙරේ).

"පාරිභෝගිකයින් නිහඬ ආර්ථික තේරීමක් කර ඇති බව පෙනේ. ඉහළ යන පෙට්‍රල්, ඩීසල් සහ ගුවන් ගමන් ගාස්තු හමුවේ, බොහෝ දෙනෙකු තෙල් මත පදනම් වූ ප්‍රවාහනයෙන් ඈත් වී ඇති බවක් පෙනෙන්නට තිබෙනවා."

- JP Morgan විශ්ලේෂකයින් (මැයි අග භාගයේදී)

යුද්ධය ආරම්භයේ සිටම චීනය සිය බොරතෙල් ආනයනය දැඩි ලෙස කපා හැර තිබේ. මිල ගණන් අඩුවෙන් පැවති කාලයේ ගොඩනගා ගත් සංචිත භාවිතයට ගැනීම මීට එක් හේතුවකි. මේ හරහා හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය වැසී යාමේ අවදානමෙන් ඇති වූ පීඩනය සමනය කර, මිල ඉහළ යාම පාලනය කිරීමට ඔවුන්ට හැකි වී ඇත.

අප්‍රේල් මාසයේදී තෙල් ආනයනය 20% කින් පහත වැටීමෙන් පසු, මැයි මාසයේදී එය දිනකට බැරල් මිලියන 7.8 ක් දක්වා, එනම් තවත් 29% කින් පහත වැටුණි. මෙය වසර අටක් තුළ වාර්තා වූ අඩුම තෙල් ආනයන මට්ටමයි.

අනාගත බලපෑම

චීනය තවදුරටත් සිය සංචිත භාවිතයට නොගන්නේ නම් මෙම තත්ත්වය එලෙසම පවත්වා ගැනීම අපහසු බව විශ්ලේෂකයෝ පවසති. එහෙත් ජනතාවගේ මෙම චර්යාත්මක වෙනස්කම් දිගටම පවතිනු ඇති බවටත්, එමඟින් ඉන්ධන භාවිතය අඩුවීම වේගවත් කරනු ඇති බවටත් වන සම්භාවිතාව, ගෝලීය තෙල් ඉල්ලුමට මෙන්ම දැනටමත් අතිරික්ත ධාරිතාවකට (overcapacity) මුහුණ දෙමින් සිටින චීන පිරිපහදු අංශයට ද සැලකිය යුතු බලපෑමක් එල්ල කරනු ඇත.

S&P Global හි විශ්ලේෂක Minmin Hu පවසන පරිදි, විද්‍යුත් වාහන (EV), විද්‍යුත්කරණය සහ පොදු ප්‍රවාහන සේවාවල ව්‍යාප්තිය හේතුවෙන් චීනයේ පෙට්‍රල් සහ ඩීසල් ඉල්ලුම දැන් බොහෝ සෙයින් නම්‍යශීලී වී ඇත.

"කොවිඩ් සමයේදී ඉන්ධන පරිභෝජනය අඩුවූයේ ගමන් බිමන් සීමා වීම නිසයි. නමුත් දැන් තිබෙන වෙනස නම්, ඉල්ලුම ස්වයංසිද්ධවම (ඉබේම) අඩුවීමයි."

• Minmin Hu, S&P Global විශ්ලේෂක

 

 

‍(Reuters පුවත් ඇසුරිනි).