අද, එනම් 2026 අප්රේල් මස 25 වන දින, ගෙධුන් චෝකි නයිමා (Gendhun Choekyi Nyima)
පංචෙන් ලාමා වහන්සේගේ 37 වන ජන්ම දිනය සනිටුහන් වේ. බොහෝ දෙනෙකුට වයස අවුරුදු තිස් හතක් යනු ජීවිතයේ ස්ථාවරත්වයට පත් වන කාලයකි. එහෙත්, 11 වන පංචෙන් ලාමා වහන්සේට මෙම දිනය තවත් එක් වසරක දීර්ඝ නිහඬතාවයක සංකේතයකි. වයස අවුරුදු හයේදී ආරම්භ වූ ඒ බලහත්කාරී නිහඬතාව අදටත් එලෙසම පවතී.
මෙම සුවිශේෂී දිනයේදී, අපි හුදු දේශපාලනික කරුණුවලින් ඔබ්බට ගොස්, බුදුදහමේ පදනම වන මෙත්තාව සහ කරුණාව පෙරදැරිව මෙම සිදුවීම දෙස ආධ්යාත්මික දෑසින් බැලීමට උත්සාහ කරමු. පංචෙන් ලාමා වහන්සේ යනු හුදෙක් නාමයක් පමණක් නොවේ; උන්වහන්සේ 'මහා පඬිවරයා' (Great Scholar) ලෙස හැඳින්වෙන අතර, බොහෝ විට 'හිරු සහ සඳු' ලෙස හඳුන්වන ආධ්යාත්මික සබඳතාවයේ අත්යවශ්ය අර්ධයකි. සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ දලයි ලාමා වහන්සේ සහ පංචෙන් ලාමා වහන්සේ ශාසනයේ පාරිශුද්ධත්වය රැකගැනීම සඳහා ගුරු-ගෝල සබඳතාවයෙන් බැඳී එකිනෙකාට කැඩපතක් සේ කටයුතු කළහ. මෙයින් එක් හිමිනමක් නොමැති වීම, අනෙක් හිමිනමගේ ආලෝකයට ද අඳුරක් එක් කිරීමක් බඳුය.
අනුන්ගේ දුක දැක කම්පා වන්නා වූ කරුණාව නමැති උතුම් ගුණය, අද දින උන්වහන්සේව සිහිපත් කිරීමට අපව පොළඹවයි. උන්වහන්සේගේ අතුරුදහන් වීම පිළිබඳව අවධානයෙන් සිටීම හුදු දුක්ගැනවිල්ලක් නොව, සත්යය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමකි. එය උතුම් ශාසනික සම්ප්රදායන් ලෞකික බලපෑම්වලින් යටපත් කිරීමට ඉඩ නොදීමකි.
ශ්රී ලාංකික බෞද්ධ ජනතාව වන අපට මෙය සුවිශේෂී ලෙස දැනෙන කරුණකි. සම්බුද්ධ ශාසනයේ ආරක්ෂකයන් ලෙස අප සැමවිටම ආඩම්බර වෙමු. මෑතකදී අටමස්ථානාධිපති අතිපූජ්ය පල්ලේගම හේමරතන නායක හිමිපාණන් සහ අතිපූජ්ය 14 වන දලයි ලාමා වහන්සේ අතර ඇති වූ ඓතිහාසික හමුවීම අපට එක් දෙයක් මතක් කර දුන්නේය. එනම් පාලි සම්ප්රදාය සහ සංස්කෘත සම්ප්රදාය යන දෙකම එකම මහා වෘක්ෂයක අතු බෙදී ගිය ශාඛාවන් දෙකක් බවයි. එක් ශාඛාවක මුල්වලට හානි වන විට, එහි වේදනාව අනෙක් ශාඛාවට ද දැනේ.
ශ්රී ලාංකික බෞද්ධ ප්රජාව පංචෙන් ලාමා වහන්සේගේ ආරක්ෂාව සහ ආගමික නිදහස කෙරෙහි දැඩි සැලකිල්ලක් දක්වයි. උසස් ලාමා වහන්සේ නමකගේ ප්රතිසන්ධිය හඳුනා ගැනීම යනු ආගමික විශ්වාසය මත පදනම් වූ පූජනීය ක්රියාවලියකි. එය කිසිලෙසකත් දේශපාලන අවශ්යතා මත සිදු නොවිය යුතුය. පංචෙන් ලාමා වහන්සේගේ අඩුව වසර තිහකට අධික කාලයක් තම හදවතින් දරමින් සිටින අතිපූජ්ය දලයි ලාමා වහන්සේට අපගේ අපරිමිත මෙත්තාව පිරිනමන්නෙමු.
මෙම උපන් දිනය වෙනුවෙන් ගෙධුන් චෝකි නයිමා වහන්සේ උදෙසා ප්රසිද්ධ සැමරුම් නොමැති විය හැක. එහෙත්, ලොව පුරා මිලියන සංඛ්යාත ජනයාගේ හදවත් තුළින් නැගෙන නිහඬ ආශිර්වාදයේ ස්පන්දනය උන්වහන්සේට ලැබෙනු ඇත. ආගමික නායකයෙකුට තම ජනතාව අතර සිටීමට ඇති මූලික අයිතිය වෙනුවෙන් අපි ද ලෝකවාසී සංඝ රත්නය සමඟ එක්ව ප්රාර්ථනා කරමු.
අප අද දින රැස්කර ගන්නා වූ සියලු ධර්මමය පින්කම්වල ආනිශංස උන්වහන්සේගේ සුවසෙත පිණිසම හේතු වේවා! උන්වහන්සේගේ අනන්යතාවයේ සත්යය පුර පසළොස්වක සඳ සේ ලොවට විදහා දැක්වේවා! උන්වහන්සේ ඇතුළු සියලු සත්වයෝ දුකින් මිදෙත්වා!
සබ්බ පාපස්ස අකරණං,
කුසලස්ස උපසම්පදා,
සචිත්ත පරියෝදපනං,
ඒතං බුද්ධාන සාසනං.
(සියලු පව් නොකිරීම ද, කුසල් රැස් කිරීම ද, තම සිත පිරිසිදු කර ගැනීම ද බුදුවරුන්ගේ අනුශාසනයයි.)
@ බෞද්ධ සහෝදරත්ව පදනම
